Sabah vardiyası başlamadan, Kartal’daki bir lojistik deposunun toplantı odası küçük bir muayene alanına dönüşüyor ve işitme testi işyeri planına göre sırayla yapılıyor. Forklift operatörü Emre, sırasını beklerken telefonuna bakıyor. Kulak testinin “kısa bir formalite” olduğunu düşünüyor. Sabahın sonunda bu fikri değişecek.
Bu hikâye, sahada sık görülen durumlardan derlenmiş temsili bir anlatımdır; Emre ve depo gerçek bir kişi ya da firma değildir. 2026’da İstanbul Anadolu Yakası’nda lojistik ve depolama sektöründe çalışanların periyodik sağlık taramasında karşılaştığı odyometri sürecini, bir çalışanın gözünden şimdiki zamanda izliyoruz. Rakam ve sonuç değeri vermiyoruz; çünkü bu hikâyenin konusu sonuç değil, süreç.
Odyometri sabahı nasıl başlar?
Sabah, kayıtla başlar. Emre kimliğini gösteriyor, adı listede işaretleniyor ve işyeri hekimi ona birkaç kısa soru soruyor. Hekim, kulakla ilgili geçmiş şikâyetleri, işteki gürültü kaynaklarını ve kulak koruyucu kullanımını öğrenmek istiyor. Bu soruların amacı, testin sonucunu doğru yorumlamak için bağlam toplamaktır.
Vardiyadan önce
Test, Emre vardiyaya başlamadan yapılıyor. Bunun bir nedeni var: hekim, testin gürültülü bir çalışma süresinin hemen ardından yapılmamasını tercih ediyor. Depo yönetimi de bu yüzden listeyi vardiya başlangıcına göre sıralamış durumda. Emre, işe başlamadan kâğıdı tamamlamanın bu kez bir kulak testiyle olduğunu fark ediyor.
Hekimin soruları
Hekim, “Gün içinde en çok hangi seslerin yanındasın?” diye soruyor. Emre forkliftin uyarı sesini, bant sistemini ve yükleme rampasındaki tır motorlarını sayıyor. Hekim not alıyor. Emre ilk kez, gün boyu duyduğu seslerin bir listesinin olabileceğini düşünüyor; bu not, testin yorumunda hekimin işine yarayacak.
Sıradaki arkadaşlar
Kapının önünde, gece vardiyasından çıkan iki arkadaşı bekliyor. Onların testi başka bir güne kaydırılmış; hekim, gece boyunca gürültüde kalanların dinlenmiş kulakla gelmesini istiyor. Emre, listenin rastgele değil, herkesin vardiyasına göre kurulduğunu görüyor. Kimse raporu çıkartmak için izin gününü harcamıyor; bu düzen, testin güvenilirliğini de koruyor.
İşitme testi işyerinde neden yapılır?
Gürültüye maruz kalan çalışanlar, Gürültü Yönetmeliği gereği işitme testinden, yani odyometriden geçirilir. Bu test, sağlık gözetiminin bir parçasıdır ve işyeri hekiminin riske göre belirlediği tetkik listesinde yer alır. Amaç, işitmedeki değişimi erken görmek ve önlemlerin işe yarayıp yaramadığını izlemektir. Emre’nin deposunda bu test, periyodik taramanın bir parçası olarak tüm sahadaki çalışanlara planlanıyor.
Yasal dayanak
6331 sayılı Kanun, işverene çalışanları maruz kaldıkları risklere göre sağlık gözetimine tabi tutma görevi verir. Testin maliyeti çalışana yansıtılamaz. Kanun metnine mevzuat.gov.tr üzerinden ulaşılabilir. Testi planlamak ve düzenli aralıklarla yaptırmak işverenin işidir; Emre’nin işi ise test sırasında dikkatli ve dürüst olmaktır.
Ne sıklıkla?
Testin sıklığı, periyodik muayenenin tehlike sınıfına göre tekrarlanma aralığına ve hekimin kararına bağlıdır. Periyodik taramanın genel çerçevesini periyodik sağlık taraması nedir yazımızda, takvimin tamamını ise periyodik sağlık muayenesi rehberimizde bulabilirsiniz. Emre’nin deposunda tarih her çalışan için ayrı ayrı takip ediliyor.
Kabinin içinde neler olur?
Emre, sessiz bir kabine alınıyor ve başına bir kulaklık takılıyor. Kulaklıktan farklı perdelerde ve şiddetlerde tonlar geliyor. Her sesi duyduğu anda elindeki düğmeye basıyor; test, her kulak için ayrı ayrı yapılıyor. Emre’nin işi basit görünüyor ama dikkat istiyor: tahmin etmek değil, gerçekten duyduğunda işaret vermek.
- Kabin kapısı kapanıyor, dış ses kesiliyor.
- Kulaklık takılıyor, hangi kulakla başlanacağı söyleniyor.
- Tonlar başlıyor; Emre duyduğu anda düğmeye basıyor.
- Diğer kulağa geçiliyor ve aynı akış tekrarlanıyor.
- Kabin açılıyor, Emre hekimin yanına dönüyor.
Sessizliğin önemi
Kabin, dış gürültüyü kesmek için var. Deponun gürültüsü içeri sızarsa, Emre bazı tonları duyamaz ve sonuç gerçeği yansıtmaz. Bu yüzden test alanı üretim ve yükleme alanlarından uzakta kuruluyor. Yerinde taramada bu şart sağlanamıyorsa test merkezde yapılıyor; sessizlik testin ön şartı sayılıyor.
Tahmin etmemek
Emre bir an, ses gelmeyecek gibi hissettiği yerde düğmeye basmak istiyor, sonra vazgeçiyor. Hekimin talimatı açık: yalnız duyduğunda basmak. Yanlış işaret, sonucu gerçeğinden farklı gösterebilir ve sonraki karşılaştırmayı da etkiler. Testin değeri çalışanın dürüst işaretine dayandığı için Emre düğmeyi yalnız sesi duyduğunda kullanıyor.
Emre’nin dönüm noktası ne olur?
Kabinden çıkan Emre, hekime “Geçtim mi?” diye soruyor. Hekim ona bu testin bir sınav olmadığını anlatıyor; bu kayıt, Emre’nin işitmesinin bugünkü hâlini gösteren bir başlangıç çizgisidir. Sonraki periyodik muayenelerde yapılacak testler bu çizgiyle karşılaştırılacak. Emre, formalite sandığı şeyin aslında kendi kulağının uzun vadeli kaydı olduğunu anlıyor.
Başlangıç çizgisi
Tek bir test, bir fotoğraf gibidir; asıl bilgi, fotoğraflar yan yana konduğunda ortaya çıkar. Hekim, yıllar içindeki değişimi bu karşılaştırmayla değerlendirir. Emre için bu, her periyodik muayenede hekime görünmenin anlamını değiştiriyor. Kâğıt bir kez doldurulup unutulmuyor; her muayenede yeniden açılıp okunuyor.
Koruyucunun yeri
Hekim, Emre’ye kulak koruyucu kullanımını hatırlatıyor. Bu bir tedavi önerisi değil, işyerindeki koruyucu önlemin bir parçası. Hangi koruyucunun nerede kullanılacağı, iş güvenliği tarafında risk değerlendirmesiyle belirleniyor. Emre, koruyucuyu yükleme rampasında sık sık çıkardığını itiraf ediyor; hekim bunu not ediyor ve konuyu iş güvenliği uzmanına iletmeyi öneriyor.
Sonuç kâğıdı kimde kalır?
Emre’nin sonucu, işyeri hekimince değerlendirilip Ek-2 formuna işleniyor. 6331 sayılı Kanun’a göre kişisel sağlık bilgileri gizlidir ve işyerinde gizlilik içinde saklanır; işverene giden bilgi, işe uygunluk kararıdır. Emre’nin test ayrıntıları ise hekimin sorumluluğunda kalıyor. Emre, sağlık kâğıdının içeriğini merak ederse kendi sonucunu hekimden öğrenebiliyor.
Süreçte kimin ne yaptığını aşağıdaki tablo özetliyor.
| İşitme testi işyeri sürecinde kişi | Görevi | Görmediği |
|---|---|---|
| Çalışan | Testi dikkatle ve dürüstçe tamamlar | Başkalarının sonuçları |
| İşyeri hekimi | Sorgular, değerlendirir, Ek-2’ye işler | Gerekmeyen kişisel bilgi |
| İşveren | Testi planlar ve maliyetini karşılar | Tetkik ayrıntıları |
| İK | Uygunluk kararını gizli saklar | Muayene notları |
Gizlilik çalışanı neden rahatlatır?
Emre, sonucunun depo şefinin masasına gitmeyeceğini öğrenince rahatlıyor. Bu güven, bir sonraki testte de dürüst işaret vermesini kolaylaştırıyor. Gizlilik, testin kalitesini koruyan bir şart. Çalışan, sağlık bilgisinin yalnız hekimde kaldığını bildiğinde soruları daha açık cevaplıyor ve hekimin değerlendirmesi daha sağlam bir zemine oturuyor.
Bir sonraki tarih
Hekim, sonucu kaydettikten sonra bir sonraki muayenenin tarihini de not alıyor. Bu tarihin takvimde kaybolmaması için deponun İK sorumlusu periyodik muayene takibi rehberimizdeki düzeni kullanıyor. Böylece Emre’nin bir sonraki testi, kimse hatırlamak zorunda kalmadan zamanında planlanıyor. Emre de tarihi not alıyor.
Bu sabahtan işverene kalan ders ne?
İşveren için ders şu: işitme testi, iyi planlandığında vardiyayı aksatmadan, çalışanı yormadan ve güvenilir biçimde yapılabilir. Bunun için sessiz bir alan, vardiyaya göre sıralanmış bir liste ve sonucu yorumlayan bir işyeri hekimi gerekir. Yeni giren çalışanlar için aynı akış işe giriş raporu aşamasında başlar.
Planlamanın üç şartı
Sessiz test alanı, vardiya başlangıcına göre sıralanmış çalışan listesi ve testi yapan ekibin hijyen düzeni. Bu üçü sağlandığında sabah, Emre’nin yaşadığı gibi sakin geçer. Eksik olan şart çoğu zaman sessiz alandır; toplantı odası gibi kapısı kapanan bir oda bu ihtiyacı karşılayabilir. Biz bu düzeni periyodik tarama yöntemimizde adım adım anlatıyoruz.
Destek almak
Akademik Başarı İş Sağlığı ve Güvenliği, depo ve lojistik işletmelerinde odyometri dahil periyodik taramayı vardiya düzenine göre planlar. Bunun için sağlık kontrolleri hizmetimizi inceleyebilir ya da 0 216 771 60 72 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz. Kurumsal teklif 1 gün içinde hazırlanır.
Sıkça Sorulan Sorular
Odyometri testi acıtır mı?
Hayır. Çalışan bir kulaklıkla tonları dinler ve duyduğunda bir düğmeye basar. Test sırasında kulağa bir şey uygulanmaz.
Testten önce çalışan ne yapmalı?
İşyeri hekiminin önerisine uyması yeterlidir. Hekim genellikle testin gürültülü bir çalışma süresinin hemen ardından yapılmamasını tercih eder.
Sonucu çalışan öğrenebilir mi?
Evet. Çalışan, kendi sonucunu işyeri hekiminden öğrenebilir. Sonucun ayrıntıları gizlidir ve işverenle yalnız işe uygunluk kararı paylaşılır.
Hızlı Özet
- Gürültüye maruz kalan çalışanlar odyometriden geçirilir.
- Test sessiz bir kabinde, kulaklık ve düğmeyle yapılır.
- İlk test bir başlangıç çizgisidir; sonrakiler onunla karşılaştırılır.
- Sonuç Ek-2’ye işlenir ve gizlilik içinde saklanır.
- İyi planlanan test vardiyayı aksatmaz.
Kısa Sözlük
- Odyometri, işitmeyi farklı perde ve şiddetteki tonlarla ölçen işitme testidir.
- Başlangıç çizgisi, sonraki testlerin karşılaştırılacağı ilk kayıttır.
- Ek-2 formu, periyodik muayene sonuçlarının kaydedildiği yönetmelik ekindeki formdur.
- Sağlık gözetimi, çalışanların maruz kaldıkları risklere göre düzenli izlendiği yasal süreçtir.
Sıradaki Adım
Çalışanlarınızın her biri, bir sonraki testte kendi başlangıç çizgisini görmeyi hak ediyor; takvimi birlikte kurmak için iletişim sayfamızdan bize yazabilirsiniz.
