Tam zamanlı işyeri hekimi mi, yoksa OSGB üzerinden görevlendirilen hekim mi sorusunu çoğu işyerinde tercih değil, çalışan sayısı cevaplar. İşyeri hekimi için tam zamanlı görevlendirme az tehlikeli sınıfta 2000, tehlikelide 1000, çok tehlikelide 750 çalışandan itibaren zorunludur. Bu eşiklerin altında kalan işyerleri, dakika hesabına göre kısmi süreli hekim hizmeti alır ve bu hizmet genellikle bir OSGB’den sağlanır.
Eşik kararın çerçevesini çizer, ama tek kriter değildir. 2026’da İstanbul Anadolu Yakası’nda hizmet verdiğimiz imalat, gıda ve inşaat işyerlerinde süreklilik, tetkik altyapısı ve yönetim yükü de seçimi etkiliyor. Aşağıda önce kriterleri sabitliyor, sonra tabloyu kuruyor, en sonda da “kime hangisi” sorusuna gerekçeli bir cevap veriyoruz.
Hangi 6 Kriterle Karşılaştırmalısınız?
Kıyası adil kılmak için iki modeli aynı ölçütlerle tartmak gerekir. Biz altı kriter kullanıyoruz ve ilk sıraya yasal eşiği koyuyoruz, çünkü eşik aşıldıysa diğer kriterlerin tartışması anlamsızlaşır. Geri kalan beş kriter ise eşiğin altındaki işyerleri için asıl karar alanını oluşturur.
Kriter listesi
- Yasal eşik: çalışan sayısı ve tehlike sınıfına göre tam zamanlı zorunluluğu.
- Süre esnekliği: kadro değiştikçe görevlendirme süresinin uyarlanabilmesi.
- Süreklilik: izin, hastalık ve yoğun dönemde hizmetin aksamaması.
- Tetkik altyapısı: odyometri, SFT, görüntüleme gibi tetkiklerin nerede yapıldığı.
- Diğer sağlık personeli: çok tehlikeli sınıfta ek personel ihtiyacı.
- Yönetim yükü: işe alım, kayıt ve takip işinin kimin üzerinde olduğu.
Kriterleri neden önce sabitlemelisiniz?
Kriter belirlenmeden teklif toplamak, çoğu zaman yalnızca en düşük rakamı kazanan yapar. Oysa iki teklifin kapsamı çoğu zaman aynı değildir. Ücretin hangi değişkenlerle oluştuğunu işyeri hekimi ücretinin nasıl belirlendiğini anlattığımız yazıda ayrıntılandırdık. Kriterleri önce yazarsanız, gelen teklifleri aynı satırlarda ve aynı ölçüyle okursunuz.
Yasal Eşik Seçimi Nasıl Sınırlar?
Eşik, seçim alanını daraltan ilk duvardır. Çalışan sayınız sınıfınızın tam zamanlı eşiğine ulaştıysa işyerinize tam zamanlı işyeri hekimi görevlendirilmesi gerekir. Eşiğin altındaysanız mevzuat kısmi süreli görevlendirmeyi yeterli sayar. Süre, çalışan başına ayda az tehlikelide 5, tehlikelide 10, çok tehlikelide 15 dakika üzerinden hesaplanır.
Eşiğin altında ne olur?
Eşiğin altındaki işyeri, hekim emeğini dakika hesabıyla alır. Örneğin 200 çalışanlı tehlikeli sınıftaki bir fabrika için asgari süre ayda 2000 dakikadır. Bu süre tam zamanlı bir kadro gerektirmez. Burada OSGB modeli, işverene işe alım yapmadan hekim emeği sağlama imkânı verir.
Eşiğe yaklaşırken ne yapmalı?
Büyüme planı olan işyerinin eşiği önceden görmesi gerekir. Yeni bir hat ya da vardiya, çalışan sayısını bir anda eşiğin üzerine taşıyabilir. Bu geçişte boşluk oluşmaması için planlamayı işe alımdan önce yapmak gerekir. Eşiklerin tamamını rakamlarla işyeri hekimliği yazımızda tek tabloda topladık.
Süre ve Süreklilik Açısından Hangisi Önde?
Süre esnekliğinde OSGB modeli öndedir; süreklilikte ise iki modelin güçlü yanları farklıdır. Tam zamanlı hekim her gün işyerindedir ve çalışanlar ona kolayca görünür. OSGB hekimi belirli günlerde gelir, ancak kurum hekimin izinli olduğu dönemde yedekleme yapabilir. Hangisinin önde olduğu, işyerinizin günlük sağlık trafiğine bağlıdır.
Kadro dalgalanırsa hangisi uyum sağlar?
Mevsimlik çalışan alan gıda veya inşaat işyerlerinde kadro yıl içinde inip çıkar. Kısmi süreli modelde dakika hesabı yeni kadroya göre güncellenir. Tam zamanlı modelde ise kadro düştüğünde bile tam zamanlı maliyet devam eder. Dalgalı kadroda OSGB modeli bu yüzden daha kolay uyum sağlar.
İzin ve yoğun dönemde ne olur?
Tek bir tam zamanlı hekimin izni, o süre için bir boşluk yaratabilir. OSGB yapısında aynı işyerini tanıyan başka bir hekimin devreye girmesi planlanabilir. İşe giriş yoğunluğu olan dönemlerde çalışanların raporu çıkartmak için beklememesi de bu yedeklemeye bağlıdır. Sözleşmede yedek hekim düzenini yazılı hâle getirmek, iki model için de iyi bir güvencedir.
Tetkik Altyapısı ve Diğer Sağlık Personeli Hangi Tarafı Güçlendirir?
Tetkik altyapısı OSGB modelini, diğer sağlık personeli kuralı ise yüksek eşikte tam zamanlı modeli güçlendirir. Tam zamanlı hekim, odyometri veya akciğer grafisi gibi tetkikler için yine bir merkeze ihtiyaç duyar. Öte yandan tam zamanlı işyeri hekimi olan çok tehlikeli işyerlerinde diğer sağlık personeli görevlendirmesi aranmaz.
Tetkikler nerede yapılıyor?
Muayene hekimin işidir, ama tetkik cihaz ister. Kan, idrar, SFT, odyometri, EKG ve görme testi, işin riskine göre listeye girer. Akademik Başarı İş Sağlığı ve Güvenliği olarak tetkiki gerçekten yapmadan sonuç vermiyor, hijyenik koşullarda ve kaliteli cihazla çalışıyoruz. Sağlık kâğıdının değeri, arkasındaki tetkikin gerçekliğinden gelir.
Diğer sağlık personeli hesabı nasıl değişir?
Çok tehlikeli sınıfta 10 ve daha fazla çalışanı olan işyerinde, kısmi süreli hekime ek olarak diğer sağlık personeli görevlendirilir. Tam zamanlı hekim varsa bu şart aranmaz. Bu ayrıntı, büyük ve çok tehlikeli işyerlerinde iki modelin toplam yükünü birbirine yaklaştırır. Rolün kapsamını diğer sağlık personeli rehberimizde bulabilirsiniz.
Tam Zamanlı İşyeri Hekimi mi, OSGB Hekimi mi: Tablo Ne Söylüyor?
Altı kriteri yan yana koyduğumuzda ortaya net bir resim çıkar: eşik zorunluluğu belirler, diğer kriterler eşiğin altındaki seçimi yönlendirir. Tablodaki “Kime uygun” satırı, okuru doğrudan kendi durumuna götürmek için eklendi. Değerler mevzuattaki eşik ve kurallara dayanır; tabloda hiçbir fiyat bilgisi yer almaz.
Tam zamanlı işyeri hekimi ile OSGB hekimi, altı kriterde şöyle ayrışır:
| Kriter | Tam zamanlı işyeri hekimi | OSGB hekimi |
|---|---|---|
| Yasal eşik | Az tehlikeli 2000, tehlikeli 1000, çok tehlikeli 750 çalışandan itibaren zorunlu | Eşiğin altında dakika hesabıyla yeterli |
| Süre esnekliği | Sabit tam zamanlı süre | Kadroya göre 5-10-15 dk hesabıyla güncellenir |
| Süreklilik | Her gün işyerinde; izin döneminde boşluk riski | Belirli günlerde gelir; yedek hekim planlanabilir |
| Tetkik altyapısı | Tetkikler için yine bir merkez gerekir | Cihaz ve tetkik altyapısı hizmetin parçası olabilir |
| Diğer sağlık personeli | Çok tehlikelide bu şart aranmaz | Çok tehlikelide 10 ve üzeri çalışanda gerekir |
| Yönetim yükü | İşe alım ve takip işverende | Görevlendirme ve takip kurumda |
| Kime uygun | Eşiği aşan, tek yerleşkede büyük işyerleri | Eşiğin altındaki, dalgalı kadrolu veya çok şubeli işyerleri |
Tabloyu nasıl okumalısınız?
Önce ilk satıra bakın ve kendi çalışan sayınızı sınıfınızın eşiğiyle karşılaştırın. Eşiği aşıyorsanız karar mevzuat tarafından zaten verilmiştir. Aşmıyorsanız, kalan satırlarda hangi kriterin sizin için ağır bastığını işaretleyin. Sahadaki gözlemimiz şu: çoğu işveren için süreklilik ve tetkik altyapısı belirleyici olur.
Karma model mümkün mü?
Çok şubeli işletmelerde merkez yerleşke eşiği aşarken şubeler eşiğin altında kalabilir. Bu durumda merkezde tam zamanlı, şubelerde kısmi süreli görevlendirme birlikte planlanabilir ve her yerleşkenin süresi ayrı hesaplanır. Kartal’da birden fazla depo ve ofisi olan işletmeler için bu düzeni Kartal yerel rehberimizde örnekledik.
Kendi çalışan sayınız ve sınıfınızla hangi modelin uygun olduğunu birlikte netleştirmek isterseniz, işyeri hekimliği hizmeti sayfamızdan talepte bulunabilir veya 0 216 771 60 72 numarasından bize ulaşabilirsiniz. Kurumsal teklifi 1 gün içinde iletiyoruz.
Kime Hangisi Uygun? Gerekçeli Karar
Eşiğin altındaki işyerlerinin çoğu için kazanan OSGB hekimidir; eşiği aşan işyerleri için ise tam zamanlı hekim zorunludur. Bu kararın gerekçesi maliyetten çok işyerine uyumdur. Kısmi süreli model, kadroyla birlikte büyüyüp küçülür, tetkik altyapısını beraberinde getirir ve yönetim yükünün önemli bir kısmını işverenden alır.
Eşiğin altındaysanız
OSGB modelini seçin ve sözleşmede dakika hesabını, muayene planını ve yedek hekim düzenini yazılı hâle getirin. Hekimle ilk aylarda nasıl bir çalışma düzeni kurulacağını işyeri hekimiyle verimli çalışma rehberimizde anlattık. Bu düzen, çalışanların hekimi tanımasını sağlar ve “kâğıt üstünde hekim” algısının önüne geçer.
Eşiği aştıysanız
Tam zamanlı görevlendirme zorunludur. Bu noktada işyeri hekimiyle birlikte tetkiklerin nerede yapılacağını ve kayıt düzenini planlamanız gerekir. Görevlendirmenin İSG-KATİP üzerinden kayda geçtiğini ve kadro değiştikçe güncellenmesi gerektiğini de unutmayın. Sürecin bütününü işyeri hekimi hizmetinin nasıl alındığını anlatan rehberde adım adım bulabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
500 çalışanlı tehlikeli bir işyeri tam zamanlı hekim tutmak zorunda mı?
Hayır. Tehlikeli sınıfta işyeri hekimi için tam zamanlı eşik 1000 çalışandır. 500 çalışanlı işyerinde süre, çalışan başına ayda en az 10 dakika üzerinden kısmi görevlendirmeyle karşılanır.
Tam zamanlı hekim varken OSGB’ye ihtiyaç kalır mı?
Hekim görevlendirmesi açısından kalmayabilir, ancak tetkikler için bir sağlık merkezine yine ihtiyaç duyulur. İş güvenliği uzmanı ve eğitimler gibi diğer hizmetler de ayrıca planlanır.
Eşiği geçici olarak aşan işyeri ne yapmalı?
Sezonluk alımla eşiği aşan işyeri, görevlendirme biçimini o dönemin çalışan sayısına göre gözden geçirmelidir. Bunu sezon başlamadan hekim ve hizmet sağlayıcıyla konuşmak, geçişte boşluk oluşmasını önler.
Hızlı Özet
- İşyeri hekimi için tam zamanlı eşik az tehlikelide 2000, tehlikelide 1000, çok tehlikelide 750 çalışandır.
- Eşiğin altında süre, çalışan başına ayda 5, 10 veya 15 dakika üzerinden hesaplanır.
- OSGB modeli süre esnekliği, yedekleme ve tetkik altyapısında öne çıkar.
- Tam zamanlı hekim olan çok tehlikeli işyerinde diğer sağlık personeli şartı aranmaz.
- Eşiğin altındaki çoğu işyeri için gerekçeli tercih OSGB hekimidir.
Kısa Sözlük
- Tam zamanlı görevlendirme, çalışan sayısı sınıfın eşiğine ulaştığında işyeri hekiminin işyerine tam süreyle atanmasıdır.
- OSGB, işyerlerine Bakanlık yetkisiyle iş sağlığı ve güvenliği hizmeti sunan ortak sağlık ve güvenlik birimidir.
- Kısmi süreli görevlendirme, hekimin çalışan başına aylık dakika hesabına göre işyerinde bulunmasıdır.
- Diğer sağlık personeli, çok tehlikeli sınıfta 10 ve üzeri çalışanlı işyerinde hekime destek veren sağlık meslek mensubudur.
Sıradaki Adım
Çalışan sayınızı, tehlike sınıfınızı ve şube düzeninizi bize iletişim sayfamızdan gönderin. Hangi modelin sizin için zorunlu, hangisinin uygun olduğunu tek bir değerlendirmeyle paylaşalım.
[…] zamanlı bir görevlendirme maliyetine dönüştüğü noktadır. İki modelin artı ve eksilerini tam zamanlı hekim ile OSGB hekimini kıyasladığımız yazıda […]
Comments are closed.