Periyodik muayene, işyerinin tehlike sınıfına göre az tehlikeli işlerde en geç beş, tehlikeli işlerde üç yılda bir, çok tehlikeli işlerde yılda bir yapılır; çocuk, genç ve gebe çalışanlarda bu süre altı aydır. Bu takvim bir üst sınırdır. Beş durum ise muayeneyi takvimden önce gündeme getirir: iş değişikliği, işe dönüş, özel gruba geçiş, riskteki önemli değişiklik ve işyeri hekiminin süreyi kısaltma kararı.
Kuralın dayanağı 6331 sayılı Kanun’un 15. maddesi ile İşyeri Hekimi Yönetmeliği’nin 9. maddesidir. 2026’da İstanbul Anadolu Yakası’nda inşaat, imalat ve hizmet sektörlerinde çalışan işverenler için bu yazı, takvimin nasıl işlediğini ve dışındaki tetikleyicilerin nasıl yakalanacağını özetler.
Periyodik muayene takvimi nasıl işler?
Takvim, çalışanın işe giriş muayenesinin tarihinden başlar ve tehlike sınıfına göre dönen bir döngüdür. Her muayenede sonuç Ek-2 formuna işlenir ve bir sonraki muayenenin en geç tarihi bu kayıttan hesaplanır. Takvimi işveren yürütür, muayeneyi işyeri hekimi yapar. Döngü, çalışan işte kaldığı sürece devam eder.
Tehlike sınıfına göre en geç muayene aralıklarını aşağıdaki tabloda bulabilirsiniz.
| Periyodik muayene ne zaman yapılır: grup | En geç aralık | Dayanak |
|---|---|---|
| Az tehlikeli işler | 5 yılda bir | İşyeri Hekimi Yön. md. 9 |
| Tehlikeli işler | 3 yılda bir | İşyeri Hekimi Yön. md. 9 |
| Çok tehlikeli işler | Yılda bir | İşyeri Hekimi Yön. md. 9 |
| Çocuk, genç ve gebe çalışanlar | 6 ayda bir | İşyeri Hekimi Yön. md. 9 |
| Hekimin kısalttığı durumlar | Hekimin belirlediği aralık | İşyeri Hekimi Yön. md. 9 |
Başlangıç tarihi
İlk periyodik muayenenin tarihi, işe giriş muayenesine göre hesaplanır. Bu yüzden işe giriş raporunun tarihi kayıtta açıkça yer almalıdır. Süreç ve form için işe giriş raporu sayfamıza göz atabilirsiniz. Tarih eksikse takvimin tamamı tahmine dayanır ve ilk muayene kaçabilir; bu tarihi koruyun.
“En geç” ne anlama gelir?
Yönetmelik süreleri “en geç” diye tanımlar. Muayene bu tarihten önce yapılabilir, sonra yapılırsa takvim kaçmış olur. Takvimin tüm ayrıntısını periyodik sağlık muayenesi rehberimizde üç tehlike sınıfı için ayrı ayrı anlattık. Takvimi en geç tarihten önceye kurmak, izin ve vardiya kaymalarına karşı pay bırakır.
Kişide ne değişirse muayene öne çekilir?
Çalışanın kendisiyle ilgili üç durum muayeneyi takvimden önce gündeme getirir. Çalışan yeni bir işe geçtiğinde, kaza ya da hastalık nedeniyle uzaklaştığı işe döndüğünde ve özel bir gruba girdiğinde takvim yeniden kurulur. Bu üç durumda İK’nın bilgiyi işyeri hekimine gecikmeden iletmesi gerekir.
1. İş değişikliği
6331 sayılı Kanun’a göre iş değişikliğinde muayene yapılır. Depodan üretim hattına geçen bir çalışan, yeni işin risklerine göre farklı tetkiklerle hekime görünebilir. Bu muayene, yeni periyodik takvimin başlangıcı olur. İK’nın bölüm değişikliğini kayda geçirdiği gün, hekime de bilgi gitmelidir; bilgi gecikirse takvim kayar.
2. İşe dönüş
İş kazası, meslek hastalığı ya da sağlık nedeniyle tekrarlanan işten uzaklaşmalardan sonra işe dönüşte, talep hâlinde muayene yapılır. Amaç, çalışanın işine sağlık açısından uygun dönüp dönmediğini işyeri hekiminin değerlendirmesidir. Bu muayene talep edildiğinde gündeme gelir ve sonucu Ek-2 formuna işlenir.
3. Özel gruba geçiş
Çalışanın gebeliği öğrenildiğinde ya da işyerine genç bir çalışan katıldığında, periyodik süre en geç altı aya iner. Bu bilgi kişisel sağlık verisi olduğundan gizlilik içinde ele alınır ve yalnız gereken kişilerle paylaşılır. Süre değişikliği takip listesine gecikmeden işlenmelidir. Takvim buna göre güncellenir.
İşyerinde ne değişirse takvim yeniden kurulur?
İşyeriyle ilgili iki durum da takvimi değiştirebilir: riskte önemli bir değişiklik ve işyeri hekiminin süreyi kısaltma kararı. İlki yeni bir maruziyet doğurabilir, ikincisi mevcut maruziyetin daha sık izlenmesini gerektirebilir. Her iki durumda da karar işyeri hekimine aittir ve gerekçesiyle kayda geçer.
4. Risk değerlendirmesinde önemli değişiklik
Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği’ne göre yeni makine, yeni proses, tadilat, kaza ya da meslek hastalığı gibi önemli değişikliklerde değerlendirme beklemeden yenilenir. Yeni bir gürültü ya da toz kaynağı ortaya çıkarsa, işyeri hekimi odyometri veya SFT gibi tetkikleri listeye ekleyebilir. Değerlendirme hizmeti için risk analizi sayfamıza bakabilirsiniz.
5. İşyeri hekiminin kararı
Yönetmelik, işyeri hekimine gerekli gördüğünde periyodik süreleri kısaltma yetkisi verir. Örneğin belirli bir bölümde maruziyetin yakından izlenmesi gerekiyorsa, hekim o bölüm için daha sık muayene planlayabilir. Bu karar takvime işlendiği anda yeni üst sınır olur. Kısaltma kararı gerekçesiyle yazılır; bu kayıt denetimde de işe yarar.
2026 düzenlemesi takvimi değiştirdi mi?
19 Mayıs 2026’da Resmî Gazete’de yayımlanan Sağlık Raporları Yönetmeliği, rapor başvurusunu ve düzenleme yetkisini düzenler; yukarıdaki periyodik süreleri değiştiren bir hüküm bilgi kaynaklarımızda yer almaz. Başvuruların e-Nabız’da kişisel beyanla başlaması öngörülür; entegrasyon tamamlanana kadar raporlar mevcut usulle düzenlenir. Tehlikeli ve çok tehlikeli işyerlerinde ise işyeri hekimi kuralı sürer.
Az tehlikeli ve 50’den az çalışanlı işyerleri
Bu işyerlerinde işe giriş raporu işyeri hekiminin yanı sıra aile hekimi, ÇASMER veya kamu sağlık kuruluşundaki hekimden de alınabilir; aile hekimine giderken işyerinin bu şartları taşıdığını gösteren belge istenir. Takvimin işleyişi ise aynıdır: rapor tarihi, sonraki muayenenin başlangıcıdır. Sağlık Durum Belgesinin işe giriş raporuyla ilişkisini e-Nabız Sağlık Durum Belgesi yazımızda ele aldık. Tehlikeli ve çok tehlikeli işyerleri için düzen değişmez.
Dijital takibe etkisi
Raporların Bakanlığın belirlediği standart formatta düzenlenmesi, kayıtların daha düzenli tutulmasını kolaylaştırabilir. Bu yönün takip düzenine olası etkilerini dijital sağlık gözetimi yazımızda tartıştık. Ancak sistem ne olursa olsun, tetikleyicileri fark edip kayda geçirecek bir kişiye her zaman ihtiyaç vardır. Bu kişi çoğu firmada İK sorumlusudur.
Sizin İçin Anlamı
Takvim tek başına yeterli değildir; tetikleyicileri yakalayan bir bildirim düzeni de gerekir. İşveren ve İK için anlamı şudur: takvimi kurmak bir kez yapılan iştir, tetikleyicileri izlemek her gün yapılan iştir. Aşağıdaki kontrol listesi, beş tetikleyiciyi kaçırmamak için en kritik adımdan başlar.
- İş değişikliklerini İK kaydına aynı gün işleyin ve işyeri hekimine bildirin.
- Kaza, meslek hastalığı ve tekrarlayan uzaklaşmaları dönüş tarihleriyle listeleyin.
- Özel gruba geçen çalışanların süresini altı aya göre güncelleyin.
- Yeni makine, proses ve tadilatları risk değerlendirmesine bağlayın.
- Hekimin kısaltma kararlarını takvime gerekçesiyle yazın.
İşveren ve İK için
Listenin her maddesi, takvimdeki bir tarihi değiştirir. Bu değişiklikler ayrı bir tabloda değil, ana takip listesinde tutulmalıdır. Tek liste düzenini periyodik muayene takibi rehberimizde anlattık. Böylece takvimdeki her değişiklik tek yerde görünür ve hiçbir tarih iki ayrı listede çelişmez; tek liste, tek gerçek demektir.
Çalışan için
Çalışanın yapması gereken, iş değişikliğini ya da sağlık durumundaki önemli değişikliği İK’ya veya işyeri hekimine iletmektir. Muayenenin maliyeti çalışana yansıtılamaz; hekime görünmek bir yük değil, yasal bir haktır. Çalışanın bildirdiği sağlık bilgisi gizlidir ve yalnız gereken kişilerle paylaşılır. Bu bildirim çalışanın da yararınadır.
Takvim kaçarsa ne yapılır?
Takvim kaçtığında yapılacak ilk iş, muayenesi gecikmiş çalışanların listesini çıkarmak ve onları en kısa sürede muayeneye almaktır. Gerekli sağlık raporu olmadan çalıştırma, 5510 sayılı Kanun’un 21/3 maddesi kapsamında işverenin geçici iş göremezlik ödeneğinden sorumlu tutulmasına yol açabilir. Bu yüzden gecikme, kayıtla birlikte hızla kapatılır.
Gecikmiş listeyi kapatmak
Gecikmiş çalışanları tehlike sınıfına göre sıralayın; çok tehlikeli işlerdekiler ilk sıraya gelir. Ardından muayene günlerini vardiyaya göre planlayın ki herkes kısa sürede kontrolden geçsin. Sağlık kâğıdı yenilenen her çalışanın yeni tarihi aynı gün takvime işlenir. Böylece gecikme listesi adım adım kısalır ve takvim yeniden düzene girer.
Destek almak
Akademik Başarı İş Sağlığı ve Güvenliği, takvimi ve tetikleyici listesini işyerinizin verisiyle birlikte kurar. Periyodik muayeneleri sağlık kontrolleri hizmetimiz kapsamında planlamak için 0 216 771 60 72 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz. Kanun metnine mevzuat.gov.tr üzerinden ulaşılabilir. Kurumsal teklif 1 gün içinde hazırlanır.
Sıkça Sorulan Sorular
Yıllık izin dönüşünde muayene gerekir mi?
Yıllık izin, işe dönüş muayenesinin sayıldığı durumlar arasında yer almaz. Dönüş muayenesi; iş kazası, meslek hastalığı veya sağlık nedeniyle tekrarlanan uzaklaşmalardan sonra talep hâlinde yapılır.
Bölüm değiştiren çalışanın eski raporu geçerli mi?
İş değişikliğinde muayene yapılır. Yeni işin riskleri farklıysa işyeri hekimi yeni tetkikler isteyebilir ve takvim bu muayeneden itibaren yeniden başlar.
Periyodik muayene tarihini kim takip eder?
Takvimi işveren yürütür; çoğu firmada bu iş İK’ya düşer. Muayeneyi yapan ve süreyi kısaltma kararını veren ise işyeri hekimidir.
Hızlı Özet
- Periyodik muayene tehlike sınıfına göre en geç 5, 3 veya 1 yılda bir yapılır.
- Çocuk, genç ve gebe çalışanlarda süre 6 aydır.
- İş değişikliği ve işe dönüş muayeneyi öne çeker.
- Riskteki önemli değişiklik ve hekim kararı takvimi değiştirebilir.
- Tetikleyicileri yakalayan bir bildirim düzeni, takvim kadar önemlidir.
Kısa Sözlük
- Tetikleyici, periyodik muayeneyi takvimden önce gündeme getiren olay ya da karardır.
- İşe dönüş muayenesi, kaza, meslek hastalığı veya tekrarlanan uzaklaşma sonrası talep hâlinde yapılan muayenedir.
- Ek-2 formu, işe giriş ve periyodik muayene sonuçlarının kaydedildiği yönetmelik ekindeki formdur.
- Sağlık gözetimi, çalışanların maruz kaldıkları risklere göre düzenli izlendiği yasal süreçtir.
Sıradaki Adım
Son bir yılın iş değişikliği ve işe dönüş kayıtlarını çıkarın; takviminizi bu kayıtlarla birlikte güncelleyelim. Bunun için iletişim sayfamızdan bize yazabilirsiniz.
