Periyodik Sağlık Muayenesi Rehberi: Tehlike Sınıfına Göre 3 Takvim ve Tüm Süreç

Güncelleme: Ekim 2026

Periyodik sağlık muayenesi, işe başladıktan sonra çalışanın sağlığının işin riskleri karşısında nasıl seyrettiğini işyeri hekiminin düzenli aralıklarla kontrol etmesidir. Aralığı işyerinin tehlike sınıfı belirler: az tehlikelide en geç 5 yılda bir, tehlikelide en geç 3 yılda bir, çok tehlikelide en geç yılda bir. Muayene, hekim değerlendirmesi ve işin riskine göre seçilen tetkiklerden oluşur. Sonuç Ek-2 formuna işlenir ve işyerinde gizli tutulur.

Bu rehberi Akademik Başarı İş Sağlığı ve Güvenliği olarak, 13 yıllık tecrübemizle, sahada gördüklerimizden yola çıkarak yazıyoruz. 2026’da İstanbul Anadolu Yakası’nda inşaat, gıda, tekstil ve imalat firmalarının en çok sorduğu şey aynı: “Kimi, ne zaman, neyle muayene ettireceğiz?” Aşağıda bu sorunun hukuki, tıbbi ve idari tarafını sırayla açıyoruz.

Periyodik Sağlık Muayenesi Neden Zorunludur?

Çünkü kanun, sağlık gözetimini işe girişle bitmeyen bir işveren görevi sayar. 6331 sayılı Kanun’un 15. maddesi çalışanların maruz kaldıkları risklere göre gözetilmesini ister. Muayenenin zorunlu olduğu hâllerden biri de işin devamı süresince belirlenen düzenli aralıklardır. “İşe girerken sağlık kâğıdı alındı” demek yetmez; takvim işin ömrü boyunca sürer.

Kanunun çizdiği çerçeve

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu muayeneyi dört durumda zorunlu tutar: işe girişte, iş değişikliğinde, belirli uzaklaşmalardan sonra işe dönüşte ve düzenli aralıklarla. Periyodik muayene bu dördüncü ayağın adıdır. Diğer üç ayakla birlikte okunduğunda anlam kazanır. Çerçevenin tamamını sağlık gözetimi nedir yazımızda madde madde anlatıyoruz.

50 altı az tehlikeli istisnası muayeneyi kapsamaz

50’den az çalışanı olan az tehlikeli işyerlerinde işveren, Bakanlığın eğitimini tamamlarsa İSG hizmetlerini kendisi yürütebilir. Ancak işe giriş ve periyodik muayeneler bu yetkinin dışında kalır. Yani bu gruptaki bir ofiste de periyodik muayene bir hekim işidir. Bu kural 1 Ocak 2025’ten bu yana yürürlüktedir ve sahada en çok yanlış bilinen ayrıntılardan biridir.

Masraf kimin cebinden çıkar?

Sağlık gözetiminin ve İSG tedbirlerinin maliyeti çalışana yansıtılamaz. Periyodik muayene de bu kapsamdadır; tetkik ücreti, hekim muayenesi ve raporlama işverenin yükümlülüğüdür. Çalışandan “tahlil parası” istemek bu kuralla çelişir. Takvimi planlarken bu bütçe kalemini yılın başında ayırmak, son dakika pazarlığını da ortadan kaldırır.

Tehlike Sınıfına Göre 3 Takvim Nasıl İşler?

Takvimi işyerinin tehlike sınıfı kurar; tehlike sınıfını da NACE faaliyet kodu belirler. İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliği üç sınıf tanımlar ve yönetmelikteki süreler “en geç” sürelerdir; yani üst sınırdır, hedef değildir. İşyeri hekimi gerekli görürse bu süreleri kısaltabilir. Aşağıdaki tablo üç takvimi yan yana koyar.

Periyodik sağlık muayenesi takvimi, tehlike sınıfına göre şöyle özetlenir:

Tehlike sınıfı	Periyodik muayene en geç	Kim kısaltabilir?
Az tehlikeli	5 yılda bir	İşyeri hekimi
Tehlikeli	3 yılda bir	İşyeri hekimi
Çok tehlikeli	Yılda bir	İşyeri hekimi

Az tehlikeli takvim

Ofis, perakende ve benzeri işlerin çoğu bu sınıftadır; aralık uzun olduğu için takip en kolay burada kopar. Beş yıl içinde çalışan değişir, İK sorumlusu değişir, dosya bir dolabın arkasında kalır. Bu yüzden az tehlikelide sorun genellikle muayenenin kendisi değil, tarihin unutulmasıdır. Uzun aralık, daha sıkı bir kayıt disiplini ister.

Tehlikeli takvim

Üç yıllık aralık, çoğu firmada bir bütçe döngüsünden uzundur. Sahada önerdiğimiz yol, her yıl çalışanların bir kısmının süresinin dolacağını kabul edip yıllık bir tarama günü ayırmaktır. Böylece kimse üç yılı aşmaz, yük de tek bir yıla yığılmaz. Yıllık gün, yeni işe girenleri de düzenli olarak takvime katar.

Çok tehlikeli takvim

İnşaat işlerinin çoğu çok tehlikeli sınıftadır; burada aralık en geç bir yıldır ve hekimin kısaltma kararı da daha sık görülür. Yıllık takvim, şantiye açılış ve kapanışlarıyla birlikte düşünülmelidir. Aksi hâlde proje bitip ekip dağıldığında muayene sırası kaçar. Taşeron ekiplerin listesi de ayrıca istenmelidir.

Hangi Çalışanlar Takvimden Daha Sık Muayene Olur?

Sınıf takvimi herkes için taban kuraldır, ama bazı çalışanlar için daha sıkı bir ritim gerekir. Yönetmelik çocuk, genç ve gebe çalışanlar için en geç 6 ayda bir muayene öngörür. Bunun dışında işyeri hekimi, çalışanın durumuna ve maruziyetine bakarak süreyi kısaltabilir. İş değişikliği ve işe dönüş de takvim dışı muayene doğurur.

Çocuk, genç ve gebe çalışanlar

Bu gruplar için aralık sınıftan bağımsız olarak en geç altı aydır. Az tehlikeli bir ofiste bile gebe bir çalışan varsa, onun takvimi ayrı satırda izlenmelidir. Listenizde bu durumu işaretleyen bir sütun bulunması, en sık atlanan ayrıntıyı görünür kılar. Bilgi gizli tutulur; listede yalnız tarih ve işaret durur.

Görev değişikliği ve işe dönüş

Çalışan yeni bir işe ya da riskli bir bölüme geçtiğinde muayene yeniden gündeme gelir. İş kazası, meslek hastalığı veya sağlık nedeniyle tekrarlayan uzaklaşmalardan sonra işe dönüşte de talep hâlinde muayene yapılır. İşe başlarken alınan raporun mantığını ve tetkik düzenini işe giriş raporu sayfamızda anlatıyoruz.

Hekimin kısaltma kararı

Hekim bir tetkikte izlenmesi gereken bir bulgu görürse bir sonraki kontrolü öne çekebilir. Bu bir teşhis değil, izlem kararıdır. Takip listenizde bu kararı ayrı bir tarih olarak tutmanız gerekir; sınıf takvimi o çalışan için artık geçerli değildir. Kısaltılan tarih, listedeki en öncelikli satır olur.

Periyodik Muayenede Hangi Tetkikler Yapılır?

Tetkik listesi herkese aynı değildir; işyeri hekimi işin riskine göre belirler. Temel yapı hekim muayenesi artı riske uygun tetkiklerdir. Yaygın tetkikler hemogram ve biyokimya gibi kan tahlilleri, tam idrar, akciğer grafisi, solunum fonksiyon testi, odyometri, EKG ve görme testidir. Gıda sektöründe hijyen ve portör muayeneleri eklenir.

Risk belirler, paket değil

“Herkese aynı paketi yapalım” yaklaşımı pratik görünür ama hekim mantığına uymaz. Tozlu bir üretim alanındaki çalışanla muhasebedeki çalışanın riski farklıdır. Bu yüzden tetkik planı, risk değerlendirmesindeki maruziyetlerle eşleşmelidir. Hangi tetkikin kime gerektiğine hekim karar verir; işverenin görevi doğru görev bilgisini vermektir.

İşitme ve solunum tetkikleri

Gürültüye maruz kalan çalışanlar Gürültü Yönetmeliği gereği işitme testinden geçirilir. Halk arasında “kulak testi” denen bu tetkikin nasıl yapıldığını odyometri testi rehberimizde adım adım anlatıyoruz. Toz, duman veya buhar olan işlerde ise solunum fonksiyon testi sık istenir. Her iki tetkikin sonucunu da hekim yorumlar.

Gıda sektöründe hijyen ve portör

Gıdayla temas eden çalışanlarda hijyen ve portör muayeneleri tarama planının parçasıdır. Bu muayenelerin kapsamı da hekimin değerlendirmesine bağlıdır. Mutfak, üretim hattı ve paketleme ekipleri ayrı gruplar olarak planlanırsa tarama günü daha düzenli akar. Vardiyalı mutfaklarda gruplar servis saatlerinin dışına alınır.

Muayene Süreci Baştan Sona Nasıl İlerler?

Süreç bir listeyle başlar ve hekim kanaatinin forma işlenmesiyle biter. Arada en kritik adım, tetkiklerin gerçekten yapılması ve sonuçların hekim tarafından değerlendirilmesidir. Biz tetkiki yapmadan sonuç vermiyoruz; hijyenik koşullar ve kaliteli cihaz da bu düzenin parçası. Aşağıdaki sıralama çoğu firma için geçerlidir.

1. Çalışan listesi: Ad, görev, bölüm ve son muayene tarihleri bir araya getirilir.
2. Risk eşleşmesi: Her görev, risk değerlendirmesindeki maruziyetlerle eşlenir.
3. Tetkik planı: İşyeri hekimi kime hangi tetkikin yapılacağını belirler.
4. Tarama günü: Vardiya düzenine göre gruplar ve saatler planlanır.
5. Muayene: Çalışan hekime görünür; hekim öyküyü alır ve sonuçları değerlendirir.
6. Kayıt: Hekim kanaati Ek-2 formuna işlenir, bir sonraki tarih belirlenir.

Planlama tarafında işverenin rolü

İşverenden beklenen, güncel çalışan listesi ve görev tanımlarıdır. Kim hangi bölümde, hangi makinede, hangi vardiyada çalışıyor? Bu bilgi eksikse hekim tetkik planını doğru kuramaz; liste ne kadar temizse tarama günü o kadar sakin geçer. Eksik bilgi, çoğu zaman aynı çalışanın ikinci kez çağrılmasıyla sonuçlanır.

Tarama gününün düzeni

Çalışanların kan vermek, tetkiklere girmek ve hekime görünmek için sıraya girdiği gün, üretimi en az aksatacak şekilde kurulmalıdır. Gruplar küçük tutulur, vardiya geçişleri gözetilir. Çalışana önceden kısa bir bilgilendirme yapılması “neden çağrıldım?” kaygısını azaltır. Aç gelinmesi gereken tetkikler varsa bu da önceden söylenir.

Sonuçlar Nereye Kaydedilir, Kim Görür?

Periyodik muayene sonuçları, işe giriş muayenesiyle aynı formda kayda geçer: İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personeli Yönetmeliği’nin Ek-2’sindeki İşe Giriş/Periyodik Muayene Formu. Form işyerinde saklanır. Kişisel sağlık bilgileri gizlidir ve bu kayıtlar gizlilik içinde tutulur. İşverenin göreceği şey, hekim kanaatidir; tıbbi ayrıntı değil.

Ek-2 formu periyodikte de geçerli

Halk arasında “Ek-2 raporu” denince çoğu kişi yalnız işe giriş raporunu düşünür. Oysa aynı form periyodik muayene için de kullanılır. Böylece bir çalışanın dosyasında işe girişten bugüne tek tip bir kayıt zinciri oluşur. Hekim bir önceki formu görerek değişimi daha kolay değerlendirir ve izlem kararını buna göre verir.

Gizlilik pratikte ne demek?

Sağlık kayıtları personel dosyasıyla aynı rafta durmamalıdır. Erişim, işyeri hekimi ve yetkili sağlık personeliyle sınırlı tutulur. İK, takip için tarih ve “çalışmaya uygun” kanaatini bilmelidir; tahlil sonuçlarının ayrıntısını bilmesi gerekmez. Bu ayrım hem kanunun gereğidir hem de çalışanın taramaya güvenle gelmesini sağlar.

Periyodik taramayı ekibinizin vardiya düzenine göre planlamak isterseniz sağlık kontrolleri hizmetimizin ayrıntılarına bakabilir ya da 0 216 771 60 72 numarasından bize ulaşabilirsiniz. Kurumsal talepler için teklifimizi 1 gün içinde iletiyor, WhatsApp mesajlarına mesai içinde en geç 10 dakikada dönüyoruz.

Tarama Yerinde mi, Merkezde mi Yapılmalı?

İkisi de mümkündür; seçim çalışan sayısına, vardiya düzenine ve tetkik listesine bağlıdır. Kalabalık ve vardiyalı ekiplerde tarama işyerine taşınabilir, az sayıda çalışanın periyodik muayenesi ise çoğu zaman merkezde daha pratiktir. Asıl ölçüt, tetkiklerin uygun koşul ve cihazla yapılabilmesidir. Konum, kaliteden önce gelmemelidir.

Kalabalık ekip için işyerine gelen tarama

Çok sayıda çalışanı aynı gün taramak gerektiğinde ekibi tek tek merkeze yollamak üretimi zorlar. Bu durumda işyerinde kurulan bir tarama düzeni öne çıkar. Gruplar vardiyaya göre çağrılır, iş akışı kesilmez. Bunu nasıl kurduğumuzu firmalara toplu muayene ve mobil sağlık taraması sayfamızda anlatıyoruz.

Merkezde muayenenin avantajı

Bazı tetkikler sessiz bir ortam veya sabit cihaz gerektirir. Merkezde bu koşullar hazırdır ve çalışan tek ziyaretle tetkiklerini tamamlar. Az sayıda çalışanı olan ya da muayene tarihleri dağınık olan firmalar için bu yol daha esnektir. Maltepe Esenkent’teki merkezimize Anadolu Yakası’nın birçok semtinden ulaşım kolaydır.

Periyodik Muayene Takvimi Nasıl Takip Edilir?

Takip, tek bir tarihi değil, her çalışanın kendi tarihini izlemektir. En sağlam yol, çalışan bazında son muayene ve sonraki son tarih bilgisini tutan bir listedir. Liste aylık gözden geçirilir; yeni işe girenler, görev değiştirenler ve hekimin kısalttığı süreler hemen işlenir. Kâğıt dosyaya değil, tarihe bakan bir düzen gerekir.

Tek tablo, aylık kontrol

Bir sütunda son muayene tarihi, yanındaki sütunda sonraki son tarih durursa ay başında kimin yaklaştığını görmek kolaylaşır. Renk kodu ya da basit bir filtre bu işi hızlandırır. Bu tabloyu sıfırdan kurmak için periyodik muayene planı şablonumuzu kullanabilirsiniz. Şablon altı sütunla bu işi görür.

Çok çalışanlı firmada sorumluluk

Yüzlerce kişilik bir firmada takip bir kişinin hafızasına bırakılamaz. Kimin listeyi güncelleyeceği, kimin hekimle iletişim kuracağı ve kimin çalışanı çağıracağı baştan belli olmalıdır. İK ile işyeri hekimi arasındaki iş bölümü yazılı olursa devir teslimde bilgi kaybolmaz. Bu kararları periyodik muayene takibi rehberimizde altı başlıkta topluyoruz.

Tarama ile muayene aynı şey mi?

Sahada “tarama” ve “muayene” sözcükleri çoğu zaman aynı anlamda kullanılır. Tarama, bir grubu aynı mantıkla gözden geçirme işini anlatır; muayene ise her çalışanın hekime tek tek görünmesidir. Biri planın adı, diğeri planın içindeki bireysel adımdır. Farkı işe giriş muayenesiyle birlikte periyodik sağlık taraması nedir yazımızda açıyoruz.

Sahada En Sık Hangi Hatayı Görüyoruz?

On üç yıllık sahamızda en sık gördüğümüz hata, muayenenin yapılmaması değil, kaydın ve takvimin dağınık kalmasıdır. Muayene yapılır, form bir klasöre girer, bir sonraki tarih hiçbir yere yazılmaz. İnşaattan gıdaya her sektörde aynı tablo tekrarlanır. Düzeltmek için büyük bir yatırım değil, tek bir sahip ve tek bir liste yeter.

Yeni işe girenle eski çalışanın karışması

İşe giriş raporuyla başlayan çalışanın periyodik takvimi, giriş tarihinden itibaren işler. Ancak listeler çoğu zaman yalnız eski çalışanları içerir. Yeni gelenler bir sonraki toplu taramaya kadar unutulur. Çözüm basittir: işe giriş raporu geldiği gün, o çalışanın periyodik son tarihi de hesaplanıp listeye yazılır.

Tüm firmaya tek tarih vermek

Bazı firmalar herkesi aynı gün muayene ettirip işi kapatmak ister. Bu sınıf takvimine uyar, ama hekimin kısalttığı süreleri ve altı aylık özel grupları atlayabilir. Toplu gün iyi bir başlangıçtır. Yanında bireysel istisnaları izleyen bir sütun bulunursa takvim gerçekten herkesi kapsar.

Kararımız

Bizim önerimiz nettir. Periyodik sağlık muayenesini yılda bir hatırlanan bir iş olarak değil, her çalışan için ayrı işleyen bir tarih olarak yönetin. Listeyi kim tutacak, hekimle kim konuşacak, çalışanı kim çağıracak; bu üç soruyu bugün cevaplayın. Periyodik takibin tek bir sahibini bu hafta belirleyin.

Sıkça Sorulan Sorular

Periyodik muayene ücretini çalışan mı öder?

Hayır. Sağlık gözetiminin maliyeti çalışana yansıtılamaz. Periyodik muayenenin hekim, tetkik ve raporlama giderleri işverenin yükümlülüğüdür. Bu kural tehlike sınıfına göre değişmez.

50’den az çalışanlı az tehlikeli işyerinde muayeneyi işveren kendisi yürütebilir mi?

Hayır. Bakanlığın eğitimini tamamlayan işveren bazı İSG hizmetlerini kendisi yürütebilir, ama işe giriş ve periyodik muayeneler yine hekimde kalır. Bu gruptaki işyerlerinde işe giriş raporu işyeri hekiminin yanı sıra aile hekimi, ÇASMER veya kamu sağlık kuruluşundaki hekimden de alınabilir; aile hekimine giderken işyerinin bu şartları taşıdığını gösteren belge istenir.

Periyodik muayene sonucuna itiraz edilebilir mi?

Evet. Raporlara itirazlar Sağlık Bakanlığınca belirlenen hakem hastanelere yapılır. Hakem hastanenin kararı kesindir. İtiraz sürecinde de kişisel sağlık bilgilerinin gizliliği korunur.

e-Nabız’daki yeni sistem periyodik muayenenin yerini tutar mı?

Hayır. e-Nabız’daki Sağlık Durum Belgesi genel sağlık geçmişi bilgisidir; 19 Mayıs 2026’da yayımlanan Sağlık Raporları Yönetmeliği’nde belgenin işe giriş raporunun yerine geçtiğine dair hüküm yoktur. Bakanlığın sistem entegrasyonu için 1 yıl süresi vardır ve o zamana kadar raporlar mevcut usulle düzenlenir. Periyodik muayenede esas olan hekim muayenesi ve Ek-2 formudur.

Sağlık raporu olmadan çalıştırmanın SGK açısından sonucu var mı?

Olabilir. 5510 sayılı Kanun’a göre gerekli sağlık raporu olmadan veya raporuna aykırı çalıştıran işveren, oluşabilecek geçici iş göremezlik ödeneğinden sorumlu tutulabilir. Bu, takvimin yalnız bir form işi olmadığını gösterir.

Gece postasına geçecek kadın çalışan için ayrı rapor gerekir mi?

Evet. Kadın çalışan gece postasında çalışmaya başlamadan önce, bunda sakınca olmadığına dair işyeri hekiminden rapor alınır. Bu rapor periyodik takvimden bağımsızdır ve listenizde ayrı bir satır olarak izlenmelidir.

Hızlı Özet

• Periyodik sağlık muayenesi, 6331 sayılı Kanun’un 15. maddesine dayanan zorunlu sağlık gözetimi adımıdır.
• Takvim tehlike sınıfına göre en geç 5, 3 ve 1 yıldır; çocuk, genç ve gebe çalışanlarda en geç 6 aydır.
• İşyeri hekimi süreleri kısaltabilir ve tetkik listesini riske göre belirler.
• Sonuçlar Ek-2 formuna işlenir, işyerinde gizlilik içinde saklanır.
• Maliyet çalışana yansıtılamaz; 50 altı az tehlikeli istisnası muayeneleri kapsamaz.

Kısa Sözlük

• Periyodik muayene, çalışanın işin devamı süresince belirli aralıklarla işyeri hekimince yapılan sağlık kontrolüdür.
• Tehlike sınıfı, işyerinin NACE faaliyet koduna göre az tehlikeli, tehlikeli veya çok tehlikeli olarak belirlenen risk düzeyidir.
• Ek-2 formu, işe giriş ve periyodik muayene sonuçlarının kaydedildiği yönetmelik ekindeki örnek formdur.
• Sağlık gözetimi, çalışanların maruz kaldıkları risklere göre sağlık durumlarının düzenli izlenmesidir.

Sıradaki Adım

Ekibinizin hangi takvime girdiğini ve kimin süresinin yaklaştığını birlikte çıkaralım; çalışan listenizle iletişim sayfamızdan bize yazın, tarama planınızı tehlike sınıfınıza göre kuralım.