Tuzla tersaneler bölgesinde bir vardiya bitmeden diğeri başlar; Tuzla periyodik muayene planı da bu ritme göre kurulmazsa ya üretim aksar ya da muayene. İlçenin üç sanayi alanı olan tersaneler bölgesi, Tuzla Organize Sanayi Bölgesi (İTOSB) ve İstanbul Deri OSB’de çok tehlikeli işler yoğundur. Bu da muayenenin çoğu çalışan için yılda bir tekrarlanması demektir.
Bu rehber, 2026’da Tuzla’da tersane, metal, kimya ve deri işleyen firmaların İK ve İSG sorumluları için hazırlandı. Muayeneyi vardiya değişim saatlerine yerleştiren, gelemeyen çalışanı unutmayan ve bir sonraki tarihi baştan takvime yazan altı adımlık bir plan anlatıyoruz. Mesafe ve süre vermiyoruz; çünkü her tesisin vardiya saati farklıdır.
Tuzla’da periyodik muayene neden vardiyaya göre planlanır?
Çünkü Tuzla’daki üretimin önemli kısmı kesintisiz ya da vardiyalı yürür ve çalışanların hepsi aynı saatte işyerinde değildir. Takvimi yalnız mesai saatine göre kurmak, gece ve hafta sonu vardiyasındakileri dışarıda bırakır. Bu çalışanlar sonra tek tek takip edilir ve muayene takvimi aylarca uzar.
Tersanede iş, proje takvimine bağlıdır
Tersaneler bölgesinde iş yükü, gemi inşa ve bakım projelerinin takvimine göre dalgalanır. Yoğun dönemde kimse hattan ayrılmak istemez. Muayeneyi proje arası dönemlere ya da vardiya değişimine yerleştirmek, çalışanın hekime görünmesini kolaylaştırır. Proje takvimi İK ile paylaşıldığında muayene günleri yoğunluk dışına kolayca yerleştirilir.
OSB’lerde üretim hattı durmaz
İTOSB ve İstanbul Deri OSB’deki fabrikalarda hat, vardiya değişiminde bile çalışmaya devam eder. Bu yüzden bir hattan aynı anda çok sayıda kişiyi çekmek mümkün değildir. Muayene, her vardiyadan küçük gruplar alınarak yürütülür. Gruplar küçük tutulduğunda hat durmaz ve muayene birkaç güne yayılarak tamamlanır.
Tuzla’daki sanayi alanlarında muayene sıklığı nasıl belirlenir?
Sıklığı işyerinin tehlike sınıfı belirler; tehlike sınıfı da NACE faaliyet koduna göre İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliği’nde yer alır. Tuzla’da çok tehlikeli işler yoğun olduğundan birçok çalışan için muayene en geç yılda bir yapılır. Tehlikeli sınıftaki işlerde bu süre en geç üç yıldır ve hekim gerekirse kısaltabilir.
Aynı tesiste farklı sınıflar
Bir tersanede idari ofis ile üretim alanı aynı tehlike sınıfında olmayabilir. İşyerinin sınıfı NACE koduna göre belirlenir, ancak tetkik listesi ve gözetim yoğunluğu bölümdeki riske göre şekillenir. Plan, bölüm bazında yapılırsa gereksiz yük oluşmaz. Tetkik listesini her bölüm için işyeri hekimi ayrı ayrı belirler.
Özel gruplar
Çocuk, genç ve gebe çalışanlar için muayene en geç altı ayda bir yapılır. Tuzla’daki çıraklık ve staj dönemlerinde bu grup büyüyebilir. Listeyi her dönem başında güncellemek, altı aylık takvimin kaçmasını önler. Bu çalışanların tarihleri ana listede ayrı bir işaretle tutulursa gözden kaçmaz.
Vardiya düzenine uygun 6 adımlık plan nasıl işler?
Plan, vardiya çizelgesiyle başlar ve bir sonraki muayene tarihinin takvime işlenmesiyle biter. Her adımın bir sorumlusu ve bir çıktısı vardır. Adımlar sırayla uygulandığında, tüm vardiyalardaki çalışanlar aynı dönem içinde kontrolden geçer. Gelemeyenler ayrı bir telafi gününde tamamlanır; planın en kritik adımı ilkidir: güncel çizelge olmadan diğer adımlar tahmine dayanır.
- Vardiya çizelgesini alın: hangi çalışan hangi vardiyada, hangi bölümde.
- Son muayene tarihlerini eşleyin: Ek-2 kayıtlarından kimin takvimi doluyor, çıkarın.
- Tetkikleri bölüme göre ayırın: işyeri hekimi riske göre listeyi belirler.
- Muayeneyi vardiya değişim saatine koyun: her vardiyadan küçük gruplar.
- Gelemeyenler için telafi günü açın: izinli ve raporlu çalışanları tek listede toplayın.
- Sonraki tarihi takvime işleyin: sonuç kaydı ile yeni tarih aynı gün girilsin.
Plan vardiya çizelgesine nasıl bağlanır?
Çizelgedeki her vardiya bloğu için muayene penceresi açılır. Gece vardiyası için pencere, vardiyanın bitişine ya da başlangıcına yakın tutulur. Bu sayede çalışan ek bir gün işyerine gelmek zorunda kalmaz ve raporu çıkartmak için izin günü harcamaz. Gündüz vardiyası için ise mola dilimleri değerlendirilebilir.
Yaygın aksaklık
Tuzla’daki çok işverenli sahalarda sık görülen aksaklık, alt işveren çalışanlarının listenin dışında kalmasıdır. Her işveren kendi çalışanının sağlık gözetiminden sorumludur. Asıl işveren ile alt işverenler listelerini paylaştığında aynı sahadaki herkes aynı dönemde muayene edilir. Bu paylaşım yazılı yapıldığında takip çok daha kolay olur.
Tersane, İTOSB ve Deri OSB’de tetkik listesi nasıl değişir?
Tetkik listesi alandan alana değil, işin riskine göre değişir ve bunu işyeri hekimi belirler. Yine de Tuzla’nın üç alanında öne çıkan riskler farklıdır. Aşağıdaki tablo, planlama yaparken hangi tetkik grubunun hangi alanda daha sık gündeme geldiğini gösterir. Kesin liste her zaman hekimin değerlendirmesiyle oluşur.
| Tuzla periyodik muayene: alan | Çalışma düzeni | Sık gündeme gelen tetkik |
|---|---|---|
| Tuzla tersaneler bölgesi | Proje temelli, çok işverenli | Odyometri, SFT, akciğer grafisi |
| İTOSB | Vardiyalı üretim hattı | İşin riskine göre değişir |
| İstanbul Deri OSB | Kimyasal süreçler | SFT, kan ve idrar tetkikleri |
Tersanelerde gürültü ve toz
Metal kesme, taşlama ve kaynak işleri gürültü ve duman üretir. Gürültüye maruz kalan çalışanlar Gürültü Yönetmeliği gereği işitme testinden geçirilir. Odyometri ve SFT bu yüzden tersanelerde sık istenir. Odyometri sessiz bir ortam gerektirdiğinden, yerinde tarama yapılıyorsa test alanı üretimden uzak seçilir.
Deri OSB’de kimyasal süreçler
Deri işlemede kullanılan kimyasallar, solunum ve kan tetkiklerini öne çıkarabilir. Hangi tetkiğin gerektiğine, risk değerlendirmesindeki maruziyetlere bakarak işyeri hekimi karar verir. Liste herkese aynı uygulanmaz; sonuçlar yıllar içinde aynı biçimde kaydedildiğinde, işyeri hekimi değişimi daha kolay izler. Kullanılan kimyasallar değiştiğinde tetkik listesi de yeniden gözden geçirilir.
Yeni girenler ve iş değiştirenler nasıl takip edilir?
Tuzla’daki tesislerde personel devri ve bölümler arası geçiş sıktır. Yeni gelen çalışanın periyodik takvimi, işe giriş muayenesinin yapıldığı tarihten başlar. İş değiştiren çalışan ise yeni işin riskine göre tekrar muayene edilir. İki durum da takvime anında işlenmezse liste kısa sürede eskir.
İşe giriş ile periyodik takvimin bağı
Tehlikeli ve çok tehlikeli işlerde çalışan, işe uygunluğunu gösteren rapor olmadan işe başlatılamaz. Bu raporun tarihi, ilk periyodik muayenenin hesaplandığı başlangıç noktasıdır. Süreci işe giriş raporu sayfamızda anlattık. Bu yüzden işe giriş raporunun tarihi kayıtta açıkça yer almalı ve takvime gecikmeden işlenmelidir.
İş değişikliği ve işe dönüş
6331 sayılı Kanun‘un 15. maddesine göre iş değişikliğinde muayene yapılır. İş kazası, meslek hastalığı ya da sağlık nedeniyle tekrarlanan uzaklaşmalardan sonra işe dönüşte de talep hâlinde muayene gündeme gelir. Bu tetikleyicileri periyodik muayene ne zaman yapılır yazımızda ayrıca ele aldık.
Maltepe’den Tuzla’ya hizmet nasıl düzenlenir?
Akademik Başarı İş Sağlığı ve Güvenliği, Maltepe Esenkent’teki merkezinden Anadolu Yakası’nın sanayi bölgelerine hizmet verir. Tuzla’daki firmalar için muayene günleri vardiya çizelgesine göre birlikte kurulur. Tetkiklerin bir kısmı yerinde, cihaz gerektirenler ise merkezde planlanabilir. Süreç telefonla ya da WhatsApp üzerinden başlar.
İletişim düzeni
WhatsApp mesajlarına mesai içinde en geç 10 dakikada dönüş yapılır; mesai dışı talepler ertesi iş günü yanıtlanır. Kurumsal teklif 1 gün içinde hazırlanır. Tuzla’daki tesisiniz için periyodik taramayı sağlık kontrolleri hizmetimiz üzerinden planlamak isterseniz 0 216 771 60 72 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.
Plan nasıl sürdürülür?
İlk yılın planı kurulduktan sonra asıl iş, takvimi her yıl güncel tutmaktır. Bunun için kullanılabilecek karar listesini periyodik muayene takibi rehberimizde bulabilirsiniz. Sürelerin dayanağını görmek isteyenler için rakamlarla periyodik muayene yazımız tüm sınırları tek yerde toplar. Takvim güncel kaldıkça her yılın planı bir öncekinden daha kolay kurulur.
Sıkça Sorulan Sorular
Tuzla’daki gece vardiyası çalışanları muayeneye ne zaman alınır?
Muayene penceresi gece vardiyasının bitişine ya da başlangıcına yakın açılır. Böylece çalışan ek bir gün işyerine gelmek zorunda kalmaz.
Alt işveren çalışanlarının muayenesinden kim sorumludur?
Her işveren kendi çalışanının sağlık gözetiminden sorumludur. Aynı sahadaki işverenlerin listelerini paylaşması, muayenelerin aynı dönemde tamamlanmasını kolaylaştırır.
Tuzla’daki her çalışan yılda bir muayene mi olur?
Hayır. Yılda bir kuralı çok tehlikeli işler içindir. Tehlikeli işlerde en geç üç, az tehlikeli işlerde en geç beş yılda bir muayene yapılır; ayrıntı periyodik sağlık muayenesi rehberimizde yer alır.
Hızlı Özet
- Tuzla’da tersaneler, İTOSB ve İstanbul Deri OSB’de çok tehlikeli işler yoğundur.
- Muayene takvimi vardiya çizelgesiyle birlikte kurulur.
- Altı adımlık plan, telafi günü ve sonraki tarihin işlenmesiyle kapanır.
- Tetkik listesini alan değil, işin riski ve işyeri hekimi belirler.
- Alt işveren çalışanları da listede yer almalıdır.
Kısa Sözlük
- Vardiya penceresi, muayenenin vardiya değişim saatine yerleştirildiği zaman aralığıdır.
- Telafi günü, planlı muayeneye katılamayan çalışanlar için açılan ek muayene günüdür.
- Tehlike sınıfı, işyerinin NACE koduna göre belirlenen ve muayene sıklığını etkileyen risk düzeyidir.
- Odyometri, gürültüye maruz kalan çalışanların işitmesini ölçen testtir.
Sıradaki Adım
Vardiya çizelgenizi ve son muayene tarihlerini hazırlayın; Tuzla’daki tesisiniz için planı birlikte çıkaralım. Bunun için iletişim sayfamızdan bize yazabilirsiniz.
