İşyeri Hekimi Kimdir? Aile Hekiminden Ayıran 6 Temel Fark

Güncelleme: Ekim 2026

Bunu çoğu kişi bilmez: işyeri hekimi kimdir sorusunun cevabı “işyerine gelen doktor” değildir. İşyeri hekimi, işyeri hekimliği belgesine sahip olan ve çalışanların sağlığını yaptıkları işin risklerine göre izleyen hekimdir. Aile hekimi sizi bir insan olarak tanır; işyeri hekimi ise sizi tezgâhınız, vardiyanız ve soluduğunuz havayla birlikte tanır.

İkisi arasındaki fark sadece unvan farkı değildir. Odak, yetki belgesi, görev yeri, görev kapsamı, görevlendiren taraf ve rapor yetkisi olmak üzere altı noktada ayrılırlar. 2026’da İstanbul Anadolu Yakası’nda ofisten şantiyeye pek çok işveren bu farkı ancak bir çalışanın sağlık kâğıdı reddedildiğinde öğreniyor. Siz şimdi öğrenin.

İşyeri hekimi tek cümlede nasıl tanımlanır?

İşyeri hekimi, işyerinde çalışanların sağlık gözetimini yürüten, işe giriş ve periyodik muayeneleri yapan, risk değerlendirmesine katkı veren ve sağlık kayıtlarını gizli tutan hekimdir. Bu görevi yapabilmek için işyeri hekimliği belgesine sahip olması gerekir. Kısacası o, işin hekimidir. Muayene odasında olduğu kadar üretim hattında, depoda ve şantiyede de görev yapar.

Bir benzetmeyle

Aile hekimi, arabanızın sahibini tanıyan bir doktor gibidir; işyeri hekimi ise hem sürücüyü hem de yolu tanıyan bir doktor. Biri “nasılsınız” diye sorar, öteki “hangi makinenin başındasınız” diye ekler. İkisi de iyi hekimdir, ama farklı sorulara cevap ararlar. Bu benzetme biraz basit, ama farkı akılda tutmaya yeter.

Ne yapmaz?

İşyeri hekiminin asıl işi tedavi değildir. Hastalık teşhis edip ilaç yazmak onun temel görevi sayılmaz. Acil durumda ilk müdahaleye katkı verir ve gerekirse çalışanı uygun sağlık kuruluşuna yönlendirir. Çalışanın uzun süreli sağlık takibi ise aile hekiminde ve ilgili uzmanlarda kalır.

Aile hekiminden ayıran 6 temel fark nelerdir?

Altı fark, işyeri hekimini aile hekiminden ayırır: odağı işin riskleridir, özel bir belgeyle çalışır, görevi işyerinde yürütür, görev kapsamı önleme ve gözetimdir, işveren tarafından görevlendirilir ve tehlikeli işlerde rapor yetkisi yalnız ondadır. Aşağıdaki liste bu farkları, en çok sonuç doğurandan başlayarak sırayla veriyor.

1. Rapor yetkisi: tehlikeli ve çok tehlikeli işlerde işe giriş raporunu işyeri hekimi verir.
2. Odak: aile hekimi kişinin genel sağlığına, işyeri hekimi işin sağlık etkisine bakar.
3. Belge: işyeri hekimi, işyeri hekimliği belgesine sahip olmak zorundadır.
4. Görev yeri: işyeri hekimi işyerinde ve sahada çalışır.
5. Kapsam: işyeri hekiminin işi tedaviden çok önleme ve gözetimdir.
6. Görevlendirme: işyeri hekimini işveren veya OSGB görevlendirir ve İSG-KATİP’e kaydeder.

Aşağıdaki tablo, işyeri hekimi kimdir sorusunu aile hekimiyle kıyaslayarak özetliyor.

Fark	İşyeri hekimi	Aile hekimi
Rapor yetkisi	Tüm tehlike sınıfları	50’den az çalışanlı az tehlikeli işyeri
Odak	İşin sağlık riskleri	Kişinin genel sağlığı
Belge	İşyeri hekimliği belgesi	Aile hekimliği görevlendirmesi
Görev yeri	İşyeri ve saha	Aile sağlığı merkezi
Kapsam	Önleme, gözetim, eğitim	Birinci basamak sağlık hizmeti
Görevlendiren	İşveren veya OSGB	Kamu sağlık sistemi

En çok karıştırılan fark

Altı farkın içinde en çok karıştırılanı ilkidir. Birçok çalışan, aile doktoruna görünerek her işe uygun bir rapor alabileceğini düşünür. Oysa tehlikeli ve çok tehlikeli işlerde rapor işyeri hekiminden alınır. Bu kuralın istisnası dardır ve aşağıda ayrı bir başlıkta anlatılıyor. Yanlış kapıya gitmek, işe başlama gününü boşuna erteler.

Görevlendirmenin kaydı

İşyeri hekiminin görevlendirmesi İSG-KATİP sistemine işlenir ve işveren tarafından onaylanır. Aile hekiminin böyle bir işyeri kaydı yoktur, çünkü onun muhatabı işyeri değil kişidir. Bu kayıt, hekimin hangi işyerinden, ayda ne kadar süreyle sorumlu olduğunu gösterir. Sürenin nasıl hesaplandığını işyeri hekimi çalışma süresi yazımız anlatıyor.

İşyeri hekimi sahada hangi işleri yapar?

İşyeri hekimi; sağlık gözetimi, işe giriş ve periyodik muayeneler, risk değerlendirmesine katkı, çalışan eğitimi, ilk yardım ve acil durum organizasyonuna katkı ile sağlık kayıtlarının gizliliği alanlarında çalışır. Bu işlerin hepsi tek bir amaca hizmet eder: işin çalışanın sağlığını bozmasını önlemek.

Muayene ve tetkik

Hekim, işe girişte ve belirli aralıklarla çalışanı muayene eder. İşin riskine göre odyometri, solunum fonksiyon testi (SFT), akciğer grafisi, kan tahlili gibi tetkikler ister. Tetkik listesi herkese aynı değildir. Bir muhasebecinin ve bir kaynakçının muayene dosyası, aynı işyerinde bile farklı görünür.

Risk değerlendirmesi ve eğitim

Hekim, iş güvenliği uzmanıyla birlikte risk değerlendirmesine sağlık açısından görüş verir. Muayenede gördüğü bulguları, sahadaki gürültü, toz ya da ergonomi sorunlarıyla ilişkilendirir. Ayrıca çalışanlara işin sağlık riskleri hakkında eğitim verir. İşverenin hekimle nasıl verimli çalışacağını işyeri hekimiyle verimli çalışmak yazımızda anlattık.

Sağlık raporunu kim verebilir: aile hekimi mi, işyeri hekimi mi?

Kural tehlike sınıfına ve çalışan sayısına bağlıdır. 6331 md. 15/3’e göre raporlar işyeri hekiminden alınır. 50’den az çalışanı olan ve az tehlikeli sınıftaki işyerlerinde ise işe giriş raporu aile hekimi, ÇASMER veya kamu sağlık kuruluşundaki hekimden de alınabilir; aile hekimine giderken işyerinin bu şartları taşıdığını gösteren belge istenir. Tehlikeli ve çok tehlikeli işyerlerinde rapor işyeri hekiminden alınır.

2026’daki yeni düzen

19 Mayıs 2026’da Resmî Gazete‘de yayımlanan Sağlık Raporları Yönetmeliği ile başvurular e-Nabız’da kişisel beyan formuyla başlıyor. Uyuşmazlıkta kişi hekime yönlendiriliyor. e-Nabız’daki Sağlık Durum Belgesi ise genel sağlık geçmişi bilgisidir; işe giriş raporunun yerine geçtiğine dair hüküm yoktur ve entegrasyon tamamlanana kadar raporlar mevcut usulle düzenlenir. Raporlar da Bakanlığın belirlediği standart formatta düzenleniyor. Ancak tehlikeli ve çok tehlikeli işyerlerinde işyeri hekimi kuralı değişmiyor.

Rapora itiraz

İşyeri hekiminin verdiği rapora itiraz mümkündür. İtirazlar, Sağlık Bakanlığınca belirlenen hakem hastanelere yapılır ve hakem hastanenin kararı kesindir. Bu düzen, hem çalışanı hem işvereni korur ve tartışmayı tek bir yerde bitirir. Bir rapora katılmayan taraf, raporu çıkartmak için başka kapı aramak yerine bu yolu kullanır.

Hekim muayene sonucunu kime söyler?

Hekim, işverene yalnızca çalışanın işe uygun olup olmadığını ve varsa çalışma koşuluna ilişkin sınırlamayı bildirir. Ayrıntılı sağlık bilgisi gizlidir. 6331 md. 15/4 kişisel sağlık bilgilerinin gizliliğini açıkça düzenler; kayıtlar işyerinde gizlilik içinde saklanır. Hekim, işverenin değil, çalışanın sağlık bilgisinin emanetçisidir.

İşveren neyi görür?

İşveren, muayene sonucunda “işe uygundur” ya da “şu koşulla uygundur” gibi bir karar görür. Tetkik sonuçları, geçmiş hastalıklar ya da kullanılan ilaçlar bu kararın içinde yer almaz. Bu sınır, çalışanın hekime güvenmesinin temelidir. Güvenmeyen çalışan, muayenede önemli bir bilgiyi saklayabilir.

Ek-2 formu nerede durur?

İşe giriş ve periyodik muayene sonuçları, yönetmeliğin Ek-2’sindeki İşe Giriş/Periyodik Muayene Formu’na uygun kaydedilir ve işyerinde saklanır. Halk arasında buna Ek-2 raporu denir. Sağlık kayıtları ve Ek-2 formları gizlidir; genel özlük dosyasından ayrı, işyeri hekiminin sorumluluğunda ve erişimi sınırlı tutulur. İK’ya yalnız “işe uygundur / değildir” sonucu ve gerekli kısıtlar bildirilir. Böylece hem mevzuata uyulur hem de çalışanın güveni korunur.

İşyeri hekimine ne zaman görünülür?

Çalışan, işe girişte, iş değişikliğinde ve tehlike sınıfına göre belirlenen aralıklarla işyeri hekimine görünür. İş kazası, meslek hastalığı ya da sağlık nedeniyle tekrarlanan uzaklaşmalardan sonra talep hâlinde işe dönüş muayenesi yapılır. Periyodik aralık az tehlikelide en geç 5, tehlikelide 3, çok tehlikelide 1 yıldır.

İşe başlamadan önce

Tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta çalışacak kişi, işe uygun olduğunu gösteren sağlık raporu olmadan işe başlatılamaz. Bu yüzden işe başlamadan kâğıdı tamamlamak hem işverenin hem çalışanın işine gelir. İlk gün sabahı rapor peşinde koşmak, kimse için iyi bir başlangıç değildir.

Hekimin yanındaki diğer görevliler

Bazı işyerlerinde hekime bir sağlık personeli eşlik eder. Çok tehlikeli sınıfta 10 ve daha fazla çalışanı olan işyerlerinde, tam zamanlı hekim yoksa diğer sağlık personeli görevlendirilir. Bu görevin kim tarafından üstlenildiğini diğer sağlık personeli nedir yazımızda bulabilirsiniz. Hekim ile bu personel aynı ekibin iki parçası gibi çalışır.

Artık şunu biliyorsunuz: işyeri hekimi, aile hekiminin yerini almaz, onun göremediği yeri görür. İşyeriniz için hekim görevlendirmesini Akademik Başarı İş Sağlığı ve Güvenliği ile planlamak isterseniz işyeri hekimliği hizmeti sayfamızı inceleyebilir ya da 0 216 771 60 72 numaralı hattan bize ulaşabilirsiniz. Hizmetin tanımı için işyeri hekimliği hizmeti nedir yazımıza, adım adım nasıl alındığı için işyeri hekimi hizmeti nasıl alınır rehberimize bakabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Aile hekimi işyeri hekimi olarak çalışabilir mi?

İşyeri hekimliği görevi için işyeri hekimliği belgesi gerekir. Belgeye sahip olmayan bir hekim, aile hekimi olsa da işyeri hekimi olarak görevlendirilemez.

İşyeri hekimi çalışana ilaç yazar mı?

İşyeri hekiminin temel görevi önleme ve sağlık gözetimidir. Tedavi gerektiren durumlarda çalışanı ilgili sağlık kuruluşuna yönlendirir; uzun süreli takip orada yürür.

Az çalışanlı bir ofiste işyeri hekimi gerekir mi?

Evet, her işyeri çalışan sayısı ne olursa olsun işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı hizmeti almakla yükümlüdür. Yalnız 50’den az çalışanlı az tehlikeli işyerinde Bakanlık eğitimini tamamlayan işveren bu hizmetleri kendisi yürütebilir ve işe giriş raporu aile hekimi, ÇASMER veya kamu hekiminden de alınabilir; muayeneler yine hekimde kalır.

Hızlı Özet

• İşyeri hekimi, işyeri hekimliği belgesiyle çalışan, işin hekimidir.
• Aile hekiminden odak, belge, görev yeri, kapsam, görevlendirme ve rapor yetkisinde ayrılır.
• Tehlikeli ve çok tehlikeli işlerde işe giriş raporunu işyeri hekimi verir.
• Hekim işverene yalnız işe uygunluk kararını bildirir; sağlık bilgisi gizlidir.
• Rapora itiraz, hakem hastanelere yapılır ve karar kesindir.

Kısa Sözlük

• İşyeri hekimliği belgesi, bir hekimin işyerlerinde işyeri hekimi olarak görev yapabilmesi için sahip olması gereken yetki belgesidir.
• Hakem hastane, işyeri hekimi raporlarına yapılan itirazları karara bağlayan, Sağlık Bakanlığınca belirlenen hastanedir.
• Sağlık Durum Belgesi, e-Nabız’da genel sağlık geçmişini gösteren belgedir; işe giriş raporunun yerine geçtiğine dair hüküm yoktur.
• Ek-2 formu, işe giriş ve periyodik muayene sonuçlarının kaydedildiği yönetmelik ekindeki örnek formdur.

Sıradaki Adım

İşyerinizin hangi hekim düzenine ihtiyaç duyduğunu birlikte netleştirelim. Tehlike sınıfınızı ve çalışan sayınızı iletişim sayfamızdan iletebilir ya da 0 216 771 60 72 numaralı hattı arayabilirsiniz.