Yüksekte Çalışma Sağlık Raporu: Kimden Alınır, Hangi Muayene Yapılır? 6 Kontrol Noktası

Yüksekte çalışma için ayrı bir rapor türü yoktur; işyeri hekimi işe giriş muayenesinde yüksekte çalışmaya uygunluğu değerlendirir ve kanaatini Ek-2 formuna yazar.

İskelede, çatıda, cephede ya da depo raflarının tepesinde çalışacak birine işveren hep aynı şeyi sorar: “Yüksekte çalışabilir raporun var mı?” Çünkü yüksekten düşme, iş kazalarında en ağır sonuçlanan olaylar arasındadır ve bir baş dönmesi, bir anlık bilinç kaybı orada telafisi olmayan bir sonuca dönüşebilir. Bu yüzden yüksekte çalışma sağlık raporu, kâğıt işi değil, gerçek bir güvenlik kontrolüdür.

Ancak mevzuatta “yüksekte çalışma raporu” adıyla ayrı bir rapor türü yoktur. Yüksekte çalışmaya uygunluk, işyeri hekiminin işe giriş muayenesinde değerlendirilir ve Ek-2 formuna yazılır. Bu yazıda raporun kimden alındığını, muayenede nelere bakıldığını, eğitimle ilişkisini ve altı kontrol noktasını anlatıyoruz. İnşaat işleri için genel süreci inşaat çalışanları için işe giriş sağlık raporu sayfamızda anlattık.

Kontrol 1: Rapor Kimden Alınır?

Yüksekte çalışılan işlerin büyük kısmı inşaat, cephe, çatı, enerji ve bakım-onarım gibi tehlikeli ve çok tehlikeli sınıftaki işlerdir. Bu da raporun adresini belirler.

Tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta işe giriş raporu işyeri hekiminden alınır. Aile hekimi istisnası yalnız 50’den az çalışanı olan ve az tehlikeli sınıftaki işyerleri içindir; yüksekte çalışılan işlerin çoğu bu kapsamın dışında kalır.

Hastane raporu yeterli mi?

Hastaneden alınan genel rapor, işin yüksekte yapılacağını bilmeyen bir değerlendirmedir ve Ek-2’nin yerine geçmez. Farkı sağlık kurulu raporu ile işe giriş raporu farkı yazısında anlattık.

Taşeron çalışanın raporu

Alt işverenin çalışanı da kendi işvereninin işyeri hekimi tarafından muayene edilir. Asıl işveren, sahada çalışanların raporlarının tam olup olmadığını kontrol eder.

Kontrol 2: Muayenede Nelere Bakılır?

Yüksekte çalışmayı riskli kılan şey, ani gelişen bir sağlık durumunun düşmeye yol açabilmesidir. Muayenenin odağı da budur.

İşyeri hekimi öyküde baş dönmesi, bayılma, nöbet, denge sorunu, kalp ve tansiyon hastalıkları, şeker hastalığı ve kullanılan ilaçları sorgular. Fizik muayenede görme ve denge öne çıkar. Hangi tetkiklerin ekleneceğine iş tanımına göre hekim karar verir.

Görme ve denge

Mesafeyi doğru algılamak ve dengede kalmak yüksekte çalışmanın temelidir. Görme testinin nasıl yapıldığını göz ve kulak muayenesi işe girişte nasıl yapılır yazısında anlattık.

Kan tetkikleri ve EKG

Hekim gerekli görürse şeker, kan sayımı veya EKG gibi tetkikler isteyebilir. Kan tetkiklerinin neyi gösterdiğini işe giriş kan testi yazısında topladık.

Kontrol 3: Ek-2’ye Ne Yazılır?

Raporun değeri, hekimin kanaatinin ne kadar açık yazıldığına bağlıdır. “Çalışabilir” kelimesi tek başına yetmez.

Ek-2’ye hekimin işe uygunluk kanaati yazılır; yüksekte çalışma iş tanımında yer alıyorsa değerlendirme buna göre yapılır. Koşullu uygunluk söz konusuysa kısıt belirtilir; örneğin belirli bir yüksekliğin üzerinde çalışmama gibi. Teşhis işverene bildirilmez.

Kısıt notunun önemi

Kısıt, görevlendirmenin parçasıdır. İK’nın formun yalnız son satırına bakması ve kısıtı atlaması sık rastlanan bir hatadır. Formun bölümleri Ek-2 formu nedir yazısında.

Uygun değil kararı

Uygunluk kararı, işin gerektirdiği şartlarla sağlık durumunun karşılaştırılmasıdır. Sebepler uygun değildir kararı neden çıkar yazısında.

Altı kontrol noktası tek tabloda:

Kontrol Kim Ne yapılır
1. Adres İşveren Tehlike sınıfına göre işyeri hekimi belirlenir
2. Muayene İşyeri hekimi Öykü, görme, denge, gerekli tetkikler
3. Ek-2 İşyeri hekimi Kanaat ve varsa kısıt yazılır
4. Eğitim İşveren Yüksekte çalışma eğitimi planlanır
5. Periyodik İşyeri hekimi, İK Tehlike sınıfına göre takvim
6. Ara durum Çalışan, hekim Yeni hastalık veya ilaçta yeniden değerlendirme

Kontrol 4: Sağlık Raporu ve Yüksekte Çalışma Eğitimi

Rapor tek başına güvenliği sağlamaz; eğitimle birlikte anlam kazanır. İkisi birbirinin yerine geçmez.

Sağlık raporu kişinin bu işe uygun olup olmadığını, eğitim ise işi nasıl güvenli yapacağını gösterir. Emniyet kemeri, yaşam hattı, iskele ve platform kullanımı eğitimde ele alınır. Akademik Başarı’nın yüksekte çalışma eğitimi bu iki adımı aynı plan içinde kurmaya yardımcı olur.

Hangi sırayla?

Önce sağlık muayenesi, sonra eğitim ve görevlendirme en doğru sıradır. Uygun bulunmayan bir adaya eğitim verilip sonra görevden alınması zaman kaybıdır.

Kayıtların saklanması

Rapor ve eğitim belgesi özlük dosyasında birlikte durur. Arşiv düzenini işe giriş raporu özlük dosyasında nasıl saklanır yazısında anlattık.

Kontrol 5 ve 6: Periyodik Muayene ve Ara Değerlendirme

İşe girişte uygun bulunan bir çalışanın durumu yıllar içinde değişebilir. Bu yüzden takip, ilk rapor kadar önemlidir.

Periyodik muayene çok tehlikeli sınıfta en geç yılda bir, tehlikeli sınıfta en geç üç yılda bir yapılır; hekim gerekirse süreyi kısaltır. Yeni bir hastalık, ilaç değişikliği veya iş kazası sonrası dönüşte değerlendirme beklenmeden yapılır.

Yeni ilaç ve hastalık

Uyku yapan bir ilaca başlamak veya yeni bir tansiyon tanısı almak, yüksekte çalışmaya uygunluğu etkileyebilir. Çalışan bunu işyeri hekimine bildirmelidir. Takvimler periyodik sağlık muayenesi rehberinde.

Kaza sonrası dönüş

Bir iş kazası veya uzun hastalık sonrası işe dönüşte muayene yapılır. Süreç işe dönüş muayenesi yazısında.

Akademik Başarı İş Sağlığı ve Güvenliği’nde muayene, tetkikler ve Ek-2 aynı gün tamamlanır; şantiye ve toplu alımlarda mobil ekip sahaya gelir. 0 216 771 60 72’yi arayabilir ya da WhatsApp hattımızdan yazabilirsiniz. Mevzuatın güncel hâli için Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı sitesi izlenebilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Yüksekte çalışma sağlık raporu nereden alınır?

Yüksekte çalışılan işlerin çoğu tehlikeli veya çok tehlikeli sınıftadır; bu durumda rapor işyeri hekiminden alınır. Hekim yüksekte çalışmaya uygunluğu işe giriş muayenesinde değerlendirir ve Ek-2’ye yazar.

Yüksekte çalışma raporu için hangi testler yapılır?

Tetkiklere iş tanımına göre işyeri hekimi karar verir. Öyküde baş dönmesi, bayılma, nöbet, kalp, tansiyon ve şeker hastalığı sorgulanır; görme ve denge öne çıkar. Gerekirse kan tetkikleri ve EKG eklenir.

Yüksekte çalışma eğitimi sağlık raporunun yerine geçer mi?

Hayır. Sağlık raporu kişinin işe uygun olup olmadığını, eğitim ise işi nasıl güvenli yapacağını gösterir. İkisi birlikte gereklidir.

Hızlı Özet

  • Mevzuatta ayrı bir “yüksekte çalışma raporu” yoktur; uygunluk işe giriş muayenesinde değerlendirilir.
  • Tehlikeli ve çok tehlikeli işlerde rapor işyeri hekiminden alınır.
  • Muayenenin odağı baş dönmesi, bayılma, nöbet, denge, görme, kalp ve şekerdir.
  • Ek-2’ye kanaat ve varsa kısıt yazılır; kısıt görevlendirmenin parçasıdır.
  • Sağlık raporu ve yüksekte çalışma eğitimi birbirinin yerine geçmez.

Kısa Sözlük

  • Yüksekte çalışma, düşme tehlikesi bulunan seviye farkı olan yerlerde yapılan çalışmadır.
  • Kısıt, çalışanın uygun bulunduğu işte uyması gereken sağlık kaynaklı sınırlamadır.
  • Periyodik muayene, çalışma süresince tehlike sınıfına göre tekrarlanan sağlık kontrolüdür.
  • İşe dönüş muayenesi, kaza veya uzun hastalık sonrası işe başlamadan önce yapılan muayenedir.

Sıradaki Adım

Yüksekte çalışacak ekibiniz için önce muayene, sonra eğitim planlayın. Şantiye veya toplu alım için firmalar için toplu muayene sayfamıza bakın, 0 216 771 60 72’yi arayın ya da WhatsApp hattımızdan yazın.

OSGB Masası
AINEO destekli yazı masası

OSGB Masası

AINEO destekli yazı masası · Denetleyen: Sinem Özceylan

Hizmet, süreç, maliyet ve yerel rehber yazılarını hazırlayan Akademik Başarı içerik masası. Yazılar yayından önce Akademik Başarı ekibince denetlenir.

İlgili yazılar