Diyelim ki Kartal’da iki vardiya çalışan, 40 çalışanlı bir üretim işletmesi iş güvenliği trendlerine bakarak 2027 planını yapıyor. İşveren, değişim denince yeni makineler, sensörler ve pahalı ekipman bekliyor. Uzmanla birlikte listeyi çıkardıklarında ise tablo farklı görünüyor: beklenen değişimlerin çoğu makinede değil, kayıtta, sağlık raporu akışında ve komşu işletmelerle koordinasyonda yoğunlaşıyor.
Bu örnek, sahada sık görülen durumlardan derlenmiş temsili bir senaryodur. Aşağıda 2026’da İstanbul Anadolu Yakası’ndaki küçük ve orta işletmeler için mevcut düzenlemelerden yola çıkarak beş değişim başlığını açıyoruz. Bunlar kesin öngörüler değil, yürürlükteki kuralların işletmelere yansıma biçimine dair beklentilerdir.
2027’ye Doğru Hangi 5 Değişim Bekleniyor?
Beş başlık öne çıkıyor: sağlık raporlarında dijital beyan, raporların standart formata geçmesi, 50’den az çalışanlı az tehlikeli işyerlerinin kapsama girmesi, risk değerlendirmesinin sürekli bir işe dönüşmesi ve ortak alanlarda koordinasyonun ağırlık kazanması. Beşi de bugün yürürlükte olan düzenlemelere dayanıyor. Fark, işletmelerin bu kurallara alışma hızında.
- Sağlık raporlarında e-Nabız üzerinden dijital beyan
- Raporların Bakanlığın standart formatında düzenlenmesi
- 50’den az çalışanlı az tehlikeli işyerlerinin sisteme girmesi
- Risk değerlendirmesinin her değişiklikte güncellenmesi
- Aynı alanı paylaşan işverenlerin ortak planlaması
Neden “beklenen” diyoruz?
Bu yazıdaki başlıklar yeni bir kural uydurmaz; mevcut kuralların sahadaki etkisini tarif eder. Mevzuat değişebilir, uygulama ayrıntıları zamanla netleşebilir. Bu yüzden her başlığı kesin bir takvim değil, işletmenizi hazırlamanız gereken bir eğilim olarak okuyun. Kesin değişiklikler için Resmî Gazete ve Bakanlık duyuruları esas alınır.
Senaryodaki beklenmedik bulgu
Kartal’daki işletmenin listesinde en çok zaman alacak iş, yeni ekipman değil, değişiklik kaydını düzenli tutmak çıkıyor. İkinci sırada, aynı binayı paylaştığı komşu işletmeyle acil durum planını birleştirmek geliyor. Bu bulgu, değişimin maliyetten çok düzen meselesi olduğunu gösteriyor. İşveren için iyi haber, düzenin büyük bir bütçe gerektirmemesi.
Sağlık Tarafında Hangi Değişimler Bekleniyor?
Sağlık tarafındaki iki değişim, 19 Mayıs 2026’da Resmî Gazete’de yayımlanan Sağlık Raporları Yönetmeliği’ne dayanıyor. Başvuruların e-Nabız beyanıyla başlaması ve raporların standart formatta düzenlenmesi, işverenin “sağlık kâğıdı” akışını değiştiriyor. 2027’ye doğru bu akışın daha dijital ve daha tek tip olması bekleniyor.
Değişim 1: e-Nabız üzerinden dijital beyan
Başvurular e-Nabız üzerinden kişisel beyan formuyla başlıyor. Karar destek sistemi beyanı değerlendiriyor, uyuşmazlıkta kişi hekime yönlendiriliyor. e-Nabız’daki Sağlık Durum Belgesi genel sağlık geçmişi bilgisidir; işe giriş raporunun yerine geçtiğine dair hüküm yoktur ve entegrasyon tamamlanana kadar raporlar mevcut usulle düzenlenir. İşe girişte esas olan hekim muayenesi ve Ek-2 formudur. Tehlikeli ve çok tehlikeli işyerlerinde işyeri hekimi kuralı sürüyor. Ayrıntılar Sağlık Raporları Yönetmeliği 2026 yazımızda.
Değişim 2: Standart formatta rapor
Raporların Bakanlığın belirlediği standart formatta düzenlenmesi, işverenin elindeki belgelerin daha karşılaştırılabilir olmasını sağlıyor. Farklı yerlerden alınmış, farklı görünümdeki raporlar yerine tek tip bir yapı bekleniyor. Bu, özellikle çok şubeli işletmelerde ve sık işe alım yapan işyerlerinde kayıt düzenini kolaylaştırabilir. İK ekiplerinin rapor arşivini tek düzende tutması da bu sayede basitleşir.
Küçük İşletmeler Sisteme Nasıl Dahil Oluyor?
50’den az çalışanı olan az tehlikeli işyerleri için İSG yükümlülüğü 1 Ocak 2025’ten bu yana yürürlükte. 2027’ye doğru bu işyerlerinin sisteme alışması, küçük işletmelerde iş güvenliği hizmetine olan ilgiyi artırıyor. İşveren, eğitimini tamamlayarak hizmeti kendisi yürütebiliyor ya da hizmeti dışarıdan alıyor.
Değişim 3: Kapsamın genişlemesi
Küçük ofis, mağaza ve hizmet işletmeleri artık risk değerlendirmesi, acil durum planı ve eğitim kayıtlarıyla daha sık tanışıyor. Bu işletmelerin önemli bir kısmı ilk kez bir uzmanla çalışıyor. Beklenen eğilim, “bizim işyerimiz küçük, bize bir şey olmaz” düşüncesinin yerini düzenli bir takibe bırakması.
İşveren eğitimi seçeneği
İşverenin hizmeti kendisi yürütmesi, işe giriş ve periyodik muayeneleri kapsamıyor. Muayeneler her durumda hekim tarafından yapılıyor. Yani eğitimi tamamlayan işveren bile muayene için bir hekimle çalışmak zorunda. Bu seçeneğin ayrıntılarını ve sınırlarını az tehlikeli 50 çalışan kuralı yazımızda anlattık.
Risk Yönetimi Neden Sürekli Bir İşe Dönüşüyor?
Risk değerlendirmesi çok tehlikelide en geç 2, tehlikelide 4, az tehlikelide 6 yılda bir yenileniyor. Ancak yeni makine, proses, tadilat, kaza ve meslek hastalığı gibi önemli değişikliklerde süre beklenmiyor. Hızla değişen işletmelerde bu kural, değerlendirmeyi birkaç yılda bir değil, sürekli güncellenen bir belgeye dönüştürüyor.
Değişim 4: Yaşayan belge
Değerlendirmeyi “yenileme tarihi gelince bakılan dosya” olarak görmek yerine, her değişiklikte açılan bir belge olarak yönetmek bekleniyor. Bu yaklaşım, uzmanın her ziyarette bir değişiklik listesini kontrol etmesine dayanıyor. Böylece işletme, kâğıt üstünde değil sahada güncel kalıyor ve yenileme tarihi geldiğinde iş baştan başlamıyor.
Ramak kala kaydının yükselişi
Sürekli risk yönetiminin en önemli girdisi, henüz kazaya dönüşmemiş olayların kaydı. Ramak kala bildirimleri, değerlendirmenin hangi bölümünün güncellenmesi gerektiğini erkenden gösteriyor. “Bir şey olmadı ki” denilen her olay, aslında değerli bir uyarı. Bu konuyu ramak kala bildirimi yazımızda ayrıca ele aldık.
Ortak Alanlarda Koordinasyon Neden Öne Çıkıyor?
Aynı binayı, siteyi ya da sanayi bölgesini paylaşan işletme sayısı arttıkça koordinasyon ihtiyacı büyüyor. Acil durumlar yönetmeliği, aynı alanı paylaşan işverenlerin planı ortak hazırlamasını istiyor. Asıl işveren tüm işyerinden, alt işveren kendi alanından sorumlu. 2027’ye doğru bu kuralın sahada daha sık gündeme gelmesi bekleniyor.
Değişim 5: Ortak planlama
Kartal’daki senaryoda olduğu gibi, aynı binadaki iki işletmenin ayrı ayrı acil durum planı tutması tutarsızlık doğuruyor. Toplanma yeri, kaçış yolu ve iletişim listesi bina genelinde ortak olmalı; aksi hâlde tahliyede iki ekip farklı yönlere gidebilir. Beklenen eğilim, komşu işletmelerin bu planı birlikte hazırlayıp tatbikatı birlikte yapması.
Asıl işveren ve alt işveren
Alt işverenle çalışan işletmelerde sorumluluk paylaşımı yazılı olarak netleşmeli. Asıl işveren, tüm işyerinin koordinasyonundan sorumlu olduğu için alt işverenin planını da görmeli. Bu düzen, sözleşme aşamasında konuşulduğunda sonradan çıkacak boşlukları azaltıyor. Sorumluluğun yazılı olması, bir olay sonrasında kimin neyi yapacağını da netleştiriyor.
Değişimlere işletmenizin ne kadar hazır olduğunu birlikte görmek isterseniz, Akademik Başarı İş Sağlığı ve Güvenliği olarak iş güvenliği hizmeti kapsamında mevcut durumunuzu çıkarıyoruz. Bize 0 216 771 60 72 numarasından ulaşabilirsiniz.
İşletmeler 2027’ye Nasıl Hazırlanmalı?
Hazırlığın özü tek ilkeye dayanıyor: kaydı düzenli olan işletme, değişime de hazırdır. Tehlike sınıfını ve çalışan sayısını doğrulamak, bir değişiklik listesi başlatmak, komşu işletmeleri belirlemek ve sağlık raporu akışını güncellemek bu hazırlığın dört adımıdır. Hiçbiri büyük bir yatırım gerektirmiyor; gereken, düzenli bir takip alışkanlığı.
Küçük ve orta işletmelerde beklenen değişimler ve hazırlık:
| Değişim | Hazırlık adımı |
|---|---|
| Dijital beyan | Çalışan adaylarını e-Nabız akışı hakkında bilgilendirmek |
| Standart rapor | Rapor arşivini tek düzende toplamak |
| Geniş kapsam | Sınıfı ve çalışan sayısını doğrulamak |
| Sürekli risk yönetimi | Değişiklik listesi başlatmak |
| Ortak planlama | Komşu işverenlerle ilk görüşmeyi yapmak |
Hizmet sağlayıcınıza sorulacaklar
OSGB ile çalışıyorsanız, bir sonraki toplantıda bu beş başlıkta nasıl bir düzen kurduğunu açıkça sorun. Değişiklik listesini kim tutuyor, ortak planı kim koordine ediyor, rapor akışını kim takip ediyor? Bu soruların net ve yazılı cevabı, OSGB nasıl seçilir rehberimizdeki kriterlerle birlikte değerlendirilebilir.
Sahadan bir örnek görmek
Değişimlerin sahada nasıl karşılandığını görmek isterseniz, ilk saha denetiminin temsili bir atölyede nasıl ilerlediğini iş güvenliği sahadan yazımızda anlattık. Aylık düzenimizi ise iş güvenliği hizmet yöntemimiz yazısında, hizmetin genel çerçevesini ise iş güvenliği hizmeti nasıl alınır rehberinde bulabilirsiniz. Üç yazı birlikte okunduğunda hazırlık listesi netleşir.
Sıkça Sorulan Sorular
2027’de yeni bir iş güvenliği kanunu mu geliyor?
Bu yazı yeni bir kanun öngörmüyor. Başlıklar, yürürlükteki 6331 sayılı Kanun ve ilgili yönetmeliklerin sahaya yansıma biçimine dair beklentilerdir. Yeni düzenlemeler Resmî Gazete’de yayımlandığında esas alınır.
Küçük bir işletme bu değişimlere hazırlanmak için ekipman almalı mı?
Değişimlerin çoğu ekipmandan çok kayıt ve koordinasyonla ilgilidir. Ekipman ihtiyacı, risk değerlendirmesinde belirlenen tehlikelere göre ortaya çıkar. Önce değerlendirme, sonra yatırım sırası doğrudur.
Dijital beyan işverenin sorumluluğunu kaldırır mı?
Kaldırmaz. Sağlık gözetimi ve İSG tedbirleri işverenin sorumluluğundadır ve maliyeti çalışana yansıtılamaz. Dijital beyan yalnızca başvuru akışını değiştirir.
Hızlı Özet
- Beklenen beş değişim mevcut kurallara dayanır.
- Sağlık raporu başvurusu e-Nabız beyanıyla başlar.
- 50’den az çalışanlı az tehlikeli işyerleri sistemdedir.
- Risk değerlendirmesi her değişiklikte güncellenir.
- Ortak alandaki işverenler planı birlikte hazırlar.
- Hazırlığın temeli düzenli kayıttır.
Kısa Sözlük
- Sağlık Durum Belgesi, e-Nabız’da genel sağlık geçmişini gösteren belgedir; işe giriş raporunun yerine geçmez.
- Ramak kala, kazaya dönüşmeden atlatılan ve kayda geçirilmesi gereken olaydır.
- Ortak acil durum planı, aynı alanı paylaşan işverenlerin birlikte hazırladığı plandır.
Sıradaki Adım
İşletmenizin beş başlıktaki durumunu birlikte çıkaralım; faaliyet kodunuzu ve çalışan sayınızı iletişim sayfamızdan iletebilirsiniz.
