İşe giriş raporu ne zaman alınır sorusunun kuralı tek cümledir: çalışan işe fiilen başlamadan önce. 6331 sayılı Kanun md. 15, muayeneyi işe girişte zorunlu tutar; tehlikeli ve çok tehlikeli sınıftaki işlerde rapor olmadan işe başlatma yapılamaz. Aynı mantık iş değişikliğinde, belirli durumlarda işe dönüşte ve kadın çalışanların gece postasına başlamasından önce de geçerlidir. Bu dört an, raporun takvimini belirler.
Ters sırayla değil, önem sırasıyla gidiyoruz: önce ana kural, sonra dört kritik an, en sonda bunun sizin için ne anlama geldiği. 2026’da İstanbul Anadolu Yakası’nda inşaattan perakendeye işe alım yapan işverenlerin en sık hatası, “işe giriş” kelimesini yalnız ilk günle sınırlamaktır. Oysa kural, her yeni başlangıçta yeniden gündeme gelir.
İşe giriş raporu ne zaman alınır?
Rapor, çalışan işe başlamadan önce alınır ve bu sıra tersine çevrilemez. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu md. 15, sağlık gözetimini işe girişle başlatır. Tehlikeli ve çok tehlikeli işlerde md. 15/2 açıktır: işe uygunluğu gösteren rapor olmadan işe başlatma yoktur. Az tehlikeli işlerde de gözetim ilk günden önce kurulur.
Kanunun saydığı muayene hâlleri
Kanun muayeneyi dört hâlde zorunlu tutar: işe girişte, iş değişikliğinde, iş kazası, meslek hastalığı veya sağlık nedeniyle tekrarlanan uzaklaşmalardan sonra işe dönüşte (talep hâlinde) ve işin devamı süresince düzenli aralıklarla. Bunların ilk üçü, bir işe başlamanın öncesine denk gelir. Dördüncüsü periyodik muayenedir.
Tehlike sınıfı zamanlamayı nasıl etkiler?
Tehlike sınıfı, raporsuz geçirilebilecek bir gün bırakıp bırakmadığını belirler; tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta bırakmaz. Bu sınıflarda rapor işyeri hekiminden alınır ve ilk iş gününden önce dosyada olmalıdır. Sınıf, NACE faaliyet koduna göre belirlenir; inşaat işlerinin çoğu çok tehlikeli sınıftadır.
Birinci an: ilk iş gününden önce
İlk ve en bilinen an, işe alım kararı ile ilk iş günü arasındaki süredir. Raporu bu aralığın başında planlamak, tetkik sonuçlarına zaman bırakır. Sonuç süresi tetkik kapsamına göre değiştiği için, randevuyu ilk günün sabahına sıkıştırmak en sık görülen zamanlama hatasıdır.
İşe alım kararı ile ilk gün arası
Karar netleştiği anda iş tanımı işyeri hekimine iletilir ve tetkik listesi kurulur. Aday kimliğiyle gelir, hekime görünür, tetkikler yapılır. Hekim kararı Ek-2 formuna işlenir ve form işyerine ulaşır. Bu akış, ilk iş günü gelmeden işe başlamadan kâğıdı tamamlamayı ve İK’nın dosyayı kapatmasını sağlar.
Son güne bırakmanın sonucu
Rapor son güne kalırsa ilk gün kayabilir. 5510 sayılı Kanun md. 21/3’e göre gerekli sağlık raporu olmadan çalıştıran işveren, oluşabilecek geçici iş göremezlik ödeneğinden sorumlu tutulabilir. Takvimi korumanın yolu, raporu ilk gün için değil, ilk günden önce planlamaktır.
İkinci an: iş değişikliğinden önce
İkinci an, aynı işyerinde çalışan birinin başka bir işe geçmesinden öncedir. Kanun iş değişikliğinde muayeneyi zorunlu tutar, çünkü yeni görev yeni riskler getirebilir. Ofisten sahaya, depodan üretim hattına geçen bir çalışan için mevcut rapor yeni işin risklerini karşılamayabilir. Bu yüzden yeni göreve geçiş tarihi, muayeneye göre belirlenir.
Değişikliği hekim nasıl değerlendirir?
İşyeri hekimi yeni görevin risklerine bakar ve gerekli tetkikleri belirler. Gürültülü bir alana geçişte odyometri, tozlu bir ortama geçişte SFT veya akciğer grafisi gündeme gelebilir. Karar hekimindir; unvanın değişmesi değil, işin ve maruziyetin değişmesi belirleyicidir. Risk değerlendirmesinde yeni görevin nasıl tanımlandığı, hekime en iyi yol gösteren belgedir.
İK için pratik işaret
Görev değişikliği yazısı hazırlanırken muayene ihtiyacını da aynı dosyada, yazının ekinde sormak unutmayı önler. Bu küçük alışkanlık, iş değişikliği muayenesinin atlanmasını engeller. Yeni göreve başlama tarihi, muayene sonucuna göre planlanır. Böylece çalışan yeni işe sağlık gözetimi kesintiye uğramadan geçer ve yeni Ek-2 kaydı, özlük dosyasından ayrı tutulan gizli sağlık dosyasındaki yerini alır.
Üçüncü an: işe dönüşten önce
Üçüncü an, iş kazası, meslek hastalığı veya sağlık nedeniyle tekrarlanan uzaklaşmalardan sonra işe dönüştür. Kanun bu muayeneyi talep hâlinde zorunlu tutar. Amaç, çalışanın döndüğü işe sağlık yönünden hazır olup olmadığını hekimin değerlendirmesidir. Bu yüzden dönüş tarihini takvim değil, hekimin değerlendirmesi belirler.
Hangi durumlar kapsanır?
Kanun üç durumu sayar: iş kazası, meslek hastalığı ve sağlık nedeniyle tekrarlanan işten uzaklaşmalar. Uzaklaşmanın süresi için bu yazıda bir rakam vermiyoruz; durumun değerlendirmesini işyeri hekimine bırakmak en temkinli yoldur. Kişisel sağlık bilgileri bu süreçte de gizli kalır (md. 15/4); işveren yalnız işe uygunluk kararını görür.
Talep hâlinde ne demek?
Bu muayene, çalışan veya işyeri talep ettiğinde zorunlu hâle gelir. Talep çalışandan ya da işyeri tarafından gelebilir ve iki durumda da muayeneyi işyeri hekimi yapar. Pratikte en sağlıklı yol, dönüş planlanırken işyeri hekimine danışmak ve gerekiyorsa muayeneyi dönüş gününden önce yapmaktır.
Dördüncü an: gece postasından önce
Dördüncü an, kadın çalışanların gece postasına başlamasından öncedir. Kadın Çalışanların Gece Postalarında Çalıştırılma Koşulları Hakkında Yönetmelik md. 7’ye göre işe başlamadan önce işyeri hekiminden, gece postasında çalışmasında sakınca olmadığına dair rapor alınır. Vardiyalı perakende, üretim ve hizmet işlerinde bu an sık gözden kaçar.
Hangi durumda gerekir?
Kadın bir çalışan gece postasında çalışacaksa bu rapor gerekir; ister yeni işe girsin, ister gündüz vardiyasından gece vardiyasına geçsin. Raporu işyeri hekimi verir. Vardiya planı belli olduğu anda raporu planlamak, gece işine geçişi geciktirmez ve vardiya listesinin son dakikada değişmesini önler.
Aynı gelişte değerlendirme
Aday hem işe giriş muayenesine hem gece postası değerlendirmesine ihtiyaç duyuyorsa, vardiya bilgisini önceden paylaşmak iki işi aynı gelişte toplar. Böylece aday raporu çıkartmak için iki kez gelmez ve işyeri hekimi kararını tek dosyada verir. İK için de takip edilecek tek bir randevu kalır.
2026’da zamanlama kuralı değişiyor mu?
Ana kural değişmiyor: rapor işe başlamadan önce alınır. 19 Mayıs 2026 tarihli, 33258 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sağlık Raporları Yönetmeliği, başvuruyu e-Nabız’daki kişisel beyan formuyla başlatan bir düzen getiriyor. Tehlikeli ve çok tehlikeli işyerlerinde işyeri hekimi kuralı sürüyor.
Yeni yönetmelik neyi etkiler?
50’den az çalışanı olan az tehlikeli işyerlerinde rapor aile hekimi, ÇASMER veya kamu sağlık kuruluşundaki hekimden de alınabilir; aile hekimine giderken işyeri belgesi istenir. Raporlar Bakanlığın belirlediği standart formatta düzenleniyor. Entegrasyon için 1 yıllık süre var; o zamana kadar raporlar mevcut usulle düzenleniyor. Ayrıntıları Sağlık Raporları Yönetmeliği 2026 yazısında topladık.
e-Nabız adımı zamanlamayı nasıl etkiler?
Beyan formu e-Nabız’da doldurulduğunda karar destek sistemi beyanı değerlendiriyor; uyuşmazlıkta kişi hekime yönlendiriliyor. Bu adımın takvime etkisini e-Nabız döneminde işe giriş raporu yazısında ele alıyoruz. Pratik öneri değişmiyor: başvuruyu ilk günden önce başlatın ve olası bir hekim yönlendirmesine zaman bırakın.
Sizin İçin Anlamı
Sizin için anlamı şu: “işe giriş” tek bir gün değil, dört ayrı başlangıçtır. İşveren olarak her yeni göreve, her dönüşe ve her gece vardiyasına geçişe rapor gözüyle bakmanız gerekir. Aday olarak da raporun ücretini işverenin ödediğini ve kişisel sağlık bilgilerinizin gizli kaldığını bilmeniz önemlidir.
İşveren için
İşverenin dört anı tek bir takvimde izlemesi, sağlık gözetimini kesintisiz tutar ve son dakika telaşını ortadan kaldırır. Bu dört anın en kritik olanı, işe alımdaki ilk andır; diğerleri onun üstüne kurulur. Görev listesinin tamamı işe giriş raporunda işverenin yapması gerekenler yazısında.
İşe giriş raporunun dört anı ve her birinde ne yapılacağı şu tabloda:
| An | Kimi ilgilendirir | Ne yapılır |
|---|---|---|
| İlk iş gününden önce | Her yeni çalışan | Muayene, tetkik, Ek-2 |
| İş değişikliğinden önce | Görevi değişen çalışan | Yeni riske göre muayene |
| İşe dönüşten önce | Kaza, hastalık sonrası dönen | Talep hâlinde muayene |
| Gece postasından önce | Gece çalışacak kadın çalışan | İşyeri hekimi raporu |
Aday için
Aday için anlamı, işe başlamadan kâğıdı tamamlamanın kendi güvencesi olmasıdır. Rapor, yapacağınız işin sağlığınıza uygun olup olmadığını hekimin değerlendirdiği belgedir; ücretini işveren öder ve sağlık bilgileriniz gizli kalır. Hangi adımda neyin gerektiğini işe giriş sağlık raporu nasıl alınır rehberinde sırasıyla bulabilirsiniz.
Dört anın hangisinde olursanız olun, Akademik Başarı İş Sağlığı ve Güvenliği olarak randevuyu işe başlama tarihinize göre planlıyoruz. Ayrıntılar işe giriş sağlık raporu hizmetimizde; bize 0 216 771 60 72 numarasından ulaşabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
İşe başladıktan birkaç gün sonra rapor alınabilir mi?
Tehlikeli ve çok tehlikeli işlerde hayır; rapor işe başlamadan önce alınır. Az tehlikeli işlerde de sağlık gözetimi işe girişle başlar. En güvenli yol, raporu ilk günden önce tamamlamaktır.
İşe giriş raporunun geçerlilik süresi var mı?
Geçerlilik ve yenileme, tehlike sınıfına bağlı periyodik muayene takvimiyle ilişkilidir. Bu sorunun ayrıntısını işe giriş raporunun geçerlilik süresi sayfasında ele alıyoruz.
İşyeri değiştiren çalışan eski raporunu kullanabilir mi?
Yeni işyerinde muayene, yeni işin risklerine göre işyeri hekimince değerlendirilir. Kanun işe girişte muayeneyi zorunlu tuttuğu için karar yeni işyerinin hekimine aittir.
Hızlı Özet
- İşe giriş raporu çalışan işe başlamadan önce alınır.
- Tehlikeli ve çok tehlikeli işlerde raporsuz işe başlatma yapılamaz.
- İş değişikliği ve talep hâlinde işe dönüş de muayene gerektirir.
- Kadın çalışanlar gece postasına başlamadan işyeri hekimi raporu alır.
- 2026 yönetmeliği e-Nabız adımını getirir; ana zamanlama kuralı değişmez.
Kısa Sözlük
- İş değişikliği muayenesi, aynı işyerinde yeni bir göreve geçen çalışanın yeni risklere uygunluğunu değerlendiren muayenedir.
- İşe dönüş muayenesi, iş kazası, meslek hastalığı veya tekrarlanan sağlık nedenli uzaklaşmalardan sonra talep hâlinde yapılan muayenedir.
- Gece postası, gece çalışma saatlerine denk gelen vardiyadır.
- Sağlık gözetimi, çalışanın sağlığının işin risklerine göre işe girişten itibaren izlenmesidir.
Sıradaki Adım
İşe başlama, görev değişikliği veya vardiya tarihini iletişim sayfamızdan paylaşın; muayene randevusunu bu tarihe göre geriye doğru planlayalım.
