İşe giriş raporu maliyet hesabı tek bir kalemden değil, altı ayrı kalemin toplamından oluşur: hekim muayenesi, kan ve idrar tetkikleri, akciğer grafisi, fonksiyon testleri, sektöre özel muayeneler ve zaman. Hangi kalemin devreye gireceğini işin riski ve işyeri hekiminin değerlendirmesi belirler. Bu yüzden iki adayın raporu aynı tutmaz. Tutarın tamamını ise işveren öder; çalışana yansıtılamaz.
Bu yazıda TL rakamı yok, çünkü fiyat tetkik kapsamına göre değişir. Onun yerine hesabın mantığını kuruyoruz: aday sayısı, tehlike sınıfı ve periyodik muayene sıklığı. 2026’da İstanbul Anadolu Yakası’nda imalattan perakendeye işe alım yapan bir işveren, bu şablonla bütçesini tetkik listesi gelmeden önce kabaca çıkarabilir.
İşe giriş raporunun ücretini kim öder?
Ücreti işveren öder. 6331 sayılı Kanun, sağlık gözetimi ve iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin maliyetinin çalışana yansıtılamayacağını açıkça söyler. Yani adaydan “raporu çıkartıp gel, parasını sen öde” demek hukuken mümkün değildir. Maliyet hesabı bu yüzden baştan işverenin bütçe kalemidir ve işe alım planıyla birlikte düşünülür.
Çalışana yansıtma yasağı neye dayanır?
Dayanak, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu md. 4/2 ve md. 15’tir. Kanun, sağlık gözetimini işverenin görevi sayar ve bu görevin bedelini işveren tarafında bırakır. Adayın cebinden ödeyip sonra bordrodan geri istemesi de aynı yasağa takılır. Ayrıntılı görev listesi için işverenin işe giriş raporundaki yükümlülüklerini okuyabilirsiniz.
Faturanın muhatabı kimdir?
Faturanın muhatabı işyeridir, aday değil. Adayın işe başlamadan kâğıdı tamamlaması gerekir ama masrafı o üstlenmez. İşveren raporu işyeri hekiminden alır; 50’den az çalışanlı az tehlikeli işyerlerinde aile hekimi, ÇASMER veya kamu sağlık kuruluşundaki hekim de seçenektir; aile hekimine giderken işyeri belgesi istenir. Hesap bu tercihe göre kurulur.
Hesabın değişkenleri nelerdir?
Hesap üç değişkene dayanır: işyerinin tehlike sınıfı, adayın yapacağı işin riski ve yıl içinde kaç kişinin işe alınacağı. Tehlike sınıfı, raporu kimden alabileceğinizi ve ne sıklıkla tekrarlanacağını belirler. İşin riski tetkik listesini, aday sayısı da toplam yükü belirler. Bu üçünü bilmeden yapılan hesap tahmin olarak kalır.
Tehlike sınıfı
Tehlike sınıfı, işyerinin NACE faaliyet koduna göre İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliği’nde belirlenir. Üç sınıf vardır: az tehlikeli, tehlikeli ve çok tehlikeli. Tehlikeli ve çok tehlikeli işlerde rapor olmadan işe başlatma yapılamaz ve rapor işyeri hekiminden alınır. Bu, hesabın ilk eşiğidir.
İşin riski ve tetkik listesi
Tetkik listesi herkese aynı değildir; işyeri hekimi adayın maruz kalacağı riske bakarak listeyi kurar. Gürültülü bir ortamda odyometri, tozlu bir ortamda akciğer grafisi ve SFT gündeme gelir. Ofis işi için liste kısa kalabilir. Risk değerlendirmesi ne kadar netse, liste o kadar isabetli çıkar.
İlk üç kalem: muayene ve temel tetkikler
İlk üç kalem çoğu işe giriş raporunun omurgasıdır. Hekim muayenesi her raporda vardır; kan, idrar ve akciğer grafisi ise işin riskine göre listeye girer. Bu kalemler adayın merkeze bir kez gelişiyle tamamlanabildiğinde hem maliyet hem zaman tarafı sadeleşir. Aşağıdaki üç adım, hesabınızın ilk satırlarını oluşturur.
1. Hekim muayenesi ve Ek-2 kaydı
Her raporun sabit kalemi budur. İşyeri hekimi adayı muayene eder, tetkik sonuçlarını değerlendirir ve kararı Ek-2 olarak bilinen İşe Giriş/Periyodik Muayene Formu’na işler. Bu adımda gereken şey: adayın kimliği ve yapacağı işin tanımı. Bu kalem hiçbir pakette atlanamaz, çünkü “uygundur” kararını yalnız hekim verir.
2. Kan ve idrar tetkikleri
Hemogram, biyokimya ve tam idrar yaygın tetkiklerdir. Adayın “kan vermesi” kısa sürer ama sonuçların çıkması laboratuvar düzenine bağlıdır. Eşik şu: hekim bu tetkikleri her adaya otomatik olarak değil, işin riskine göre ister. Listede gereksiz kalem varsa maliyeti büyüten ilk yer burasıdır.
3. Akciğer grafisi
Toz, duman veya kimyasal içeren ortamlarda hekim çoğu zaman akciğer grafisi ister. Halk arasında “film çektirmek” denen bu tetkik, ayrı bir cihaz ve uzman değerlendirmesi gerektirir. Tetkikin aynı merkezde yapılması, adayın başka bir adrese gitmesini ve bir gün daha kaybetmesini önler. Bu da altıncı kalemi doğrudan küçültür.
Son üç kalem: özel testler, sektör ve zaman
Son üç kalem, işin niteliğine göre hesabı en çok oynatan kısımdır. Fonksiyon testleri ve sektöre özel muayeneler her adayda yoktur; zaman ise her adayda vardır ama çoğu hesapta unutulur. Bu üç kalemi ayrı satırlarda tutmak, bütçenin neden büyüdüğünü görmenizi sağlar.
4. Fonksiyon testleri: SFT, odyometri, EKG, görme
Solunum fonksiyon testi (SFT) solunum yolu riski olan işlerde, odyometri gürültüye maruz kalan çalışanlarda istenir. Gürültü Yönetmeliği, gürültüye maruz kalan çalışanların işitme testinden geçirilmesini öngörür. EKG ve görme testi ise hekimin işe göre gerekli gördüğü durumlarda listeye girer. Tetkiklerin tamamını işe giriş tetkikleri sayfamızda görebilirsiniz.
5. Sektöre özel muayeneler
Gıda sektöründe hijyen ve portör muayeneleri hesaba ayrıca eklenir. Bu kalem, gıdayla temas eden her aday için düşünülmelidir. Kalemin varlığını iş tanımı belirler, adayın unvanı değil. Mutfakta çalışacak bir aday ile depoda çalışacak bir aday aynı işletmede farklı listeyle karşılaşabilir.
6. Zaman ve organizasyon
Faturada görünmeyen ama gerçek olan kalem budur. Adayın hekime görünmek için harcadığı süre, İK’nın evrak takibi ve işe başlama tarihinin kayması birer maliyettir. Tetkikler farklı adreslere dağıldığında bu kalem büyür. Tek merkezde ve planlı randevuyla yürüyen süreç bu yükü küçültür.
Periyodik muayene hesabı nasıl çoğaltır?
İşe giriş raporu bir kez alınır ama sağlık gözetimi orada bitmez. Aynı çalışan, tehlike sınıfına göre belirli aralıklarla periyodik muayeneye girer. Bu yüzden doğru maliyet hesabı, ilk raporu çalışanın işyerinde kalacağı süreyle birlikte düşünür. Periyodik muayenenin kalemleri büyük ölçüde işe giriştekilerle aynıdır.
Sınıfa göre tekrar takvimi
Periyodik muayene az tehlikeli sınıfta en geç 5 yılda bir, tehlikeli sınıfta en geç 3 yılda bir, çok tehlikeli sınıfta en geç yılda bir yapılır. Çocuk, genç ve gebe çalışanlarda bu süre en geç 6 aydır. İşyeri hekimi gerekli görürse süreleri kısaltabilir. Hesabınızda bu sıklığı çarpan olarak kullanın.
Kalemleri tetikleyen durumlar tablosu
Periyodik muayenede hangi kalemin tekrar edeceğini, işe girişte neyin tetiklediğine bakarak öngörebilirsiniz. Bir kalem işe girişte işin riskinden doğuyorsa, risk sürdükçe periyodik muayenede de büyük olasılıkla yeniden gündeme gelir. İşe giriş raporu maliyet hesabında hangi kalemin neyle tetiklendiği şu tabloda:
| Kalem | Tetikleyen durum | Her adayda var mı? |
|---|---|---|
| Hekim muayenesi ve Ek-2 | Her işe giriş | Evet |
| Kan ve idrar | Hekimin risk değerlendirmesi | Çoğu durumda |
| Akciğer grafisi | Toz, duman, kimyasal | İşe göre |
| SFT, odyometri, EKG, görme | Solunum, gürültü, işin niteliği | İşe göre |
| Hijyen ve portör | Gıda sektörü | Sektöre göre |
| Zaman ve organizasyon | Her işe giriş | Evet |
En sık yapılan hata nedir?
En sık yapılan hata, her adaya aynı tetkik paketini uygulamaktır. Bu yaklaşım bir adayda gereksiz kalem ekler, bir başkasında gerekli tetkiki atlar. İkisi de maliyettir: ilki faturada, ikincisi sağlık gözetiminin eksik kalmasında görünür. Doğru yol, listeyi iş tanımına ve risk değerlendirmesine göre hekime kurdurmaktır.
Tetkiksiz rapor ucuz değildir
Sahada zaman zaman tetkik yapılmadan düzenlenen raporlardan söz edilir ve bunlar ilk bakışta ucuz görünür. Biz tetkiki gerçekten yapmadan sonuç vermiyoruz; hijyenik koşullarda ve kaliteli cihazla çalışıyoruz. Kâğıt üzerinde tamam görünen ama dayanağı olmayan bir rapor, olası bir iş kazası sonrasında işverenin elini güçlendirmez.
Raporu son güne bırakmak
Adayın ilk iş gününden bir gün önce raporu çıkartmaya çalışmak, zaman kalemini en pahalı hâline getirir. Tetkik sonucu beklenirken işe başlama ertelenebilir. 5510 sayılı Kanun md. 21/3’e göre gerekli rapor olmadan çalıştıran işveren, oluşabilecek geçici iş göremezlik ödeneğinden sorumlu tutulabilir.
Kalem listesini Akademik Başarı İş Sağlığı ve Güvenliği ile birlikte çıkarmak isterseniz işe giriş sağlık raporu hizmetimiz üzerinden başlayabilir ya da 0 216 771 60 72 numarasını arayabilirsiniz. İş tanımını ve tahmini aday sayısını paylaştığınızda kurumsal teklifimizi tetkik planıyla birlikte 1 gün içinde iletiyoruz.
Hesap şablonu nasıl kurulur?
Şablon, altı kalemi aday sayısı ve sıklıkla çarpan basit bir tablodur. TL yazmadan önce her satırda “kaç aday, hangi tetkik, ne sıklıkla” sorusunu cevaplarsınız. Fiyat tabloya en son eklenir. Böylece aldığınız tekliflerde hangi kalemin dahil olup hangisinin olmadığını tek bakışta görürsünüz.
Şablonun satırları
Şablonu yukarıdan aşağıya doldurun; her satır bir sonrakinin girdisidir. İlk satır en kritik olanıdır, çünkü burada tehlike sınıfı yanlış girilirse raporu kimden alacağınız ve periyodik çarpan da yanlış çıkar. Satırları İK ile işyeri hekimi birlikte gözden geçirdiğinde hata payı düşer:
- Tehlike sınıfı ve NACE kodu: raporun kimden alınacağı buradan çıkar.
- Yıllık tahmini aday sayısı: toplu mu tek tek mi gönderim, bu sayıya bağlıdır.
- Görev başına tetkik listesi: hekimin risk değerlendirmesine göre.
- Sektöre özel muayeneler: gıda için hijyen ve portör.
- Periyodik çarpan: 5, 3 veya 1 yıl; genç ve gebe çalışan için 6 ay.
- Zaman kalemi: adayın kaç ayrı adrese gideceği.
Şablonu teklife çevirmek
Doldurduğunuz şablonu teklif isterken paylaşın ve karşı taraftan hangi kalemi dahil ettiğini satır satır yazmasını isteyin. Tek bir aday mı, yoksa sürekli işe alım mı yaptığınız da önemlidir; bu ayrımı tek rapor ile OSGB sözleşmesi kıyasında ele alıyoruz. Süreç adımlarının tamamı işe giriş sağlık raporunun nasıl alındığını anlatan rehberde.
Sıkça Sorulan Sorular
İşe giriş raporu ücretini çalışan öderse ne olur?
Kanun, sağlık gözetimi maliyetinin çalışana yansıtılmasını yasaklar. Çalışanın ödediği tutar işverenin yükümlülüğü olarak kalır. Ödemeyi baştan işyerinin üstlenmesi hem kuralı hem çalışanla ilişkiyi korur.
Kadıköy’deki bir ofis için hesap farklı mı işler?
Hesabın mantığı aynıdır; tehlike sınıfı, iş tanımı ve aday sayısı belirler. Kadıköy’deki ofisler için yerel süreci Kadıköy’de işe giriş sağlık raporu yazısında anlatıyoruz.
Fiyatı neden yazıda göremiyorum?
Çünkü fiyat, işin riskine göre değişen tetkik listesine bağlıdır. Aynı rakam herkese doğru olmaz. Kendi kalem listeniz çıktığında teklif bu listeye göre hazırlanır.
Hızlı Özet
- İşe giriş raporunun maliyeti altı kalemden oluşur.
- Ücretin tamamını işveren öder; çalışana yansıtılamaz.
- Tetkik listesini işin riskine göre işyeri hekimi belirler.
- Periyodik muayene, ilk raporun maliyetini 5, 3 veya 1 yıllık döngüyle tekrarlar.
- Zaman kalemi faturada görünmez ama tek merkezde planlamayla küçülür.
Kısa Sözlük
- Sağlık gözetimi, çalışanın maruz kaldığı risklere göre sağlığının düzenli izlenmesidir.
- Ek-2, işe giriş ve periyodik muayene sonuçlarının kaydedildiği örnek formdur.
- Portör muayenesi, gıda çalışanlarında bulaşıcı etken taşıyıcılığını değerlendiren muayenedir.
- Tehlike sınıfı, işyerinin NACE koduna göre belirlenen az tehlikeli, tehlikeli veya çok tehlikeli derecesidir.
Sıradaki Adım
İş tanımlarınızı ve yıllık tahmini aday sayınızı iletişim sayfamızdan gönderin; şablonu sizin için hekim gözüyle dolduralım ve tetkik planını çıkaralım.
