50 çalışan altı az tehlikeli işyerlerinde İSG yükümlülüğü 1 Ocak 2025’ten bu yana yürürlüktedir. Bu işyerlerinde işveren, Bakanlığın öngördüğü eğitimi tamamlarsa iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerini kendisi yürütebilir; aksi hâlde hizmeti bir iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi aracılığıyla alır. Her iki yolda da işe giriş ve periyodik muayeneler işverenin kendi yürütebileceği işlerin dışındadır, hekim tarafından yapılır.
Kuralın dayanağı 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu md. 6/1-a’dır. 2026’da İstanbul Anadolu Yakası’nda küçük ofis, mağaza ve hizmet işletmelerinin önemli bir bölümü bu kapsama girer. Aşağıda kuralın ayrıntısını, 2026’daki son durumu ve işletmeniz için ne anlama geldiğini temkinli bir dille özetliyoruz.
Kural Tam Olarak Ne Diyor?
Kural üç koşulun birlikte sağlanmasını arar: işyerinin az tehlikeli sınıfta olması, 50’den az çalışanının bulunması ve işverenin Bakanlığın eğitimini tamamlaması. Bu durumda işveren, iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi görevlerini kendisi üstlenebilir. Muayeneler bu yetkinin dışında kalır ve hekim tarafından yapılır.
Kimleri kapsar?
Kapsam, tehlike sınıfı NACE faaliyet koduna göre az tehlikeli olan ve çalışan sayısı 50’nin altında kalan işyerleridir. Tehlikeli veya çok tehlikeli sınıftaki işyerleri, çalışan sayısı ne olursa olsun bu kapsamda değildir. Sınıfınızdan emin değilseniz önce tehlike sınıfı rehberimize bakmanızı öneririz.
İki yol, aynı yükümlülük
İşveren için iki yol vardır: eğitimi tamamlayıp hizmeti kendisi yürütmek ya da hizmeti dışarıdan almak. Hangi yol seçilirse seçilsin, risk değerlendirmesi, acil durum planı, eğitim ve kayıt yükümlülükleri aynıdır. Değişen yalnızca bu işleri kimin yaptığıdır; yükümlülüğün kendisi, çalışanı az olan işyerinde de ortadan kalkmaz.
Muayeneler neden hariç?
İşe giriş ve periyodik muayeneler hekim değerlendirmesi gerektirir. Bu yüzden işveren eğitimi tamamlasa bile çalışanların muayenesini kendisi yapamaz. Muayene, işyeri hekimi ya da bu sınıf için yetkili diğer hekimler tarafından yürütülür. “Sağlık kâğıdı” tarafı, işyeri ne kadar küçük olursa olsun, her durumda bir hekimin işidir.
2026’da Hangi Kurallar Yürürlükte?
2026 itibarıyla iki düzenleme birlikte okunur. Birincisi, 50’den az çalışanlı az tehlikeli işyerleri için 1 Ocak 2025’ten bu yana yürürlükte olan İSG yükümlülüğüdür. İkincisi, 19 Mayıs 2026’da Resmî Gazete’de yayımlanan Sağlık Raporları Yönetmeliği’dir. Aile hekimi ve kamu hekimi seçeneğinin dayanağı 6331 md. 15/3’tür; 2026 yönetmeliği bu seçeneğe belge sunma şartını ve standart rapor formatını getirir.
1 Ocak 2025 eşiği
Bu tarihten itibaren 50’den az çalışanlı az tehlikeli işyerleri de İSG hizmetini sağlamakla yükümlüdür. Uygulamanın ayrıntıları ve eğitim programına ilişkin duyurular için Bakanlığın resmî kanalları takip edilmelidir. Bu yazı genel çerçeveyi verir; işletmenize özel durum için bir uzmanla görüşmeniz en sağlıklı yoldur.
Sağlık Raporları Yönetmeliği
19 Mayıs 2026’da yayımlanan yönetmelikle başvurular e-Nabız üzerinden kişisel beyan formuyla başlar. 6331 md. 15/3’e göre 50’den az çalışanlı az tehlikeli işyerlerinde işe giriş raporu işyeri hekiminin yanı sıra aile hekimi veya kamu sağlık kuruluşundaki hekimden de alınabilir; ÇASMER de bu hekimler arasında sayılır. Yönetmelik, aile hekimine giderken işyerinin bu şartları taşıdığını gösteren belge istenmesini ve raporların standart formatta düzenlenmesini getirir. Tehlikeli ve çok tehlikeli işyerlerinde rapor işyeri hekiminden alınır. Ayrıntıyı Sağlık Raporları Yönetmeliği 2026 yazımızda bulabilirsiniz.
İşveren Hizmeti Kendisi Yürütürse Neleri Üstlenir?
Hizmeti kendisi yürüten işveren, uzmanın sahada yaptığı işlerin hepsini üstlenir. Risk değerlendirmesi, acil durum planı, çalışan eğitimleri ve bunların kaydı işverenin sorumluluğuna geçer. Eğitim, bu işleri yapabilmek için bir ön koşuldur; işin kendisi ise her ay ve her değişiklikte süren bir takiptir.
- Risk değerlendirmesini yapmak ve süresinde yenilemek
- Acil durum planını hazırlamak ve tatbikatı yaptırmak
- Çalışan eğitimlerini planlamak ve kayda geçirmek
- Muayene düzenini bir hekimle kurmak
- Kayıtları denetime hazır tutmak
Risk değerlendirmesi ve acil durum planı
Az tehlikeli sınıfta risk değerlendirmesi ve acil durum planı en geç 6 yılda bir yenilenir. Önemli bir değişiklik olduğunda ise süre beklenmez. İşveren, bu iki belgeyi hazırlarken sahayı gerçekten gezmeli, çalışanları dinlemeli ve önlemleri sorumlu ile tarih bilgisiyle yazmalıdır. Hazır bir şablonu doldurmak bu işin yerini tutmaz.
Eğitim ve kayıt düzeni
Çalışan eğitimleri, tatbikat tutanakları ve ilk yardım hazırlığı da işverenin takibindedir. Az tehlikeli sınıfta her 20 çalışana bir ilkyardımcı gerekir. 10’dan az çalışanlı az tehlikeli işyerinde destek elemanı olarak tek kişi yeterlidir. Kayıtların düzenli tutulması, “kâğıdı tamamlamak” telaşını ortadan kaldırır.
Çalışan Tarafında Ne Değişir?
Çalışan açısından kuralın özü değişmez: sağlık gözetimi ve iş güvenliği tedbirlerinin maliyeti çalışana yansıtılamaz ve kişisel sağlık bilgileri gizli tutulur. Hizmeti işveren kendisi yürütse de dışarıdan alsa da bu iki güvence aynıdır. Çalışan için görünür fark, eğitimi ve muayeneyi kimin organize ettiğidir.
Muayene ve eğitim ücreti
İşe giriş raporunun ve İSG tedbirlerinin ücretini işveren öder; bu maliyet çalışana yansıtılamaz (6331 md. 4/2 ve md. 15). Bu kural, işyerinin büyüklüğünden ve hizmetin kim tarafından yürütüldüğünden bağımsızdır. Çalışan adayından “raporu kendin çıkart, parasını da sen öde” beklemek bu yüzden doğru değildir.
Sağlık bilgilerinin gizliliği
Muayene sonuçları ve kişisel sağlık bilgileri gizlidir ve işyerinde gizlilik içinde saklanır (6331 md. 15/4). Hizmeti kendisi yürüten işveren de bu kurala uymak zorundadır. Küçük ekiplerde herkesin birbirini tanıması, gizliliğe daha da özen gösterilmesini gerektirir. Sağlık kayıtları ve Ek-2 formları genel özlük dosyasından ayrı, işyeri hekiminin sorumluluğunda ve erişimi sınırlı tutulur; İK’ya yalnız “işe uygundur / değildir” sonucu ve gerekli kısıtlar bildirilir.
Sizin İçin Anlamı
Kuralın işletmeniz için anlamı, zamanınızı ve iş yükünüzü nasıl dağıtmak istediğinize bağlıdır. Eğitimi tamamlayıp hizmeti kendiniz yürütebilirsiniz; ama risk değerlendirmesi, eğitim ve kayıt işleri sizin takviminize eklenir. Hizmeti dışarıdan alırsanız bu işler uzmana geçer, siz kontrol eden taraf olursunuz. Aşağıdaki tablo, sık görülen dört durumu özetler.
50’den az çalışanlı az tehlikeli işyerinde yol seçimi, durumunuza göre:
| Durumunuz | Öne çıkan yol | Gerekçe |
|---|---|---|
| İşveren sahada ve zamanı var | Eğitimle kendisi yürütür | İşyerini en iyi işveren tanır |
| İşverenin zamanı kısıtlı | Hizmet alımı | Takip uzmana geçer |
| Çalışan sayısı 50’ye yaklaşıyor | Hizmet alımı | Eşik aşılınca kural değişir |
| Sınıftan emin değil | Önce sınıf tespiti | Kural yalnız az tehlikeliye uygulanır |
Küçük ofis ve mağazalar için
Birkaç çalışanlı bir ofis ya da mağaza için eğitimle hizmeti üstlenmek mümkün bir yoldur. Yine de “işi kendim hallederim” kararı, her yıl tekrarlanan bir sorumluluk demektir. İşinizin yoğunluğu bu takibe izin vermiyorsa hizmet alımı daha gerçekçi olabilir. Karar verirken iki yolu dürüstçe tartmak önemlidir.
50’ye yaklaşan işyerleri için
Çalışan sayınız 50’ye yaklaşıyorsa eşik aşıldığında işverenin kendi yürütme imkânı sona erer. 50 ve daha fazla çalışanı olan, altı aydan uzun süren sürekli işlerin yapıldığı işyerlerinde İSG kurulu da gündeme gelir. Bu yüzden büyüme planı olan işletmeler için hizmet alımına baştan geçmek geçişi kolaylaştırır.
Hangi yolun işletmenize uyduğunu birlikte değerlendirmek isterseniz, Akademik Başarı İş Sağlığı ve Güvenliği olarak iş güvenliği hizmeti kapsamını çalışan sayınıza göre öneriyoruz. Bize 0 216 771 60 72 numarasından ulaşabilirsiniz.
Yol Seçmeden Önce Hangi Üç Bilgi Netleşmeli?
Karar öncesinde üç şeyi kontrol etmek yeterlidir: faaliyet kodunuzun gerçekten az tehlikeli sınıfta olup olmadığı, güncel çalışan sayınız ve muayene düzenini hangi hekimle kuracağınız. Bu üç cevap netse yol seçimi kolaylaşır. Hizmet alımına karar verirseniz OSGB nasıl seçilir rehberimiz bir sonraki adımdır.
Sahada nasıl göründüğünü merak ediyorsanız
İlk saha denetiminin bir işyerinde nasıl geçtiğini iş güvenliği sahadan yazımızda temsili bir atölye üzerinden anlattık. Hizmetin baştan sona nasıl kurulduğunu ise iş güvenliği hizmeti nasıl alınır rehberinde bulabilirsiniz. İki yazı, kararınızı somut bir sahne ve net bir adım listesiyle desteklemeye yardımcı olur.
Gelecekte neler değişebilir?
Mevzuat zaman zaman güncellenir ve küçük işletmeleri ilgilendiren yeni düzenlemeler gündeme gelebilir. Beklenen eğilimleri iş güvenliği trendleri yazımızda ele alıyoruz. Kesin bir değişiklik için her zaman Resmî Gazete ve Bakanlık duyuruları gibi resmî kaynakları esas almak gerekir; tahmine dayalı karar vermemek en temkinli yoldur.
Sıkça Sorulan Sorular
Eğitimi tamamlarsam işyeri hekimine hiç gerek kalmaz mı?
Kalır. İşe giriş ve periyodik muayeneler işverenin kendi yürütebileceği işlerin dışındadır. Bu muayeneler için işyeri hekimi ya da bu sınıf için yetkili hekimlerle çalışmanız gerekir.
Tehlikeli sınıftaki 20 kişilik işyeri bu kuraldan yararlanabilir mi?
Hayır. Kural yalnızca az tehlikeli sınıftaki ve 50’den az çalışanı olan işyerlerine uygulanır. Tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta hizmet uzman ve hekim aracılığıyla alınır.
Çalışan sayısı 50’yi geçerse ne olur?
İşverenin hizmeti kendisi yürütme imkânı 50’den az çalışanlı işyerleriyle sınırlıdır. Sayı 50’ye ulaştığında hizmetin uzman ve hekim aracılığıyla alınması gerekir.
Hızlı Özet
- Kural, 50’den az çalışanlı az tehlikeli işyerlerine uygulanır.
- Yükümlülük 1 Ocak 2025’ten bu yana yürürlüktedir.
- İşveren Bakanlık eğitimiyle hizmeti kendisi yürütebilir.
- İşe giriş ve periyodik muayeneler her durumda hekimde kalır.
- Bu işyerlerinde işe giriş raporu aile hekiminden de alınabilir (6331 md. 15/3); 2026 yönetmeliği belge şartı ve standart format getirir.
Kısa Sözlük
- Az tehlikeli sınıf, NACE koduna göre en düşük risk düzeyindeki işyerlerini kapsayan tehlike sınıfıdır.
- Md. 6/1-a, 6331 sayılı Kanun’da 50’den az çalışanlı az tehlikeli işyerinde işverenin hizmeti kendisinin yürütebilmesini düzenleyen hükümdür.
- ÇASMER, Bakanlığın İSG hizmeti veren birimidir; işe giriş raporu düzenleyebilen hekimler arasında sayılır.
Sıradaki Adım
Faaliyet kodunuzu ve çalışan sayınızı bize iletin; kuralın işletmenize nasıl uygulandığını birlikte netleştirelim. Talebinizi iletişim sayfamızdan gönderebilirsiniz.
