Risk değerlendirmesi yenileme süresi, Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği’ne göre çok tehlikeli sınıfta en geç 2, tehlikeli sınıfta en geç 4, az tehlikeli sınıfta en geç 6 yıldır. Yeni makine, proses değişikliği, tadilat, iş kazası veya meslek hastalığı gibi önemli bir değişiklik olduğunda ise süre beklenmez; değerlendirme hemen yenilenir. Kural bu kadar nettir, takvimi tehlike sınıfı, istisnayı değişiklik belirler.
Bu iki cümle, 2026’da İstanbul Anadolu Yakası’nda üretim, inşaat ya da hizmet alanında çalışan her işveren için geçerlidir. Aşağıda önce sürelerin nasıl okunacağını, sonra hangi değişikliklerin süreyi beklemeden yenileme gerektirdiğini anlatıyoruz. Ardından kuralın acil durum planıyla ortak takvimini ve işyeriniz için ne anlama geldiğini açıyoruz.
Risk Değerlendirmesi Hangi Sürede Yenilenir?
Süre tehlike sınıfına bağlıdır: çok tehlikelide en geç 2, tehlikelide en geç 4, az tehlikelide en geç 6 yılda bir yenileme yapılır. Süre, son değerlendirmenin tarihinden itibaren işler. Sınıfınızı NACE faaliyet kodunuz belirler. Sınıf değişirse yenileme takvimi de yeni sınıfa göre kurulur.
Risk değerlendirmesi yenileme süresi, tehlike sınıfına göre:
| Tehlike sınıfı | En geç yenileme | Önemli değişiklikte |
|---|---|---|
| Çok tehlikeli | 2 yılda bir | Beklemeden yenilenir |
| Tehlikeli | 4 yılda bir | Beklemeden yenilenir |
| Az tehlikeli | 6 yılda bir | Beklemeden yenilenir |
“En geç” ifadesinin anlamı
Yönetmelikteki süre bir üst sınırdır, bir bekleme süresi değildir. Değerlendirmeyi süre dolmadan yenilemek her zaman mümkündür. Hızlı değişen bir işyerinde yenileme, takvimden çok daha önce gelebilir. “Süresi daha dolmadı” demek, sahada önemli bir değişiklik varsa yenilememek için geçerli bir gerekçe olmaz.
Sınıf değişirse ne olur?
Faaliyet kodunuz değişir ve işyeriniz başka bir tehlike sınıfına geçerse, yenileme süresi de değişir. Örneğin tehlikeli sınıftan çok tehlikeli sınıfa geçen bir işyeri artık 4 değil 2 yıllık takvime tabidir. Sınıf değişikliği çoğu zaman önemli bir değişiklik sayılacağı için değerlendirmeyi hemen ele almak gerekir.
Süre Dolmadan Hangi Değişiklikler Yenileme İster?
Önemli bir değişiklik, takvimin önüne geçer. Yönetmelik bu durumları yeni makine, proses, tadilat, kaza ve meslek hastalığı olarak sayar. Bu değişikliklerden biri olduğunda risk değerlendirmesi, sürenin dolmasını beklemeden yeniden yapılır. Sahada en çok atlanan durum, küçük görünen ekipman değişiklikleridir; aşağıdaki liste en kritik olandan başlar.
- İş kazası veya meslek hastalığı
- Yeni makine ya da ekipman
- Proses veya kullanılan madde değişikliği
- Tadilat ve yerleşim değişikliği
Kaza ve meslek hastalığı sonrası
İş kazası ya da meslek hastalığı, mevcut değerlendirmenin bir riski eksik ele aldığını gösterebilir. Bu durumda tehlikeler yeniden incelenir ve önlemler güncellenir. Kazanın türü, hangi bölümün yeniden değerlendirileceğini belirler. Ramak kala olaylarının kaydı da bu incelemeye önemli bir veri sağlar.
Yeni makine ve proses
Yeni bir tezgâh, hat ya da kimyasal madde, işyerine yeni tehlikeler getirir. “Makine aynı iş, sadece yenisi” düşüncesi sık görülen bir yanılgıdır. Yeni ekipmanın koruyucuları, enerji kaynağı ve bakım düzeni farklı olabilir. Bu yüzden kurulumdan önce değerlendirme yapılması en sağlıklı yoldur.
Tadilat ve yerleşim
Bölüm yerinin değişmesi, yeni bir depo alanı ya da kaçış yollarını etkileyen bir tadilat da önemli değişikliktir. Yerleşim değiştiğinde hem risk değerlendirmesi hem acil durum planı birlikte gözden geçirilir. Aynı binayı paylaşan işyerlerinde ya da bina dışına taşan değişikliklerde komşu işverenlerle koordinasyon da gerekebilir.
Yenileme Tarihi Nasıl Takip Edilir?
En güvenli yöntem, son değerlendirme tarihine sınıfınızın süresini ekleyip bir son tarih belirlemek ve bu tarihi iş güvenliği dosyasının ilk sayfasına yazmaktır. Ayrıca her önemli değişiklik için ayrı bir not tutulur. Böylece hem süre hem değişiklik tetikleyicisi aynı yerde izlenir.
Takvime ne yazılır?
Takvime üç bilgi yazılır: son değerlendirme tarihi, sınıfa göre en geç yenileme tarihi ve sorumlu kişi. İşveren, uzman ve çalışan temsilcisi bu tarihi bilmelidir. Yenileme yaklaşırken hazırlığa erken başlamak, son dakikada “evrakı yetiştirme” telaşını önler ve saha incelemesine yeterli zaman bırakır.
Değişiklik kaydı nasıl tutulur?
Her yeni makine, tadilat ya da kaza, tarihiyle birlikte bir değişiklik listesine eklenir. Uzman bu listeyi her ziyarette kontrol eder. Listede bir kayıt varsa değerlendirmenin ilgili bölümü güncellenir. Bu düzen, değerlendirmenin “kâğıt üstünde kalmasını” engeller ve bir sonraki tam yenilemeyi de kolaylaştırır.
Acil Durum Planıyla Süreler Neden Aynı?
İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik de acil durum planı için aynı takvimi kullanır: çok tehlikelide 2, tehlikelide 4, az tehlikelide 6 yıl. Önemli değişiklikte bu plan da beklemeden yenilenir. İki belgenin aynı düzeni izlemesi, onları tek bir takvimde birlikte planlamayı kolaylaştırır ve çoğu işverenin gözden kaçırdığı bir kolaylık sağlar.
Ortak takvimin avantajı
Risk değerlendirmesi ile acil durum planı aynı tarihte yenilendiğinde, iki belge birbirini doğrular. Değerlendirmede belirlenen acil durumlar, plana doğrudan aktarılır. Ayrı tarihlerde yapılan yenilemelerde ise iki belge arasında tutarsızlık doğabilir. Ortak takvim, uzmanın işini de sadeleştirir ve işverenin tek bir hazırlık dönemiyle iki belgeyi birden güncellemesini sağlar.
Tatbikat takvimi ayrıdır
Acil durum planı birkaç yılda bir yenilenir, ama tatbikat yılda en az bir kez yapılır. Tatbikat sonuçları, planın ve risk değerlendirmesinin güncellenmesi için değerli bir kaynaktır. Tatbikatta fark edilen bir eksik, örneğin kapalı bir kaçış yolu ya da bilinmeyen bir toplanma yeri, yenileme tarihini beklemeden düzeltilmelidir.
Sizin İçin Anlamı
Kuralın işyeriniz için anlamı tehlike sınıfınıza göre değişir. Çok tehlikeli sınıftaysanız iki yıllık döngü sık bir takip ister. Tehlikeli ve az tehlikeli sınıfta süre uzun görünse de değişiklik tetikleyicileri takvimi öne çeker. 50’den az çalışanlı az tehlikeli işyerlerinde ise yenilemenin kim tarafından yapılacağı ayrıca önem kazanır.
Çok tehlikeli sınıftaysanız
İki yıllık süre, inşaat gibi hızlı değişen alanlarda çoğu zaman değişiklik tetikleyicisinden önce dolmaz; değişiklik daha önce gelir. Bu yüzden çok tehlikeli işyerlerinde değerlendirme, sürekli güncellenen bir belge gibi yönetilir. Uzmanın her ziyarette değişiklik listesini kontrol etmesi bu düzenin temelidir.
Tehlikeli veya az tehlikeli sınıftaysanız
Dört ve altı yıllık süreler uzun olduğu için yenileme tarihi kolayca unutulur. Takvimi dosyanın ilk sayfasına yazmak bu riski azaltır. 50’den az çalışanlı az tehlikeli işyerlerinde işveren, eğitimini tamamlayarak hizmeti kendisi yürütebilir; bu konuyu az tehlikeli 50 çalışan kuralı yazımızda ele aldık.
Risk değerlendirmenizin yenileme tarihini ve değişiklik listesini birlikte kontrol etmek isterseniz, Akademik Başarı İş Sağlığı ve Güvenliği olarak iş güvenliği hizmeti kapsamında takvimi sizin için kuruyoruz. Bize 0 216 771 60 72 numarasından ulaşabilirsiniz.
Yenilemede En Sık Hangi Eksikler Görülür?
En sık eksik, yenilemenin yalnızca tarihi değiştirilmiş bir kopya olmasıdır. İkinci sık eksik, önemli değişikliklerin değerlendirmeye yansıtılmamasıdır. Her iki durumda da belge geçerli görünür ama bugünkü sahayı anlatmaz. Değerlendirmenin nasıl kurulduğunu risk değerlendirmesi nasıl yapılır rehberimizde adım adım anlattık.
Tarihi değişmiş eski belge
Eski değerlendirmenin tarihini güncelleyip yeniden imzalatmak yenileme sayılmaz. Yenileme, sahanın yeniden gezilmesini, tehlikelerin yeniden belirlenmesini ve önlemlerin güncellenmesini içerir. Değerlendirme yeniden kurulmadıkça tarih değişikliği sahadaki riski değiştirmez. Bu iş için risk analizi ve değerlendirmesi hizmetimiz ayrıca da alınabilir.
Ekibin katılmaması
Risk değerlendirmesi uzmanın tek başına yazdığı bir belge değildir. İşveren, uzman, hekim, çalışan temsilcisi ve destek elemanları ekibin parçasıdır. Ekip katılmadığında, ustaların ve vardiya sorumlularının sahadaki bilgisi belgeye yansımaz. OSGB seçerken bu katılımı nasıl sağladığını sormak için OSGB nasıl seçilir rehberine bakabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Risk değerlendirmesi süresi dolarsa ne yapılmalı?
Süre dolduysa değerlendirme vakit kaybetmeden yenilenmelidir. Yenileme, sahanın yeniden incelenmesini ve önlemlerin güncellenmesini kapsar; eski belgenin tarihini değiştirmek yeterli değildir.
Çalışan sayısı artarsa risk değerlendirmesi yenilenir mi?
Çalışan sayısındaki artış, yeni bir bölüm, vardiya ya da proses getiriyorsa önemli değişiklik sayılabilir. Bu durumda değerlendirmenin ilgili bölümü güncellenir. Kararı uzmanınızla birlikte vermeniz en doğrusudur.
Gelecekte yenileme kuralları değişebilir mi?
Mevzuat zaman zaman güncellenir; değişiklikler Resmî Gazete üzerinden yayımlanır. Beklenen eğilimleri iş güvenliği trendleri yazımızda ele alıyoruz. Hizmetin genel çerçevesi için iş güvenliği hizmeti nasıl alınır rehberine bakabilirsiniz.
Hızlı Özet
- Çok tehlikelide en geç 2, tehlikelide 4, az tehlikelide 6 yıl.
- Önemli değişiklikte süre beklenmez.
- Değişiklikler: yeni makine, proses, tadilat, kaza, meslek hastalığı.
- Acil durum planı da aynı 2-4-6 takvimini izler.
- Yenileme, eski belgenin tarihini değiştirmek değildir.
Kısa Sözlük
- Risk değerlendirmesi, işyerindeki tehlikelerin belirlenip önlemlerin planlandığı ve kayda geçirildiği çalışmadır.
- Önemli değişiklik, yeni makine, proses, tadilat, kaza veya meslek hastalığı gibi değerlendirmeyi beklemeden yeniletecek durumdur.
- Yenileme süresi, risk değerlendirmesinin tehlike sınıfına göre en geç yeniden yapılması gereken zaman aralığıdır.
Sıradaki Adım
Son risk değerlendirmenizin tarihini ve son dönemdeki değişiklikleri bize iletin; yenileme takvimini birlikte çıkaralım. Talebinizi iletişim sayfamızdan gönderebilirsiniz.
[…] değerlendirmesinin 2, 4 ve 6 yılda bir yenilenmesi ise süreye bağlı ayrı bir kuraldır; onu risk değerlendirmesi yenileme süresi yazısında anlattık. Mevzuatın güncel hâli için Resmî Gazete düzenli olarak takip […]
Comments are closed.