İşe giriş sağlık raporunda nelere bakılır sorusunun kısa cevabı şudur: yapılacak işin riskine göre seçilmiş tetkikler ve işyeri hekiminin muayenesi. Hekim önce iş tanımını ve adayın öyküsünü alır, sonra fizik muayene yapar; ardından kan, idrar, akciğer grafisi, solunum fonksiyon testi, odyometri, görme ve EKG gibi tetkiklerden işin gerektirdiklerini ister. Bütün bu bilgi Ek-2 formunda toplanır ve hekim adayın o işe uygun olup olmadığına dair kanaatini yazar. Tetkik listesi herkese aynı değildir; işin tehlike sınıfı ve maruziyeti belirler.
Akademik Başarı İş Sağlığı ve Güvenliği olarak 13 yıllık tecrübemizle inşaattan gıdaya, tekstilden imalata farklı sektörlerde bu muayeneleri yürütüyoruz ve İK ekiplerinden en çok şu soruyu duyuyoruz: “Adayı neye hazırlayalım, raporda ne çıkacak?” Bu yazı, 2026’da İstanbul Anadolu Yakası ve Kocaeli’de işe alım yapan işverenler ve işe girecek adaylar için muayenenin dokuz başlığını sırayla açıyor. Her başlıkta neyin ölçüldüğünü genel düzeyde anlatıyoruz; sonuçların yorumu ve işe uygunluk kararı her zaman işyeri hekimine aittir.
1. İş Tanımı: Hekim Neye Bakacağını Nereden Bilir?
Muayene adaydan değil, işten başlar. Hekim, işyerinin tehlike sınıfını ve adayın yapacağı işi öğrenmeden hangi tetkiki isteyeceğine karar veremez. Aynı kişi bir ofiste masa başında çalışacaksa başka, bir tersanede kaynak yapacaksa başka değerlendirilir. Bu yüzden işverenin muayeneden önce doğru iş tanımını iletmesi, raporun doğruluğunu belirleyen ilk adımdır.
Tehlike sınıfı taban seti belirler
İşyerinin tehlike sınıfı, NACE faaliyet koduna göre İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliği’nde belirlenir: az tehlikeli, tehlikeli ve çok tehlikeli. Tehlikeli ve çok tehlikeli sınıftaki işlerde çalışacaklar, işe uygun olduklarını gösteren sağlık raporu olmadan işe başlatılamaz. Sınıf yükseldikçe hekimin istediği tetkik sayısı genellikle artar; çünkü sağlık gözetimi maruz kalınan riske göre kurulur.
Pozisyon maruziyeti ekler
Aynı işyerinde muhasebe çalışanı ile forklift operatörünün listesi farklıdır. Gürültülü bölümde çalışacak kişi için odyometri, tozlu bölüm için akciğer grafisi ve SFT, gece vardiyası için daha dikkatli bir genel değerlendirme gündeme gelir. Pozisyona göre liste nasıl kurulur sorusunu işe giriş sağlık raporu testleri yazımızda altı kararla anlattık.
Risk değerlendirmesi hekimin pusulasıdır
İşyerinin risk değerlendirmesi, hangi bölümde hangi etkenin bulunduğunu yazılı olarak gösterir. İşyeri hekimi bu belgeye bakarak tetkik planını kurar. Risk değerlendirmesi güncel değilse, hekim yeni makine veya yeni bir proses hakkında bilgi sahibi olamaz ve liste eksik kalabilir.
2. Öykü: Aday Geçmişini Anlatırken Hekim Neyi Dinler?
Öykü bölümünde hekim, adayın daha önce hangi işlerde çalıştığını, nelere maruz kaldığını, geçirdiği hastalıkları ve kullandığı ilaçları sorar. Bu bilgilerin çoğunu yalnızca aday bilir. Öykü, muayenenin en çok zaman alan ve en çok eksik bırakılan kısmıdır; oysa hekimin hangi tetkiki ekleyeceğine çoğu zaman burada karar verilir.
Mesleki öykü
Daha önce tozlu bir şantiyede, gürültülü bir preshanede veya kimyasal kullanılan bir bölümde geçen yıllar kayda geçer. Hekim bu geçmişe bakarak bazı tetkikleri öne alır. Geçmiş maruziyetin eksik anlatılması, eksik bir tetkik planına yol açar.
Kişisel sağlık öyküsü ve ilaçlar
Geçirilmiş ameliyatlar, süregelen rahatsızlıklar ve düzenli kullanılan ilaçlar bu bölümde sorulur. Bu sorular kimseyi elemek için değil, işin riskiyle kişinin durumunu doğru eşleştirmek için sorulur. Bilgiler gizlidir; işverene yalnızca işe uygunluk sonucu ve gerekirse çalışma kısıtı bildirilir.
Beyanın doğruluğu neden önemli?
Öyküde verilen bilgi, formun resmî kaydıdır. Eksik veya yanlış beyan, hem adayı hem işvereni sonradan zor durumda bırakabilir. Bu konuyu ayrı bir yazıda, aday ve işveren açısından altı sonuçla ele aldık.
3. Fizik Muayenede Hekim Nelere Bakar?
Fizik muayene, hekimin adayı sistemlere göre gözden geçirdiği bölümdür. Boy, kilo ve tansiyon gibi temel ölçümlerle başlar; kalp ve akciğer dinlenir, cilt, eklemler ve omurga işin gereğine göre değerlendirilir. Muayene, tetkik sonuçlarını yorumlamanın zeminini oluşturur. Tetkik normal görünse bile muayene bulgusu hekimi ek değerlendirmeye yönlendirebilir.
Genel sistem muayenesi
Hekim kalp ve solunum seslerini dinler, karın muayenesi yapar, cilt ve lenf bölgelerine bakar. Bu bölüm her pozisyonda aynıdır; işin riskinden bağımsız temel değerlendirmedir. Bulgular Ek-2 formunun fizik muayene bölümüne işlenir.
İşe özgü muayene
Yüksekte çalışacak kişide denge ve kas iskelet sistemi, ağır kaldıracak kişide bel ve omurga, sürekli ayakta duracak kişide damar yapısı ayrıca değerlendirilir. İşin fiziksel yükü hekimin odağını belirler. Bu yüzden iş tanımının doğru yazılması burada da karşımıza çıkar.
4. Kan ve İdrar Tetkikleri Genel Düzeyde Neyi Gösterir?
Hemogram ve biyokimya, kanın genel tablosu ve organ işlevleri hakkında hekime fikir verir; tam idrar tetkiki ise böbrek ve idrar yolları hakkında genel bilgi sağlar. Bu tetkikler tek başına “işe uygundur” sonucu üretmez. Hekim, sonuçları öykü ve muayene ile birlikte okur ve gerekirse adayı kendi hekimine yönlendirir.
Hemogram ve biyokimya
Hemogram kan hücrelerinin sayımıdır; biyokimya ise karaciğer, böbrek ve şeker gibi başlıkları genel düzeyde tarar. Hangi başlıkların istendiği işin riskine göre değişir. Ayrıntıyı işe giriş sağlık raporu kan testi yazımızda neyi gösterdiği ve neyi göstermediğiyle anlattık.
Aç karnına gelmek
Bazı biyokimya değerleri açlık gerektirir. Bu yüzden kan testi olan adaylara randevuda açlık hatırlatması yapılır. Düzenli ilaç kullanan aday ilacını bırakmaz, hekime bildirir. Muayene gününe nasıl gelineceğini işe giriş muayenesine hazırlık rehberinde altı maddeyle topladık.
5. Akciğer Grafisi ve Solunum Fonksiyon Testi Hangi İşlerde İstenir?
Akciğer grafisi akciğerlerin ve göğüs yapısının görüntüsünü kaydeder; solunum fonksiyon testi (SFT) ise akciğerlerin hava alıp verme kapasitesini ölçer. İkisi de tozlu, dumanlı ve kimyasal buhara açık işlerde öne çıkar. Grafi bir fotoğraf, SFT bir performans ölçümüdür; hekim ikisini birbirinin yerine değil, birlikte okur.
Tozlu ve dumanlı işlerde grafi
Tuzla tersanelerinde kaynak ve raspa, Dilovası’nda kimya ve metal, Dudullu OSB’de matbaa ve imalat gibi alanlarda akciğer grafisi tetkik planının olağan parçasıdır. İlk grafi, periyodik muayenelerde karşılaştırma noktası olur. Neden istendiğini akciğer grafisi işe girişte neden istenir yazısında altı bilgiyle açtık.
SFT ne zaman eklenir?
SFT, solunum yolunu etkileyen maruziyetin olduğu işlerde hekim tarafından istenir. Test sırasında adaydan derin nefes alıp cihaza kuvvetle üflemesi istenir. Sonuç, kişinin o işte çalışmaya uygun solunum kapasitesine sahip olup olmadığını hekimin değerlendirmesine yardımcı olur.
6. Görme ve İşitme Testleri Kimler İçin Zorunlu Sayılır?
Görme testi uzak, yakın ve renk görmeyi kaydeder; odyometri ise işitme eşiğini ölçer. Gürültüye maruz kalan çalışanların işitme testinden geçirilmesi Gürültü Yönetmeliği gereğidir. Görme testi ise araç ve iş makinesi kullanan, ekran başında çalışan ve ince işçilik yapan pozisyonlarda öne çıkar. Her iki test de kısa sürer ve sonuçları Ek-2’ye işlenir.
Odyometri sessiz kabinde yapılır
Aday kulaklık takar ve duyduğu her sese düğmeyle karşılık verir. Test öncesinde gürültülü ortamda bulunmamak sonucu daha güvenilir kılar. Adımları göz ve kulak muayenesi işe girişte nasıl yapılır rehberinde altı adımda anlattık.
Görme testinde gözlük unutulmaz
Gözlük veya lens kullanan aday bunları yanında getirir; test düzeltilmiş görmeyle yapılır. Renk görme, elektrik ve kalite kontrol gibi işlerde ayrıca değerlendirilir. Sonuç, işe uygunluk kanaatinin bir parçasıdır; tek başına karar değildir.
7. EKG ve Diğer Tetkikler Ne Zaman Eklenir?
EKG kalbin elektriksel ritmini kaydeder; ağır fiziksel yük, yüksekte çalışma ve vardiyalı düzen gibi durumlarda hekim bunu isteyebilir. Gıda sektöründe hijyen ve portör muayeneleri tetkik setine eklenir. Bu bölüm, listenin işe göre nasıl genişlediğini en iyi gösteren kısımdır: taban set aynı kalır, iş ekler.
Gıda işlerinde portör muayenesi
Gıda üretimi ve servisinde çalışacak kişiler için hijyen ve portör muayeneleri gündeme gelir. Bu muayeneler, gıdayla temas eden çalışanın taşıyıcılık açısından değerlendirilmesini sağlar. Hangi testlerin isteneceğine işyeri hekimi, işin niteliğine göre karar verir.
Gece çalışacaklar için ek değerlendirme
Gece çalıştırılacak işçi için işe başlamadan önce sağlık raporu alınır ve en geç 2 yılda bir periyodik kontrol yapılır (4857 sayılı İş Kanunu md. 69). Kadın çalışanların gece postasında çalışmasında sakınca olmadığına dair rapor işyeri hekiminden alınır. Vardiyalı pozisyonlar için tetkik planı bu yüzden biraz daha geniş tutulur.
Aşağıdaki tablo, işe giriş sağlık raporunda hangi tetkik hangi işte istenir sorusunu genel düzeyde özetler; kesin liste işyeri hekiminin kararıdır.
| Tetkik | Genel düzeyde neyi ölçer | Öne çıktığı işler |
|---|---|---|
| Hemogram ve biyokimya | Kan tablosu ve organ işlevleri | Çoğu tehlikeli ve çok tehlikeli iş |
| Tam idrar | Böbrek ve idrar yolu genel durumu | Kimyasal maruziyeti olan işler |
| Akciğer grafisi | Akciğer ve göğüs görüntüsü | Tozlu, dumanlı, kaynaklı işler |
| SFT | Solunum kapasitesi | Toz, buhar ve gaz maruziyeti |
| Odyometri | İşitme eşiği | Gürültülü üretim ve inşaat |
| Görme testi | Uzak, yakın ve renk görme | Sürücü, operatör, kalite kontrol |
| EKG | Kalp ritmi | Ağır fiziksel yük, yüksekte çalışma |
| Portör ve hijyen | Taşıyıcılık değerlendirmesi | Gıda üretimi ve servisi |
8. Sonuç Bölümünde Ne Yazar? Kanaat Nasıl Oluşur?
Raporun sonucu, hekimin muayene ve tetkik bulgularını işin riskleriyle karşılaştırarak yazdığı kanaattir. Bu kanaat kişinin genel sağlığı hakkında bir not değil, belirli bir işle ilişkisi hakkında bir görüştür. “İşe uygundur”, “şu koşullarla uygundur” veya “uygun değildir” biçiminde yazılabilir. İmza ve kaşe ile tamamlanır ve Ek-2 formunun son bölümünü oluşturur.
Koşullu uygunluk ne demek?
Hekim, kişinin işi bazı kısıtlarla yapabileceğine karar verebilir: belirli bir bölümde çalışmamak veya belirli bir koruyucu donanım kullanmak gibi. Bu kısıt işverene bildirilir; tıbbi ayrıntı bildirilmez. İşveren kısıta uygun görevlendirme yapar.
İtiraz yolu
Rapora itiraz, Sağlık Bakanlığınca belirlenen hakem hastanelere yapılır ve hakem hastanenin kararı kesindir. Bu kural 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu md. 15’te yer alır. İtirazdan önce kanaatin dayanağını hekimle konuşmak çoğu zaman yeterli olur.
Formun bölümleri
Kanaate giden yolun tamamı tek formda kayıtlıdır. Formun hangi bölümünde ne yazdığını, neyin yazılmadığını işe giriş sağlık raporu içeriği yazısında altı bölümle inceledik; formun kendisini tanımak için Ek-2 formu nedir yazısına bakabilirsiniz.
9. Rapor Nerede Geçerlidir, Nerede Geçmez?
İşe girişte esas olan belge, işyeri hekiminin muayenesiyle doldurulmuş Ek-2 formudur. Hastaneden alınan genel bir sağlık raporu bu formun yerine geçmez; çünkü işyeri hekiminin iş tanımına göre kurduğu değerlendirmeyi içermez. Raporlar işyeri hekiminden alınır; yalnızca 50’den az çalışanı olan ve az tehlikeli sınıftaki işyerlerinde aile hekiminden, ÇASMER’den veya kamu sağlık kuruluşundaki hekimden de alınabilir.
Aile hekimi istisnasının şartı
Aile hekimine gidecek aday, işyerinin 50’den az çalışanlı ve az tehlikeli olduğunu gösteren belgeyi yanında götürür. Tehlikeli ve çok tehlikeli işyerlerinde bu yol kapalıdır; rapor işyeri hekiminden alınır. Sahada en sık gördüğümüz yanılgı, tehlikeli sınıftaki bir atölyenin adayı aile hekimine göndermesidir.
e-Nabız’daki belge ne?
19 Mayıs 2026 tarihli Sağlık Raporları Yönetmeliği ile tanımlanan Sağlık Durum Belgesi, kişinin Bakanlık sistemlerindeki genel sağlık geçmişini gösterir. Bu belgenin işe giriş raporunun yerine geçtiğine dair hüküm yoktur; Bakanlığın sistem entegrasyonu için 1 yıl süresi vardır ve o zamana kadar raporlar mevcut usulle düzenlenir. e-Devlet’ten işe giriş raporu çıkartılmaz.
Raporun maliyeti kime ait?
Sağlık gözetiminin maliyeti çalışana yansıtılamaz; işe giriş raporunun ücretini işveren öder. Ücret tetkik setine, tehlike sınıfına ve kişi sayısına göre değişir. Firmalara 1 gün içinde yazılı teklif veriyoruz.
Rapor sürecini tek seferde tamamlamak isteyen işverenler için Akademik Başarı’da düzen şudur: tetkikler, işyeri hekimi muayenesi ve Ek-2 aynı gün tamamlanır; dış laboratuvar gerektiren nadir tetkiklerde süre randevuda söylenir. Kapsam ve işleyiş için işe giriş tetkikleri hizmet sayfamıza bakabilir, 0 216 771 60 72 numarasını arayabilir ya da WhatsApp hattımızdan yazabilirsiniz; mesai içinde en geç 10 dakikada dönüyoruz.
Muayene günü yanınızda bulunması gerekenler:
- Kimlik belgesi
- İşverenin ilettiği iş tanımı ve işyeri bilgisi
- Düzenli kullanılan ilaçların listesi
- Gözlük, lens veya işitme cihazı (varsa)
- Önceki tetkik sonuçları ve sağlık belgeleri (varsa)
Sıkça Sorulan Sorular
İşe giriş sağlık raporunda hangi hastalıklara bakılır?
Rapor bir hastalık taraması değil, işe uygunluk değerlendirmesidir. Hekim öykü, muayene ve işin riskine göre seçilmiş tetkiklerle kişinin o işi sağlığına zarar vermeden yapıp yapamayacağını değerlendirir. Belirli bir hastalık listesi yoktur; teşhis ve tedavi bu muayenenin konusu değildir.
İşe giriş sağlık raporu için kaç tetkik yapılır?
Sabit bir sayı yoktur. Az tehlikeli bir ofis işi için muayene ve birkaç temel tetkik yeterli olabilirken, çok tehlikeli sınıftaki bir üretim işinde kan, idrar, akciğer grafisi, SFT, odyometri, görme ve EKG birlikte istenebilir. Listeyi işyeri hekimi belirler.
İşe giriş sağlık raporu sonucu ne zaman çıkar?
Bizde tetkik, işyeri hekimi muayenesi ve Ek-2 aynı gün tamamlanır. Dış laboratuvar gerektiren nadir tetkiklerde süre randevu sırasında bildirilir.
Raporda “uygun değildir” çıkarsa ne olur?
Hekim kanaatini işin riskine göre verir; aynı kişi farklı bir pozisyon için yeniden değerlendirilebilir. Karara itiraz Sağlık Bakanlığınca belirlenen hakem hastanelere yapılır ve hakem hastane kararı kesindir.
İşveren tetkik sonuçlarımı görebilir mi?
Hayır. Kişisel sağlık bilgileri gizlidir ve işyeri hekiminin sorumluluğunda saklanır. İşverene yalnızca işe uygunluk sonucu ve varsa çalışma kısıtı bildirilir.
Daha önce alınmış raporum yeni işte geçerli mi?
Rapor belirli bir iş için verilir. Yeni işyeri farklı bir tehlike sınıfında veya farklı bir maruziyetteyse yeni muayene gerekir. Değerlendirmeyi yeni işyerinin işyeri hekimi yapar.
Hızlı Özet
- İşe giriş sağlık raporunda öykü, fizik muayene ve işin riskine göre seçilen tetkikler değerlendirilir.
- Tetkik listesi tehlike sınıfı ve pozisyonun maruziyetine göre kurulur; herkese aynı liste yoktur.
- Yaygın tetkikler kan, idrar, akciğer grafisi, SFT, odyometri, görme ve EKG’dir; gıdada portör eklenir.
- Sonuç, işyeri hekiminin Ek-2 formuna yazdığı işe uygunluk kanaatidir; tıbbi ayrıntı işverene gitmez.
- Hastane raporu ve e-Nabız’daki Sağlık Durum Belgesi işe giriş raporunun yerine geçmez.
- Maliyet işverene aittir; süreç bizde aynı gün tamamlanır.
Kısa Sözlük
- Sağlık gözetimi, çalışanın maruz kaldığı risklere göre işe girişte ve belirli aralıklarla muayene edilmesidir.
- Tehlike sınıfı, işyerinin NACE koduna göre az tehlikeli, tehlikeli veya çok tehlikeli olarak belirlenen risk kademesidir.
- Maruziyet, çalışanın iş sırasında toz, gürültü, kimyasal gibi bir etkene açık kalmasıdır.
- Hakem hastane, sağlık raporuna itirazların yapıldığı ve kararı kesin olan, Sağlık Bakanlığınca belirlenmiş hastanedir.
- Ek-2, işe giriş ve periyodik muayene sonuçlarının kaydedildiği yönetmelik ekindeki örnek formdur.
Sıradaki Adım
Dokuz başlığın ortak noktası tektir: rapor işten başlar ve işyeri hekiminin kanaatinde biter. Adaylarınız için doğru tetkik planını kurmak üzere iletişim sayfamızdan iş tanımınızı iletin, 0 216 771 60 72’yi arayın ya da WhatsApp hattımızdan yazın; kararı birlikte, tek seferde verelim.
