İşe Giriş Raporunda Uygun Değildir Kararı Neden Çıkar? 6 Sebep

Güncelleme: Ekim 2026

İşe giriş raporu çıkmazsa ne olur? İlk cevap “iş kaçtı” değil, “neden çıkmadı” sorusudur; çünkü hekimin “uygun değildir” kanaati, kişinin sağlık durumu ile belirli bir işin riskleri arasındaki karşılaştırmanın sonucudur. Aday kanaatin dayanağını hekimle konuşabilir, rapora Sağlık Bakanlığınca belirlenen hakem hastanelerde itiraz edebilir. İşveren ise kanaate aykırı biçimde adayı o işte çalıştıramaz.

Diyelim ki 2026’da Pendik Kurtköy’deki bir lojistik deposuna forklift operatörü olarak başvuran bir aday, muayeneden sonra “uygun değildir” kanaatiyle karşılaşıyor. Bu yazıda o adayın ve işverenin önündeki yolu şimdiki zamanda izliyoruz. Sağlıkla ilgili hiçbir değerlendirme bu yazıda bir teşhis değildir; kanaati her zaman hekim verir.

İşe Giriş Raporu Çıkmazsa İlk Ne Olur?

İlk olan şey, kanaatin dayanağının netleşmesidir. Hekim kanaatini muayene, öykü ve tetkik sonuçlarına dayanarak verir ve bu dayanak aday ile hekim arasında konuşulabilir. Kişisel sağlık bilgileri gizli olduğu için işverene ulaşan yalnızca kanaattir. Bu noktada üç yol açılır: dayanağı anlamak, eksik bir şey varsa tamamlamak, gerekirse itiraz etmek.

Kanaat bir son değil, bir eşleştirmedir

“Uygun değildir” ifadesi, kişinin genel sağlığı hakkında bir hüküm değildir. Belirli bir işin belirli riskleriyle kişinin o anki durumunun uyuşmadığını gösterir. Aynı kişi farklı risklere sahip başka bir iş için farklı değerlendirilebilir. Bu ayrımı bilmek, hem adayın hem işverenin kanaate daha sakin bakmasını sağlar.

Kanaatin gizlilik sınırı

Aday kanaatin neden çıktığını hekimden öğrenebilir; işveren ise yalnızca sonucu bilir. Bu sınır, 6331 sayılı Kanun’daki sağlık bilgisi gizliliği kuralından gelir. İşverenin “neden” sorusu, adayın sağlık ayrıntısını öğrenme hakkı vermez. Adayın kendi sağlığıyla ilgili takip ve tedavi kararları ise kendi hekimine aittir.

Pendik’teki Adayın Sabahı Nasıl Geçiyor?

Aday sabah merkeze geliyor, kayıt ve öykü adımlarını tamamlıyor, tetkiklere giriyor. Forklift kullanımı görme, işitme ve dikkat gerektiren bir iş ve hekim tetkik planını buna göre kurmuş. Muayene sonunda hekim, sonuçlardan birini işin gerekleriyle birlikte değerlendirip “uygun değildir” kanaatine varıyor. Bu örnek, sahada sık görülen durumlardan derlenmiş temsili bir senaryodur.

Adayın ilk tepkisi

Aday kanaati duyunca işi kaybettiğini düşünüyor ve hemen başka bir yere başvurmayı planlıyor. Oysa önce hekimle konuşması, kanaatin hangi bulguya ve işin hangi gereğine dayandığını öğrenmesi gerekiyor. Bu konuşma, sonraki her adımın zeminini oluşturuyor. Hekime yeniden görünmek, kâğıdı çöpe atmaktan daha doğru bir ilk adım.

Beklenmedik bulgu

Konuşmada ortaya çıkan ayrıntı şu: işverenin gönderdiği iş tanımında pozisyon “depo operatörü” diye geçiyor, ama formda yüksek raf sistemlerinde çalışma da yazıyor. Aday aslında yer seviyesinde çalışacak bir forklift pozisyonuna başvurmuş. Yani kanaatin bir kısmı kişiden değil, eksik ve karışık bir iş tanımından doğuyor. İş tanımı düzeltildiğinde hekim değerlendirmeyi doğru pozisyon için yeniden yapıyor.

Uygun Değildir Kararının 6 Sebebi Hangileri?

Kanaatin sebepleri iki gruba ayrılır: kişiyle ilgili olanlar ve süreçle ilgili olanlar. Kişiyle ilgili sebepleri hekim tıbbi olarak değerlendirir; süreçle ilgili sebepler ise çoğu zaman düzeltilebilir. Aşağıdaki listede altı sebebi, sahada en sık karşılaşılandan başlayarak sıraladık. Her birinin ayrıntısı sonraki iki bölümde.

1. Tetkik bulgusunun işin özel gereğiyle uyuşmaması
2. Sağlık öyküsünde işin riskini artıran bir durum bulunması
3. Kullanılan ilaçların işin gerekleriyle birlikte değerlendirilmesi
4. Tetkiklerin eksik kalması ya da tekrar gerektirmesi
5. İş tanımının yanlış veya eksik olması
6. Özel koruma kuralı olan gruplarda ek değerlendirme gerekmesi

Sebebi kim belirler?

Sebebi belirleyen her zaman işyeri hekimidir. Hekim tek bir değere değil, öykü, muayene ve tetkiklerin oluşturduğu bütün tabloya bakar. Bu yazıdaki sebepler genel çerçevedir ve hiçbiri tek başına otomatik bir sonuç doğurmaz. Her durum kişiye ve işe göre ayrı değerlendirilir.

Neden iş, kişiden önce gelir?

Altı sebebin hepsinde ortak nokta, işin gerekleridir. Aynı tetkik sonucu ofis işinde bir anlam taşımazken, araç ya da makine kullanımı gerektiren işte önem kazanabilir. Bu yüzden kanaat konuşulurken ilk soru “hangi işin hangi gereği” olmalıdır. Kişinin sağlığı, ancak bu soruyla birlikte doğru okunur.

Kişiyle İlgili Üç Sebep Nasıl Değerlendirilir?

İlk üç sebep adayın sağlık durumuyla ilgilidir ve tamamen hekimin değerlendirme alanındadır. Tetkik bulguları, sağlık öyküsü ve kullanılan ilaçlar bu gruptadır. Hekim bunları işin riskleriyle birlikte okur ve kanaatini bu okumaya dayandırır. Bu bölümdeki açıklamalar genel bilgidir; kişisel bir durum için tek doğru adres hekimdir.

Tetkik bulgusu ile işin gereği

Gürültülü işlerde odyometri, toz ve kimyasal ortamda akciğer grafisi ve SFT, araç kullanımında görme testi öne çıkar. Bu tetkiklerden birinin sonucu, işin özel gereğiyle uyuşmadığında hekim kanaatini buna göre verir. Hangi tetkiklerin hangi işte gündeme geldiğini işe giriş tetkikleri sayfamızda anlattık. Tetkiklerin gerçekten ve doğru koşullarda yapılması, kanaatin güvenilirliğinin temelidir.

Sağlık öyküsü

Geçmiş hastalıklar, ameliyatlar ve önceki işlerdeki maruziyetler, hekimin işin riskini değerlendirmesinde rol oynar. Öyküde işin riskini artırabilecek bir durum varsa hekim bunu dikkate alır. Bu bir yargı değil, bir öngörüdür. Öykünün eksiksiz anlatılması, hem doğru kanaati hem de adayın kendi güvenliğini sağlar.

İlaç kullanımı

Bazı ilaçlar, yüksekte çalışma ya da makine kullanımı gibi dikkat gerektiren işlerde ayrıca değerlendirilir. İlaç kullanmak kendiliğinden bir engel değildir. Hekim ilacın türünü ve kullanım düzenini işin gerekleriyle birlikte ele alır. İlaçla ilgili her karar, ilacı yazan hekimle birlikte değerlendirilmelidir.

Süreçle İlgili Üç Sebep Neden Gözden Kaçar?

Son üç sebep kişinin sağlığından değil, sürecin kuruluşundan doğar ve bu yüzden en kolay düzeltilebilen sebeplerdir. Eksik tetkik, yanlış iş tanımı ve özel koruma kuralları bu gruptadır. Pendik’teki adayın durumunda olduğu gibi, kanaatin bir kısmı bu sebeplerden kaynaklanabilir. Süreci baştan doğru kurmak, gereksiz olumsuz kanaatlerin önüne geçer.

Eksik veya tekrar gereken tetkik

Bazen bir tetkikin sonucu henüz çıkmamıştır ya da ölçümün tekrarlanması gerekir. Bu durumda hekim kanaatini sonuç tamamlanana kadar verebilecek durumda değildir. Halk arasında “rapor çıkmadı” denen durumların bir kısmı aslında budur. Sonuç tamamlandığında değerlendirme yeniden yapılır ve kanaat bu kez eksiksiz veriye dayanır.

Yanlış veya eksik iş tanımı

Kanaat her zaman belirli bir işe aittir. İşveren pozisyonu yanlış ya da eksik tarif ettiyse, hekim de yanlış işe göre değerlendirme yapar. İş tanımını düzeltmek ve hekimden değerlendirmeyi doğru pozisyon için yenilemesini istemek, bu sebebin çözümüdür. İş tanımının nasıl hazırlanacağını işe giriş sağlık raporu nasıl alınır rehberinde anlattık.

Özel koruma kuralı olan gruplar

Bazı çalışan gruplarında mevzuat ek değerlendirme öngörür. Kadın çalışanlar gece postasına başlamadan önce, gece çalışmasında sakınca olmadığına dair raporu işyeri hekiminden alır. Çocuk, genç ve gebe çalışanlarda periyodik muayene en geç 6 ayda bir yapılır. Bu kurallar, değerlendirmenin bağlamını değiştirir.

Kanaate İtiraz Nasıl Yapılır?

İtiraz, raporu düzenleyen hekimin kanaatine karşı açık olan resmî yoldur. Rapora itirazlar Sağlık Bakanlığınca belirlenen hakem hastanelere yapılır ve hakem hastanenin kararı kesindir. İtiraza gitmeden önce kanaatin dayanağını hekimle konuşmak, çoğu zaman durumu netleştirir. Eksik tetkik ya da yanlış iş tanımı gibi süreçle ilgili sebepler, itiraza gerek kalmadan çözülebilir.

Hakem hastane yolu

Hakem hastanelerin listesi ve başvuru usulüyle ilgili güncel bilgiye Sağlık Bakanlığı üzerinden ulaşılabilir. Hakem hastane, raporu ve gerekirse kişiyi bağımsız bir gözle yeniden değerlendirir. Verdiği karar kesindir. Bu yüzden itiraz, dayanağın netleştiği, eksik tetkiklerin tamamlandığı ve iş tanımının doğrulandığı bir noktada yapılmalıdır.

İşe giriş raporu çıkmazsa ne olur ve hangi yol kimin elinde, tablo hâlinde:

Durum	Önerilen yol	Kim başlatır	Sonuç
Kanaatin dayanağı belirsiz	Hekimle görüşme	Aday	Dayanak netleşir
Tetkik eksik veya tekrar gerekiyor	Tetkikin tamamlanması	Hekim	Kanaat yeniden verilir
İş tanımı yanlış	Doğru pozisyon için yeniden değerlendirme	İşveren	Yeni kanaat
Kanaate katılınmıyor	Hakem hastaneye itiraz	Aday veya işveren	Karar kesindir

Aday için sağlık tarafı

Kanaatin dayanağı bir sağlık bulgusuysa, adayın bu bulguyu kendi hekimiyle konuşması önemlidir. İşyeri hekiminin görevi işe uygunluğu değerlendirmektir; tanı ve tedavi süreci adayın kendi hekiminin alanındadır. Bazı durumlarda bir süre sonra yeniden değerlendirme gündeme gelebilir. Bunun zamanlamasına hekimler karar verir.

İşveren Açısından Ne Değişir?

İşveren için en net kural, kanaate aykırı çalıştırmanın yapılmamasıdır. 5510 sayılı Kanun’a göre gerekli rapor olmadan veya raporuna aykırı çalıştıran işveren, doğabilecek geçici iş göremezlik ödeneğinden sorumlu tutulabilir. Bunun dışında işverenin önünde iki karar vardır: iş tanımını gözden geçirmek ve gerekirse başka bir pozisyonu değerlendirmek.

Yeni değerlendirmenin maliyeti

Yeniden yapılan değerlendirmenin ya da ek tetkikin bedeli de adaya değil, işverene aittir; sağlık gözetiminin maliyeti çalışana yansıtılamaz. Ek kalemlerin nasıl hesaplandığını işe giriş raporu maliyet hesabı yazımızda anlattık. İşverenin diğer kararlarını ise işe giriş raporunda işveren yükümlülükleri yazımız ele alıyor.

Tek rapor ile sözleşme arasındaki fark

Sık işe alım yapan firmalarda, iş tanımlarının hekimle önceden paylaşıldığı bir düzen bu tür karışıklıkları azaltır. Tek seferlik raporla sözleşmeli çalışmanın farklarını tek rapor mu, OSGB sözleşmesi mi yazımızda kıyasladık. Hangi yol seçilirse seçilsin, kanaati veren her zaman işyeri hekimidir.

Kanaatin dayanağını konuşmak ya da iş tanımını yeniden kurmak isterseniz, Akademik Başarı İş Sağlığı ve Güvenliği’nin işe giriş sağlık raporu hizmetini inceleyebilir ya da 0 216 771 60 72 numarasından bize ulaşabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Uygun değildir kararı başka işyerlerine bildirilir mi?

Kişisel sağlık bilgileri gizlidir ve işyerinde gizlilik içinde saklanır. Başka bir işyerine başvurduğunuzda, o işin riskine göre yeni bir değerlendirme yapılır.

Kanaat çıktıktan sonra aynı işyerinde başka bir pozisyona geçebilir miyim?

Bu mümkün olabilir. Yeni pozisyonun riskleri farklıysa işyeri hekimi o pozisyon için ayrı bir değerlendirme yapar.

Hakem hastane kararına da itiraz edilebilir mi?

Hayır. Mevzuata göre hakem hastanenin verdiği karar kesindir. Bu yüzden itirazdan önce dayanağı netleştirmek ve süreçteki eksikleri gidermek önemlidir.

Hızlı Özet

• Uygun değildir kanaati, kişi ile belirli bir işin riskleri arasındaki karşılaştırmanın sonucudur.
• Kanaatin altı sebebinden üçü kişiyle, üçü süreçle ilgilidir.
• Süreçle ilgili sebepler, eksik tetkik ve yanlış iş tanımı gibi, çoğu zaman düzeltilebilir.
• İtiraz hakem hastaneye yapılır ve kararı kesindir.
• İşveren, kanaate aykırı biçimde adayı o işte çalıştıramaz.

Kısa Sözlük

• Hekim kanaati, işyeri hekiminin muayene ve tetkiklere dayanan işe uygunluk görüşüdür.
• Hakem hastane, sağlık raporlarına itirazları karara bağlayan, Sağlık Bakanlığınca belirlenen hastanedir.
• İş tanımı, çalışanın yapacağı işi ve maruz kalacağı riskleri anlatan yazılı nottur.
• Özel koruma grubu, mevzuatın ek muayene veya rapor öngördüğü çalışan grubudur.

Sıradaki Adım

Senaryonun tek ilkesi şudur: bir kanaate itiraz etmeden önce, o kanaatin hangi işe göre verildiğine bakın. Bu kontrolü birlikte yapmak için bize 0 216 771 60 72 numarasından veya iletişim sayfamızdan ulaşın.