İş ilanında ya da İK’nın mesajında “ağır ve tehlikeli işlerde çalışabilir raporu getirin” cümlesini görünce çoğu aday hastaneye yönelir. Oysa bu adın dayandığı Ağır ve Tehlikeli İşler Yönetmeliği dönemi, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun 2013’te yürürlüğe girmesiyle kapandı. Bugün aynı ihtiyacı karşılayan belge, işyerinin tehlike sınıfına göre işyeri hekiminin düzenlediği işe giriş sağlık raporu, yani Ek-2 formudur.
Bu yazı, 2026’da İstanbul Anadolu Yakası ve Kocaeli’de inşaat, tersane, metal, kimya ve lojistik işlerine girecek adaylar ile onları yönlendiren İK ekipleri için hazırlandı. Eski adın neden hâlâ kullanıldığını, raporun bugün kimden ve nasıl alındığını, hangi tetkiklerin istendiğini ve en sık yapılan hataları altı başlıkta bulacaksınız. Sürecin bütününü işe giriş sağlık raporu nasıl alınır rehberinde dokuz adımda anlattık.
“Ağır ve Tehlikeli İşlerde Çalışabilir” İfadesi Nereden Geliyor?
Bu ifade eski mevzuatın dilidir ve sahada alışkanlık olarak yaşamaya devam ediyor. 6331 sayılı Kanun’dan önce bazı iş kollarında işe girişte doktor raporu ve her yıl tekrar muayene istenirdi; sağlık kuruluşları gibi işyerleri de Ağır ve Tehlikeli İşler Yönetmeliği kapsamında değerlendiriliyordu.
Kanunla birlikte “ağır ve tehlikeli iş” listesi yerini az tehlikeli, tehlikeli ve çok tehlikeli üçlü sınıflamasına bıraktı. Tehlikeli ve çok tehlikeli sınıftaki işyerlerinde çalışacaklar için yapacakları işe uygun olduklarını belirten sağlık raporu istenir. Yani ihtiyaç aynı, belgenin adı ve düzenleyeni değişti.
Eski rapor adı bugün geçerli mi?
Kâğıt üzerinde “ağır ve tehlikeli işlerde çalışabilir” başlığıyla yeni bir rapor düzenlenmez. İşveren bu ifadeyi kullansa bile aslında istediği, işyerinin tehlike sınıfına göre alınan işe giriş raporudur. Raporun adı değil, kimin düzenlediği ve hangi işe göre verildiği önemlidir.
Tehlike sınıfı neden belirleyicidir?
Raporu kimin verebileceği işyerinin tehlike sınıfına ve çalışan sayısına bağlıdır. Sınıf, işyerinin SGK tescilindeki faaliyet koduna göre belirlenir. Sınıfların ayrımını tehlike sınıfı nedir yazısında anlattık.
Rapor Bugün Kimden Alınır?
En çok karışıklık burada çıkıyor: hastane mi, aile hekimi mi, OSGB mi? Kural basittir ama istisnası iyi bilinmelidir.
6331 sayılı Kanun md. 15 uyarınca işe giriş raporu işyeri hekiminden alınır. Aile hekimi, Çalışan Sağlığı Merkezi veya kamu sağlık kuruluşu hekimi yalnız 50’den az çalışanı olan ve az tehlikeli sınıftaki işyerleri için rapor verebilir. Tehlikeli ve çok tehlikeli işlerde bu istisna uygulanmaz.
Hastane raporu neden yetmez?
Hastanede düzenlenen genel bir “sağlıklıdır” raporu, işyerinin risklerini bilmeyen bir hekimin görüşüdür. İşe girişte esas olan, iş tanımına göre yapılan muayene ve Ek-2 formudur. Farkı sağlık kurulu raporu ile işe giriş raporu farkı yazısında altı maddede topladık.
OSGB’nin rolü ne?
İşyerinin kendi hekimi yoksa işveren hizmeti bir OSGB’den alır; raporu OSGB’nin görevlendirdiği işyeri hekimi düzenler. İşyerinin OSGB sözleşmesi yoksa tek seferlik işe giriş muayenesi de yapılabilir. Seçenekleri OSGB’den işe giriş raporu nasıl alınır yazısında anlattık.
Hangi Tetkikler İstenir?
“Ağır işte çok test yapılır” diye bir genelleme sık duyulur. Doğrusu, tetkikleri işyeri hekimi iş tanımına ve maruziyete göre seçer.
Tozlu işte akciğer grafisi ve solunum fonksiyon testi, gürültülü işte odyometri, iş makinesi ve yüksekte çalışmada görme testi öne çıkar. Kan tetkikleri hekimin değerlendirmesine göre eklenir. Liste her pozisyonda aynı değildir.
Toz ve kimyasal maruziyeti
Döküm, taşlama, boya ve kimya işlerinde akciğer grafisi ve solunum fonksiyon testi sık istenir. Bu ölçümler ileride periyodik muayenede karşılaştırma noktası olur. Ayrıntı akciğer grafisi işe girişte neden istenir yazısında.
Gürültü, görme ve denge
Pres, tersane ve şantiye işlerinde odyometri yönetmelik gereğidir; operatörlük ve yüksekte çalışmada görme ve denge değerlendirmesi önem kazanır. Pozisyona göre seçimi işe giriş sağlık raporu testleri yazısında altı kararla anlattık.
Eski adlandırma ile bugünkü uygulamanın farkı aşağıdaki tabloda:
| Konu | Eski dönem (6331 öncesi) | 2026 uygulaması |
|---|---|---|
| Belgenin adı | Ağır ve tehlikeli işlerde çalışabilir raporu | İşe giriş sağlık raporu (Ek-2) |
| Kapsam | Listelenen ağır ve tehlikeli işler | Tehlikeli ve çok tehlikeli sınıf (az tehlikelide de işe giriş raporu alınır) |
| Düzenleyen | Hastane veya hekim raporu | İşyeri hekimi; az tehlikeli ve 50’den az çalışanda aile hekimi de olabilir |
| Tetkik | Genel muayene ağırlıklı | İş tanımı ve maruziyete göre |
| Tekrar | Yıllık muayene | Çok tehlikelide en geç 1, tehlikelide en geç 3 yıl |
Adım Adım Rapor Süreci
Rapor süreci aslında üç belgeyle başlar ve tek ziyarette bitebilir. Hazırlıksız gelinen her adım ikinci bir güne yol açar.
İşveren iş tanımını ve işyeri bilgisini iletir, aday kimliğiyle gelir, hekim muayene ve tetkikleri yapar, sonuç Ek-2’ye işlenir. Akademik Başarı İş Sağlığı ve Güvenliği’nde muayene, tetkikler ve Ek-2 aynı gün tamamlanır; dış laboratuvar gerektiren nadir tetkiklerde süre randevuda söylenir.
İşverenin hazırlaması gerekenler
İş tanımı, maruz kalınacak riskler (toz, gürültü, kimyasal, yükseklik, gece çalışması) ve işyerinin tehlike sınıfı yazılı olarak iletilir. Belgelerin tam listesini işe giriş raporu için gerekli belgeler yazısında topladık.
Raporda ne yazar?
Ek-2’ye tetkik sonuçları ve hekimin işe uygunluk kanaati yazılır; koşullu uygunluk varsa kısıt belirtilir. Teşhis işverene bildirilmez. Formun bölümleri Ek-2 formu nedir yazısında.
Rapor günü için kısa kontrol listesi:
- İşyerinin tehlike sınıfı öğrenildi mi?
- İş tanımında toz, gürültü, kimyasal veya yükseklik yazılı mı?
- Kimlik yanınızda mı?
- Gözlük, lens veya işitme cihazı yanınızda mı?
- Kullandığınız ilaçların listesi hazır mı?
- Önceki tetkik sonuçlarınız varsa getirildi mi?
En Sık Yapılan 4 Hata
Bu hataların ortak noktası, eski adın yeni süreci gölgelemesidir. Hepsi zaman ve para kaybına yol açar.
Birinci hata hastaneden genel rapor almaktır. İkincisi aile hekimi istisnasını tehlikeli işe uygulamaya çalışmaktır. Üçüncüsü iş tanımı göndermemektir. Dördüncüsü periyodik muayene tarihini takvime işlememektir.
Yanlış kurumdan alınan rapor
Tehlikeli sınıftaki bir işyeri için hastaneden ya da aile hekiminden alınan rapor, denetimde işyeri hekimi raporu yerine sayılmaz. Bu durumda muayene yeniden yapılır. Hangi kurumun ne zaman yetkili olduğunu işe giriş sağlık raporunu kim verir yazısında anlattık.
Periyodik takvimin unutulması
İşe giriş raporu bir başlangıçtır. Çok tehlikeli sınıfta en geç yılda bir, tehlikeli sınıfta en geç üç yılda bir periyodik muayene yapılır; hekim gerekirse süreyi kısaltır. Takvim periyodik sağlık muayenesi rehberinde.
Tehlikeli ve çok tehlikeli işlere toplu alım yapıyorsanız firmalar için toplu muayene sayfamıza bakabilir, 0 216 771 60 72’yi arayabilir ya da WhatsApp hattımızdan yazabilirsiniz. Mevzuatın güncel hâli için Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı sitesi izlenebilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Ağır ve tehlikeli işlerde çalışabilir raporu hâlâ var mı?
Bu ad eski mevzuattan kalmadır. 6331 sayılı Kanun’la birlikte ihtiyaç, işyerinin tehlike sınıfına göre işyeri hekiminin düzenlediği işe giriş sağlık raporu (Ek-2) ile karşılanır. İşveren eski adı kullansa da istenen belge budur.
Ağır ve tehlikeli işlerde çalışabilir raporunu hastaneden alabilir miyim?
Tehlikeli ve çok tehlikeli sınıftaki işyerleri için rapor işyeri hekiminden alınır. Hastaneden alınan genel rapor işe giriş raporunun yerine geçmez. Aile hekimi istisnası yalnız 50’den az çalışanlı az tehlikeli işyerleri içindir.
Bu rapor kaç yıl geçerli?
İşe giriş raporunun ayrıca bir son kullanma tarihi yoktur; çalışma süresince periyodik muayeneyle yenilenir. Periyodik muayene çok tehlikeli sınıfta en geç yılda bir, tehlikeli sınıfta en geç üç yılda bir yapılır.
Hızlı Özet
- “Ağır ve tehlikeli işlerde çalışabilir raporu” eski mevzuatın adıdır; bugün karşılığı işe giriş sağlık raporu (Ek-2) olur.
- Tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta rapor işyeri hekiminden alınır; aile hekimi istisnası bu işlere uygulanmaz.
- Tetkikleri iş tanımı ve maruziyete göre işyeri hekimi seçer.
- Hastaneden alınan genel rapor Ek-2’nin yerine geçmez.
- Periyodik muayene çok tehlikelide en geç 1, tehlikelide en geç 3 yılda bir yapılır.
Kısa Sözlük
- Tehlike sınıfı, işyerinin faaliyet koduna göre az tehlikeli, tehlikeli veya çok tehlikeli olarak belirlenen risk düzeyidir.
- Ek-2 formu, işe giriş ve periyodik muayenede işyeri hekiminin doldurduğu resmi muayene formudur.
- Maruziyet, çalışanın işte toz, gürültü, kimyasal gibi etkenlere açık kalmasıdır.
- Koşullu uygunluk, çalışanın belirli bir kısıtla işe uygun bulunmasıdır.
Sıradaki Adım
Eski adı bir kenara bırakın; doğru soru “işyerimin tehlike sınıfı ne ve raporu kim verecek?” sorusudur. Tehlikeli veya çok tehlikeli bir işe başlayacaksanız işe giriş sağlık raporu sayfamızdan süreci inceleyin, 0 216 771 60 72’yi arayın ya da WhatsApp hattımızdan yazın.


