İşyeri Hekimi Hizmeti Nasıl Alınır? Görev, Süre ve Sözleşmeyi Anlatan 9 Başlık

İşyeri hekimi hizmeti; tehlike sınıfını doğrulamak, aylık süreyi hesaplamak, hekimi görevlendirmek ve sağlık gözetimi takvimini kurmakla alınır.

Akademik Başarı Akademik Başarı · ·17 dk okuma

İşyeri hekimi hizmeti almak, üç kararı doğru sırayla vermekle başlar: işyerinizin tehlike sınıfını doğrulamak, çalışan sayınıza göre aylık hekim süresini hesaplamak ve bu süreyi kendi istihdam ettiğiniz bir hekimle mi yoksa bir OSGB üzerinden mi karşılayacağınıza karar vermek. Ardından sözleşme imzalanır, görevlendirme İSG-KATİP’e işlenir ve hekim ilk ziyaretinde sağlık gözetimi takvimini kurar.

Bu yazı, 2026’da İstanbul Anadolu Yakası’nda inşaat, gıda, tekstil ve imalat işletmelerine hizmet veren Akademik Başarı İş Sağlığı ve Güvenliği’nin sahada en sık duyduğu soruları dokuz başlıkta topluyor. Hizmetin tanımını arıyorsanız işyeri hekimliği hizmeti nedir yazımız temel çerçeveyi veriyor. Burada odak, hizmeti nasıl alacağınız ve nasıl yöneteceğinizdir.

İşyeri hekimi hizmetinin tehlike sınıfı tespitinden ilk saha ziyaretine kadar izlenen beş adımı
Sınıf, süre, sözleşme, kayıt ve ilk ziyaret

KONUNUN BAŞLIK VE BÖLÜMLERİNİN HIZLI MENÜSÜ

İşyeri hekimi hizmeti hangi işyerleri için zorunludur?

Çalışanı olan her işyeri, iş sağlığı ve güvenliği hizmeti almakla yükümlüdür ve işyeri hekimliği bu hizmetin bir parçasıdır. 6331 sayılı Kanun, işvereni çalışanlarını maruz kaldıkları risklere göre sağlık gözetimine tabi tutmakla görevlendirir. Tek istisna kısmidir: 50’den az çalışanı olan az tehlikeli işyerinde işveren bazı hizmetleri kendisi yürütebilir, muayeneleri ise yürütemez.

Yükümlülük ilk çalışanla doğar

Birçok işveren “beş kişiyiz, bize hekim gerekmez” diye düşünür. Oysa yükümlülük ilk çalışanla birlikte başlar. Az tehlikeli sınıfta, 50’den az çalışanı olan işyerleri için bu yükümlülük 1 Ocak 2025’ten bu yana yürürlüktedir. Değişen şey hizmetin süresi ve biçimidir; hizmetin kendisi değil. Küçük bir ofis de büyük bir şantiye de aynı soruyla başlar.

Kendi yürüttüğünüz modelde bile muayeneler dışarıda kalır

50’den az çalışanlı az tehlikeli işyerinde işveren, Bakanlığın eğitimini tamamlarsa iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerini kendisi üstlenebilir. Ancak 6331 md. 6/1-a bu modelde işe giriş ve periyodik muayeneleri açıkça hariç tutar. Yani sağlık kâğıdı yine bir hekimden çıkar. Bu ayrıntı, küçük işletmelerde en sık gözden kaçan noktadır.

Tehlike sınıfı her şeyin anahtarıdır

Tehlike sınıfı, işyerinin NACE faaliyet koduna göre İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliği’nde belirlenir. Üç sınıf vardır: az tehlikeli, tehlikeli ve çok tehlikeli. İnşaat işlerinin çoğu çok tehlikeli sınıftadır. Sınıfınızı SGK kaydınızdaki faaliyet kodundan doğrulamadan süre hesabına geçmeyin. Yanlış sınıf, bütün planı baştan yanlış kurar.

İşyeri hekimi ne iş yapar, görevi nerede başlar?

İşyeri hekiminin işi, çalışanların sağlığını işin risklerine karşı izlemektir. Görev alanı; sağlık gözetimi, işe giriş ve periyodik muayeneler, risk değerlendirmesine katkı, çalışan eğitimi, ilk yardım ve acil durum organizasyonuna katkı ile sağlık kayıtlarının gizlilik içinde tutulmasıdır. Hekimin kim olduğunu ve aile hekiminden farkını işyeri hekimi kimdir yazımızda ayrıca anlattık.

Sağlık gözetimi ve muayeneler

Hekim, işe girişte, iş değişikliğinde ve belirli aralıklarla çalışanları muayene eder. Muayene, hekimin değerlendirmesi ve işin riskine göre seçilen tetkiklerden oluşur. Kan tahlili, akciğer grafisi, solunum fonksiyon testi (SFT), odyometri, EKG ve görme testi yaygın tetkiklerdir. Liste herkese aynı değildir; hekim riske göre belirler.

Risk değerlendirmesine ve eğitime katkı

Hekim, iş güvenliği uzmanıyla birlikte risk değerlendirmesine sağlık açısından katkı verir. Gürültü, toz, kimyasal ya da ergonomi kaynaklı riskleri muayene bulgularıyla birlikte okur. Çalışanlara sağlık konularında eğitim verir. Bu eğitimler, imza toplamaktan çok çalışanın kendi riskini tanımasına ve korunma yolunu öğrenmesine yöneliktir.

İlk yardım, acil durum ve kayıtların gizliliği

Hekim, ilkyardımcıların belirlenmesine ve acil durum planının sağlık boyutuna katkı verir. Bir diğer görevi, sağlık kayıtlarını korumaktır. 6331 md. 15/4’e göre kişisel sağlık bilgileri gizlidir. Muayene sonucu işverene “işe uygundur” gibi bir karar olarak bildirilir. Ayrıntılı tıbbi bilgi ise hekimde ve gizli dosyada kalır.

Hekimin aylık çalışma süresi nasıl hesaplanır?

Süre, çalışan başına ayda en az 5, 10 veya 15 dakika olarak tehlike sınıfına göre belirlenir. Az tehlikelide 5, tehlikelide 10, çok tehlikelide 15 dakikadır. Bu rakamı çalışan sayınızla çarptığınızda, hekimin işyerinize ayırması gereken aylık toplam süreyi bulursunuz. Hesabın ayrıntısını işyeri hekimi çalışma süresi yazımız adım adım gösteriyor.

İşyeri hekimi hizmetinde çalışan başına ayda ayrılması gereken en az süre, tehlike sınıfına göre
Süre, çalışan sayısıyla çarpılarak aylık toplama dönüşür

Basit bir örnekle hesap

Örneğin Kartal’da tehlikeli sınıfta 40 çalışanı olan bir işyeri düşünün. 40 çalışan ile 10 dakika çarpılır; ayda en az 400 dakika hekim süresi gerekir. Bu süre ziyaretlere bölünerek planlanır. Süreyi tek bir güne yığmak yerine, muayene ve saha gözlemine yayılan düzenli ziyaretler genellikle daha verimli sonuç verir.

Süre bir alt sınırdır, hedef değildir

Yönetmelikteki dakikalar asgari değerdir. Yeni vardiya açılması, yeni makine alınması ya da bir iş kazası, hekimin daha fazla zaman ayırmasını gerektirebilir. Sözleşmede bu esnekliğin nasıl işleyeceğini baştan konuşmak iyi bir alışkanlıktır. Böylece sonradan doğacak “bu ay süre fazla geldi” tartışmalarının önü kesilir.

Kendi hekiminizi mi istihdam edersiniz, OSGB’den mi alırsınız?

Karar, büyük ölçüde çalışan sayınıza ve tam zamanlı görevlendirme eşiğine bağlıdır. İşyeri hekimi için tam zamanlı eşik az tehlikelide 2000, tehlikelide 1000, çok tehlikelide 750 çalışandır. Bu eşiğin altında kalan işyerlerinin büyük çoğunluğu hizmeti bir OSGB üzerinden, kısmi süreli görevlendirmeyle alır.

OSGB modelinin işleyişi

OSGB, Bakanlık yetkisiyle çalışan ortak sağlık ve güvenlik birimidir. Sizin adınıza işyeri hekimini görevlendirir ve süreyi takip eder. Hekim izne ya da rapora çıktığında yerine görevlendirme yapar. Muayene altyapısı, tetkik cihazları ve kayıt sistemi de birimin sorumluluğundadır. İşverenin yükü, hazırlıklı bir muhatap olmaya iner.

Kendi bünyenizde hekim istihdamı

Tam zamanlı eşiği aşan işyerlerinde hekim çoğu zaman işverenin kendi kadrosundadır. Bu modelde hekim her gün sahadadır ve işyerini yakından tanır. Ancak tetkik altyapısı, yedekleme ve mevzuat takibi işverenin üzerine kalır. İki modeli kriter kriter kıyaslamak isteyenler için ayrı bir karşılaştırma yazımız da bulunuyor.

Hizmeti başlatmak için hangi adımlar izlenir?

Hizmet beş adımlık bir sırayla başlar ve ilk saha ziyaretiyle işlemeye geçer. Adımları atlamamak önemlidir, çünkü her adım bir sonrakinin girdisidir. Aşağıdaki sıra, sahada en az sürtünmeyle işleyen düzendir. İlk madde en kritik olandır; tehlike sınıfı yanlışsa sonraki dört adım da yanlış temele oturur.

  1. Tehlike sınıfını SGK kaydındaki NACE koduyla doğrulayın.
  2. Güncel çalışan listesini vardiya ve görev bilgisiyle hazırlayın.
  3. Aylık asgari süreyi hesaplayıp tam zamanlı eşikle karşılaştırın.
  4. Sözleşmeyi imzalayın; görevlendirme İSG-KATİP’e işlensin.
  5. İlk ziyarette hekimle muayene ve eğitim takvimini birlikte kurun.

En çok zaman kaybettiren adım

Sahada en sık takılan adım ikincisidir. Çalışan listesi güncel değilse hekim, kimin işe giriş muayenesinin eksik olduğunu ve kimin periyodik muayenesinin yaklaştığını göremez. Listeyi işe giriş tarihi, görev ve vardiya bilgisiyle tutmak ilk ziyareti gerçek bir çalışma gününe çevirir. Hazırlık listesinin tamamını işyeri hekimiyle verimli çalışmak yazımızda bulabilirsiniz.

İSG-KATİP kaydı neden önemlidir?

Görevlendirme, İSG-KATİP sistemi üzerinden kayda alınır ve işveren tarafından onaylanır. Sözleşmeyi imzalayıp sistemde onaylamayı unutmak, kâğıtta hekiminiz varken kayıtta yokmuş gibi görünmenize yol açar. Onay adımını sözleşmeyle aynı gün tamamlamak, bu boşluğu baştan kapatır ve olası bir denetimde gereksiz bir soru işareti bırakmaz.

Sözleşmede hangi maddeleri görmelisiniz?

İyi bir işyeri hekimliği sözleşmesi, kimin, ne kadar süreyle, hangi işleri yapacağını açıkça yazar. Görevlendirilen hekimin adı, aylık süre, ziyaret sıklığı, muayene ve tetkik kapsamı, raporlama biçimi ve kayıtların saklanma düzeni sözleşmenin omurgasıdır. Belirsiz bırakılan her madde ileride bir soru işaretine dönüşür.

Süre ve ziyaret planı

Sözleşmede yalnızca aylık süre değil, bu sürenin nasıl kullanılacağı da yer almalıdır. Hekimin ayda kaç kez geleceği, ziyaretlerin muayene mi saha gözlemi mi olacağı yazılı olmalıdır. Vardiyalı işyerlerinde ziyaretin hangi vardiyaya denk geleceği de belirtilirse, iki taraf da beklentisini baştan bilir.

Tetkik kapsamı ve maliyetin kime ait olduğu

Hangi tetkiklerin hizmete dahil olduğu ve hangilerinin ayrıca planlanacağı netleştirilmelidir. Bir kural ise değişmez: sağlık gözetimi ve İSG tedbirlerinin maliyeti çalışana yansıtılamaz (6331 md. 4/2 ve md. 15). İşe giriş raporunun ücretini işveren öder. Bu nedenle “rapor parasını çalışan versin” yaklaşımı sözleşmede yer alamaz.

Gizlilik ve kayıt düzeni

Muayene formlarının nerede ve kimin erişiminde saklanacağı sözleşmede yer almalıdır. Sağlık kayıtları işyerinde gizlilik içinde tutulur. Sağlık kayıtları ve Ek-2 formları genel özlük dosyasından ayrı, işyeri hekiminin sorumluluğunda ve erişimi sınırlı tutulur; İK’ya yalnız “işe uygundur / değildir” sonucu ve gerekli kısıtlar bildirilir. Hizmet sağlayıcı değiştiğinde kayıtların nasıl devredileceği de bu maddede açıkça tanımlanmalıdır.

Muayeneler ve sağlık gözetimi takvimi nasıl kurulur?

Takvim iki eksende kurulur: olaya bağlı muayeneler ve dönemsel muayeneler. İşe giriş, iş değişikliği ve talep hâlinde işe dönüş muayeneleri olaya bağlıdır. Periyodik muayeneler ise tehlike sınıfına göre en geç 5, 3 veya 1 yılda bir yapılır. Çocuk, genç ve gebe çalışanlar için bu süre en geç 6 aydır.

Aşağıdaki tablo, işyeri hekimi hizmeti için tehlike sınıfına göre süre, eşik ve muayene sıklığını bir arada gösteriyor.

Tehlike sınıfı Çalışan başına aylık hekim süresi Tam zamanlı hekim eşiği Periyodik muayene (en geç)
Az tehlikeli 5 dakika 2000 çalışan 5 yılda bir
Tehlikeli 10 dakika 1000 çalışan 3 yılda bir
Çok tehlikeli 15 dakika 750 çalışan Yılda bir

İşe giriş muayenesi ve Ek-2 formu

Tehlikeli ve çok tehlikeli sınıftaki işlerde çalışacak kişi, işe uygun olduğunu gösteren sağlık raporu olmadan işe başlatılamaz. Halk arasında “Ek-2 raporu” denen bu kayıt, yönetmeliğin Ek-2’sindeki İşe Giriş/Periyodik Muayene Formu’na uygun tutulur. İşe başlamadan kâğıdı tamamlamak, bu nedenle işverenin ilk sorumluluğudur.

Periyodik muayene ve hekimin takdiri

Yönetmelikteki süreler en geç sınırlardır. İşyeri hekimi gerekli görürse bu süreleri kısaltabilir. Örneğin gürültülü bir bölümde çalışanların odyometri ile daha sık izlenmesine karar verebilir. Takvimi yıl başında çalışan listesine işlemek, tarihlerin kaçmasını önler ve denetim hazırlığını da büyük ölçüde kendiliğinden tamamlar.

İşe dönüş ve diğer olaya bağlı muayeneler

İş kazası, meslek hastalığı ya da sağlık nedeniyle tekrarlanan uzaklaşmalardan sonra çalışan talep ederse işe dönüş muayenesi yapılır. İş değişikliğinde yeni görevin riskine göre muayene planlanır. Kadın çalışanların gece postasında çalışabilmesi için de işe başlamadan önce işyeri hekiminden rapor alınır.

Diğer sağlık personeli ve ilkyardımcı ne zaman devreye girer?

Bazı işyerlerinde hekimin yanında başka sağlık görevlileri de bulunmalıdır. Çok tehlikeli sınıfta 10 ve daha fazla çalışanı olan işyerlerinde diğer sağlık personeli görevlendirilir; tam zamanlı işyeri hekimi varsa bu şart aranmaz. İlkyardımcı sayısı ise her işyerinde tehlike sınıfına göre ayrıca belirlenir.

Diğer sağlık personelinin yeri

Diğer sağlık personeli, işyeri hekiminin koordinasyonunda çalışan bir sağlık meslek mensubudur. Muayene hazırlığı, kayıt düzeni ve ilk yardım organizasyonu gibi işlerde hekime destek olur. Kimlerin bu görevi üstlenebileceğini ve hangi işyerinde zorunlu olduğunu diğer sağlık personeli nedir yazımızda ayrıntılı anlattık.

İlkyardımcı oranları

İlkyardım Yönetmeliği, az tehlikelide her 20, tehlikelide her 15, çok tehlikelide her 10 çalışana bir ilkyardımcı öngörür. Hekim, bu kişilerin seçimine ve işyerine dağılımına katkı verir. Sayının vardiya ve bina düzenine göre nasıl kurulacağını ilkyardımcı sayısı rehberimiz adım adım gösteriyor.

Akademik Başarı iyi işleyen hizmeti sahada nasıl tanır?

13 yıllık saha deneyimimizde, iyi işleyen işyeri hekimliği hizmetini birkaç somut işaretten tanıyoruz. Muayene takvimi önceden bellidir, tetkikler riske göre seçilir, kayıtlar gizli tutulur ve sorular kısa sürede yanıt bulur. Bu işaretler, sektör fark etmeksizin inşaattan gıdaya kadar her işyerinde aynıdır.

İşyeri hekimi hizmetinin sahada iyi işlediğini gösteren dört somut işaret
Kâğıt üzerinde değil, sahada görünen işaretler

Tetkiki gerçekten yapmadan sonuç vermemek

Sahada zaman zaman tetkik yapılmadan düzenlenen raporlardan söz edildiğini duyuyoruz. Biz böyle çalışmıyoruz. Odyometri, SFT ya da akciğer grafisi gerekiyorsa, tetkik hijyenik koşullarda ve kaliteli cihazla yapılır, sonuç ondan sonra yazılır. Raporu çıkartmak kolaydır; doğru raporu çıkartmak ise emek ister.

Tek bir irtibat kişisi işi hızlandırır

İşyerinde hekimle iletişimi yürüten tek bir kişi olması, mesajların kaybolmasını önler. Bu kişi genellikle İK ya da idari işler sorumlusudur. Hekim, “doktor ayda bir uğruyor ama kime söyleyeceğimi bilmiyorum” diyen bir çalışanla değil, hazırlıklı bir muhatapla karşılaşmalıdır. Kurumsal müşterilerimizde bu düzen, ziyaretleri belirgin biçimde verimli kılıyor.

Hızlı dönüş ve tek günde teklif

Kurumsal müşterilerimizin en çok değer verdiği şey, sorularının bekletilmemesidir. WhatsApp mesajlarına mesai içinde en geç 10 dakikada dönüyoruz, kurumsal teklifi 1 gün içinde hazırlıyoruz. Mesai dışındaki talepler ertesi iş günü ele alınır. Bu düzen, hekime görünmek isteyen çalışanın da işverenin de beklemesini azaltır.

Hizmet kapsamını ve görevlendirme düzenini işyeri hekimliği hizmeti sayfamızda inceleyebilir, çalışan sayınıza ve tehlike sınıfınıza göre plan için 0 216 771 60 72 numaralı hattan bize ulaşabilirsiniz. Maltepe Esenkent’teki merkezimizden Kartal, Pendik ve Kadıköy başta olmak üzere tüm Anadolu Yakası’na hizmet veriyoruz.

Karar cümlemiz sade: önce sınıfınızı ve sürenizi netleştirin, sonra bu süreyi gerçekten işyerinizde geçirecek ve kaydı doğru tutacak bir hekimle çalışın.

Sıkça Sorulan Sorular

İşyeri hekimi hizmeti almak için kaç çalışan olması gerekir?

Belirli bir alt sınır yoktur. Çalışanı olan her işyeri iş sağlığı ve güvenliği hizmeti almakla yükümlüdür. Çalışan sayısı, hizmetin biçimini ve aylık süresini belirler; yükümlülüğün olup olmadığını değil.

İşyeri hekimi işyerine ne sıklıkla gelir?

Ziyaret sıklığı, aylık toplam süreye ve sözleşmedeki plana göre belirlenir. Az çalışanlı işyerlerinde ziyaretler seyrek, kalabalık ve çok tehlikeli işyerlerinde daha sık olur. Planı hekimle birlikte, muayene takvimini gözeterek kurmak en sağlıklısıdır.

Muayene ücretini çalışandan kesebilir miyim?

Hayır. Sağlık gözetimi ve iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin maliyeti çalışana yansıtılamaz. İşe giriş raporunun ücreti de işverene aittir.

OSGB değiştirirsem çalışanların sağlık kayıtları ne olur?

Sağlık kayıtları işyerinde gizlilik içinde saklanır ve hizmetin sürekliliği için yeni hekime devredilir. Devir sırasında kayıtların eksiksiz ve gizli kalmasına dikkat edilmelidir. Yeni görevlendirme de İSG-KATİP üzerinden yeniden onaylanır.

İşyeri hekimi çalışanın hastalığını tedavi eder mi?

İşyeri hekiminin asıl görevi tedavi değil, işin sağlık üzerindeki etkisini izlemek ve önlemektir. Acil durumda ilk müdahaleye katkı verir, gerekirse çalışanı ilgili sağlık kuruluşuna yönlendirir.

İşyeri hekiminin verdiği rapora itiraz edilebilir mi?

Evet. 6331 md. 15/3’e göre raporlara itirazlar Sağlık Bakanlığınca belirlenen hakem hastanelere yapılır. Hakem hastanenin kararı kesindir.

Hızlı Özet

  • İşyeri hekimi hizmeti, ilk çalışanla birlikte zorunlu hâle gelir.
  • Aylık süre çalışan başına 5, 10 veya 15 dakikadır; tehlike sınıfı belirler.
  • Tam zamanlı hekim eşiği 2000, 1000 ve 750 çalışandır.
  • Görevlendirme İSG-KATİP’e işlenir ve işveren tarafından onaylanır.
  • Periyodik muayene en geç 5, 3 veya 1 yılda bir yapılır.
  • Sağlık kayıtları gizlidir; muayene maliyeti çalışana yansıtılamaz.

Kısa Sözlük

  • İşyeri hekimi, işyeri hekimliği belgesine sahip olup çalışanların sağlık gözetimini yürüten hekimdir.
  • Sağlık gözetimi, çalışanların sağlığının işin risklerine karşı muayene ve tetkiklerle düzenli izlenmesidir.
  • OSGB, işyerlerine Bakanlık yetkisiyle işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı görevlendiren ortak sağlık ve güvenlik birimidir.
  • Tehlike sınıfı, işyerinin NACE koduna göre az tehlikeli, tehlikeli veya çok tehlikeli olarak belirlenen risk düzeyidir.
  • İSG-KATİP, iş sağlığı ve güvenliği görevlendirmelerinin kayda alındığı ve onaylandığı Bakanlık sistemidir.

Sıradaki Adım

Tehlike sınıfınızı ve çalışan sayınızı bize iletin; aylık hekim süresini ve ziyaret planını birlikte çıkaralım. Talebinizi iletişim sayfamızdan iletebilir ya da 0 216 771 60 72 numaralı hattı arayabilirsiniz.

Akademik Başarı

İlgili yazılar

3 Comments:
3 Trackbacks:

[…] işyeri hekimiyle verimli çalışma rehberimizde, hizmetin baştan nasıl alındığını ise işyeri hekimi hizmeti nasıl alınır rehberinde […]

[…] ya da 0 216 771 60 72 numaralı hattan bize ulaşabilirsiniz. Hizmetin bütün adımları için işyeri hekimi hizmeti nasıl alınır rehberimize göz […]

[…] görevlendirme süresinin de bu kayıtta güncellenmesi gerekir. Sürecin bütününü işyeri hekimi hizmetinin nasıl alındığını anlatan rehberde adım adım […]

Comments are closed.